Biyolojiye gercekci yaklasimin tek adresi.

Arama Sonuçları..

Toplam 32 kayıt bulundu.

Evrim Nedir

“Bilimler, düşündügümüzün tam tersi bir düzen içinde geliştiler. Bize en uzak olan şeylerin yasalari en önce bulundu, sonra yavaş yavaş daha yakinlara sira geldi: Ilkin gökler, arkadan yer, sonra hayvanlarla bitmkilerin yaşami, sonra insan gövedesi en sonra da (Yine de en yarim yamala) insan zihni. Bu durumun anlaşilamayaca bir yani yoktur... Yalniz teme doga yasalarinin bulunmasi degil, dünyanin uzun süreli gelişmesiyle ilgil ögretinin kurulmasi da gökbilimle başladi; ama bu ikinci öncekinden ayri bir konuya gezegenimizde yaşamin başlayip gelişmesi konusunua uygulaniyordu daha çok. Şimdi gözden geçirecegimiz evrim ögretisi gökbilimle başlamişsa da yerbilim ile biyoloji açilarindan daha büyük bir önem kazanmiş, ayrica Copernicus sisteminin zaferinden sonra gökbilimin karşisina dikilen daha rinegen tanribilimsel önyargilarla savaşmak zorunda kalmiştir. Modern kafanın, uzun süreli bir gelişme kavramının ne denli yeni olduğunu görmes güçtür; gerçekte de bütünüyle Newton’dan sonraki bir düyşüncedir bu. Kutsal Kitap ’a dayanan inanca göre evren altı günde yaratılmış, o zamandan beri, şimdi içinde bulanan bütün göklü yaratıklara, bütün phayvanlarla bitkilere, Büyük Sel’in yokettiği daha başka birçok canlııya yurtluk etmişti.Birçok tanrıbilimcinin söylediklerine, bütün Hıristiyanların inandıklarına göre Düşüşş zamanında evrene yasa olabilecek bir gelişme şöyle dursun, her türlü kötülüğün korkunç bir kaynaşması görülüyordu. Tanrı, Adem ile Havva’ya belli bir ağacın meyvesini yememesini söyledi; ama onlar dinlemeyip yediler.Bunun üzerine Tanrı , onların, kendi soylarından gelecekelerin bütünüyle birlikte ölümlü olmalarını, küçük bir azınlık bir yana, en uzak torunlarının bile cehennemde sonsuz ceza çekmelerini emretti; bu küçük azınlığın da neye göre seçileceği tartışmalıydı. Adem, günahı işler işlemez, hayvanlar birbirlerini avlamaya, dikenler göğermeye başlamış, birbirinden ayrı mevsimler ortaya çıkmış, toprak da lanetlenmiş, ağır bir emek karşılığı olmadıkça insanoğluna hiçbir şey vermemesi emredilmişti. İnsanlar öyelesine azalmışlardı ki, Tanrı, Nuh ile üç oğlu ve karılarından başka hepsini Büyük Sel’de boğmuştu. Bu cezadan sonra da uslandıkları sanılmıyordu; ama Tanrı, artık başka bir evrensel felaket göndermeyeceğine söz vermişti ancak arasıra yaptığı su basıknlarıyla, depremlerle yetiniyordu. Bilmeliyiz ki bütün bunlar ya doğrudan doğruya Kutsal Kitap ’ta yer alan, ya da Kutsal Kitap ’takilerden, tümdengelimden çıkarılan kesin gerçekler olarak benimseniyorlardı. Dünya’nın yaratılış yılı, Oluş (Genesis ) da adı anılan her atanın, en büyük oğlu doğduğunda kaç yaşında olduğunu söyleyen soy dizilerinden çıkarılabilir. Bu konularda,İ brani yazması ile Septuagint yazması (Tevrat’ın İÖ 270 yılında 70 kişi tarafından başlanılan Yunanca çevirisi) arasındaki ayrılıklardan ya da anlaşılma güçlüklerinden doğan karıştıtlıklar da ortaya çıkabilyordu; sonunda Protestanlar genel olarak başpiskopos Usher’in ileri sürdüğü İÖ 4004 yılını dünanın yaratılış yılı kabul ettiler. Cambridge Üniversitesi’nin Yardımcı Başkanı Dr. Lightfood yaratıtılış yılı konusunda bu bilgiyi benimsemiş, Oluş’un yakından incelenmesiyle daha başka bir çok konunun da büyük bir seçiklik kazanacağını düyşünmüştü; onun söylediğine göre insan 23 Ekim sabahı saat 9'da yaratılmıştır; ama bu da bir inanç sorunuydu;Oluş’tan çıkaracağınız birtakım kanıtlara dayanarak, Adem ile Havva’nın, 16 Ekim’de ya da 30 Ekim’de varedildiklerine inanmanızda, dinsiz sayılma sakıncası yoktur. Yaratılış gününün Cuma olduğu da biliniyordu tabi, çünkü Tanrı, Cumartesi günü dinlenmişti. Bilimin de bu dar sınırlar içinde kalması istenmiş, gördüğümüz evrenin 6000 yıllık değil çok daha yaşlı olduğunu düşünenler alay konusu olmuşlardır. Gerçi böyle kimseler artık yakılmıyor, hapsedilmiyorlardı; ama tanrıbilimciler bunlarını yaşamalaranı zehir etmek, öğretilerinin yayılmasına engel olmak için ellerinden geleni geri koymuyorlardı. Newton, Copernicus sistemi kabul edildikten sonra, dinsel inançları sarsacak bir şey yapmış olmuyordu. Kendisi de koyu bir Hıristiyan, Kutsal Kitap ’a inanan bir kimseydi. Onun evreni, içinde gelişmeler bulunmayan bir evren değildi, söylediklerinde bu konuya hiç rastlamıyoruz; ama herhalde bütün evrenin tek parçadan yaratıldığına inanıyordu. Gezegenlerin Güneşin çekiminden kurtulmalarını sağlayan teğetsel hızlarını açıklarken, hepsinin başlangıçta Tanrı eliyle boşluğa fırlatılmış olduklarının tasarlıyordu; bundan sonra olup bitenler de genel çekim yasasıyla açıklanıyordu. Newton’un, Bentley’e yazmış olduğu özel bir mektupta bütün evrenin Güneş sisteminin ilkel bir parçalanmasından doğmuş olabileceğini ileri sürdüğü doğrudur; ama topluluk karşısında ya da resmi olarak söylediklerine bakılırsa, Güneş ile gezegenlerin birdenbire yaratılmış olduklarını benimseyen, evrensel evrime hiçbir şey tanımayan bir düşünceden yana olduğu görülür. 18. yüzyılın özel inanç biçim Newton’dan alınmadır; buna göre evrenin ilk yaratıcısı olan Tanrı, temel yasalar da koymuş, yaptığı kurallarla da gelecekteki bütün olayları kendisinin bir daha araya girmesini gerektirmeyecek biçimde belirlemiştir. Koyu dinciler göre yasalarla açıklanamayacak durumlar da vardı: dinle ilgili mucizeler. Ama yaratancılara göre herşey doğal yasalarla yönetiliyordu. Pope’ un İnsan Üstüne Deneme iki görüşle de karşılaşırız. Bir parçada: Her şeye yeterli ilk güç, ayri ayri degil, genel yasalarla hareket eder, pek azdir bunun dişinda kalan. Ama dinsel bağın unutulduğu anlarda, hiçbir duruma ayrıcalık tanımaz: Doğa’nğın zincirinden hangi halkayı koparsanız, onuncu olsun, on birinci olsun fark etmez, kırılıverir zincir. Aşamalı sistemler, şaşkınlık veren o bütüne uyarak, hep birbirleri gibi yuvarlanıp giderlerken en küzük bir karışıklık koca bir sistemi yıkmakla kalmaz, bütünü de yıkar. Yer dengesini yitirir, fırlar yörengesinden; gezgenler, güneşler, yasasız koşarlar gökyüzünde; yönetici melekler göklerinden uğrarlar, varlık varlık üstüne dünya dünya üstüne yığılır; bütün temelleri göklerin eğilir merrkeze doğru. Doğa titrer tahtı önünde Tanrının! Yasaların Yetkisi sözünden, Kraliçe Anne zamanında olduğu gibi, politik durulma anlaşılıyor, devrimler çağının geçtiğine inanılıyordu. İnsanlar yeniden değişiklik istemeye başlayınca, doğal yasaların işlyeşi ikonusundaki görüşleri de kural olmaktan çıktı. Güneşin gelişimi konusunda ciddi bir bilimsel kuram koymaya girişen ilk kimse 1755 yilinda Göklerin Genel Doga Tarihi ile Kurami ya da Newton Ilkelerini Uygulayarak Evrenin Bütün Yapisinin Kuruluşu ve Mekaki Kynagi Üzerinde Araştirma adli kitabiyla Kant olmuştur. Bu kitap, kimi yönleriyle modern gökbilimin sonuçlarini önceden gören çok önemli bir yapittir. Çiplak gözle görülebilen bütün yildizlarin tek sisteme, Samanyolu’na bagli olduklarini söyleyerek başlar. Bütürn bu yildizlar hemen hemen bir düzlemde yer alirlar. Kant’a göre bunlar arasinda da tipki Güneşş sistemindekine benzer bir birlik göze çarpar. Olagaüstü bir düşsel karayişla Nebula’nin da sonsuz uzaklikta yildiz kümelerinden başka bir şey olmadigini söylemiştir; bugün de genellikle tutulan görüş budur. Nebula’nin, Samanyolu’nun, yildizlarin, gezegenlerin takimyildizlarinin gerçekte dağınık olan bir maddenin küme küme yoğunlaşmasından ortaya çıktıklarını ileri süren-yer yer, matematik kanıtlara dayanmamakla birlikte, daha sonraki buluşların eşiğine dayanmış- bir kuramı vardır. maddesel evrenin sınırsızlığına inanır, bunun Yaratıcı’nın sınırsızlığına yaraşacak tek görüş olduğunu söyler. Kant’ın düşüncesine göre karışıklıktan örgütlenmeye doğru aşamalı bir geçiş evrenin çekim merkezinden başlar, yavaş yavaş bu noktadan en uzak kesimlere değin yayılır; sonsuz bir uzayda olup biten sonsuz zaman isteyen bir işledir bu. Kant’ın yapıtının önemli yönlerinden birincisi maddesel evreni bir bütün, Samanayoluyla Nebula’nın da bu bütünün birimleri olarak düşünen görüş; ikincisi de uzaydaki hemen hemen anlaşılmaz bir madde dağılmasından doğan aşamalaı gelişim fikridir. Bu, birden yaratılma düşüncesi yerine evrimi koyan ilk adaımdır, böyle bir görüşün Dünya’yla değil de göklerle ilgili bir kuramla ortaya çıkmış olması da ilgi çekicidir. Türlü nedenlerden dolayı Kant’ın yapıtına ilgi azdı. (B.Russel, Din ile Bilim s: 35-39) Kitap yayımlandığı zaman Kant otuz bir yaşındaydı., büyük bir üne ulaşmış değildi daha. Bir matematikçi ya da fizikçi değil, filozoftu; kendi başına olan bir sistemin, durup dururken bir dönme kazanacağını tasarlaması, dinamik konusundaki yetersizliğini gösterir. Ayrıca, kuramı yer yer katıksız bir düştü; örneğin bir gezegen Güneşten ne denli uzaksa içinde yaşayanlar da o denli daha üstündür diye düşünüyordu; bu görüş insan soyu konusunda gösterdiği alçakgönülüllükle birlikte, bilimsel dayanaklardan yoksundur. Bu nedenlerden dolayı Laplace aynı konuda daha yetkili bir kuram ortaya koyuncaya dek Kant’ın yapıtı hemen hemen göze çarpmamıştır bile. Laplace’ın ünlü varsayımı ilk olarak, 1796'da Dünya Sisteminin Açıklaması adlı kitabın yayımlanmasıyla ortaya çıktı; Laplace, söylediklerinin çoğunun daha önce Kant tarafından söylenmiş oluduğunu bilmiyordu bile. Söylediğinin bir varsayımdan başka hiçbir şey olmadığına inanıyor; bunu “gözlem ya da hesap sonucu olmayan herşeydeki güvensizlik” diyen bir notla belirtiyordu; ama şimdi değişmiş olan bu varsalyım o zaman bütün bir yüzyıl boyunca düşünce alanına egemen oldu. Laplace’a göre Güneş sistemi ile gezeneler sistemi bu zamanlar çok geniş bir nebulaydı; bu nebula yavaş yavaş büzüldü. Büzülünce de daha hızlı dönmeye başladı; merkeçkaç gücü ile koparak uçan topraklar gezegen oldular; aynı işlemin tekrarlanmasıyla gezegenlerin uyduları ortaya çıktı. Laplace, Fransız Devrimi çağında yaşadığı için tam bir özgür düşünürdü. Yaratılışı bütünüyle yadsıyordu. Göklü bir hükümdara beslenen inancın yeryüzü hükümdarlarına da saygı uyandıracağına inanan Napoleon, Laplace’ın büyük yapıtı Celestial Mechanics ’de Tanrı adının neden hiç anılmadığını sorunca, büyük gökbilimci, “Efendimiz, o varsayımla işim yok benim ” diye karşılık vermişti. Tanrıbilimciler diş biliyorlardı tabii; ama Laplace’a olan öfkeleri, tanrıtanımazlık akımı ile devrim Fransa’sının türlü azgınlıkları karşısında duydukları korku yanında hiç kalıyordu. Hem o güne dek gökbilimcilere açtıkları her savaş boşuna çaba olmuştu. Yerbilimsel görüşün gelişmesi, bir bakima gökbilimdekinin tam tersi oldu. Gökbilimde göksel cizsimlerin degişmezi oldugu kanisi, yerini göksel cisimlerin aşamali bir gelişim geçirdiklerini söyleyen kurama birakti; ama yerbilimde, hizli, karmakarişik degişikliklerin geçirilmiş oldugu eski bir dönemin varligina inanilirken, bilim ilerledikçe, degişikliklerin her zaman için, uzun bir süreyi gerektirdikleri inanci yerleşti. Oysa daha önce, bütün dünya tarihini alti bin yila sigdirmak gerekiyordu. Tortul kayalardan, lav birikintilerinden elde edilen kanitlar incelenirken, bunlarin ilgili bulundugu felaketlerin eskiden çok yaygin olduklari tasarlaniyordu, çünkü sinirli bir zaman içinde olup bitmişti hepsi. Bilimsel gelişme yönünden yerbilimin gökbilimden ne denli geri kaldigi,Newton zamanindaki durumundan anlaşilabilir. 1695'te Woodward “yer kabugundaki bütün kalinti katmanlari birkaç ay içinde birikmiştir” diyordu. On dört yil önce (1681'de) sonralari Charterhouse’a başkanlik etmiş olan Thomas Burnet, Yer’in Aslini Şimdiye Dek Geçirmiş Oldugu ya da Her şey Bütünleniceye Dek Geçirecegi Degişiklikleri Açiklayan Kutsal Yer Kurami adili kitabini yayimlamişti. Büyük Sel’den önce Güneş yörengesi düzleminde bulunan Ekvator’un, selden sonra şimdiki egik duruma geldigine inaniyordu (Bu degişikligin Düşüş sirasinda oldugunu düşünen Milton’un görüşü tanribilimsel yönden daha dogrudur) Burnet’in düşüncesine göre, güneşin isisiyla yerkabugu çatlamiş, yeraltindaki sularin bu yariklardan fişkirmasiyla sel olmuştur. Ikinci bir felaketin, büyük selden bin yil sonra görüldügüne inaniyordu. Görüşlerini incelerken yine de dikkatli olmak gerekir, örnegin tanrisal cezaya inanmiyordu. Daha da kötsü, Düşüşü’ün ders alinacak bir öyküden başka bir şey olmadigin söylüyordu. Encylpaedia Britannicca’dan ögrendigimize göre, bu ininçlarindan dolayi “kral onu saray rahipliginden uzaklaştirmak zorunda kalmiştir”. Whiston 1696'da yayimladigi kitabinda Burnet’in Ekvator’la ilgili yanliş görüşüyle öbür yanlişlarindan kaçinmaya çalişmiştir. Bu kitabin yazilmasinda bir bakima 1680 kuyrukluyildizinin payi olmuştur; bu belki de Whiston’a, Büyük Sel’in de bir kuyruklu yildizdan ileri gelmiş olabilecegini düşündürmüştür. Bir noktada, Kutsal Kitap ’a bagliligin derecesi tartişma götürür; yaratiliştaki alti günün bildigimiz günlerden daha uzun olduklarini düşünüyordu. Woodward, Burnet ve Whiston’un, çağlarının öbür yerbilimcilerinden daha aşağı oldukları sanılmamalıdır. Tam tersine zamanlarını en iyi yerbilimcileriydiler; Whiston, Locke’un çok büyük övgülerine konu oluşturmuştur. 18. yy’da, hemen hemen her şeyin sudan geldigini söyleyen Neptün’cü okulla, her şeyi yanardaglarla depremlere baglayan Volakanci okul arasinda uzun bir çatişma görülür. Birinciler durmadan Büyük Sel’in kanitlarini topluyorlar, daglarin yüksek kesimlerinde bulunan taşil (fosil) kalintilara büyük bir önem yüklüyorlardi. Dinsel görüşe daha çok bagliydilar, bundan dolayi bu görüşün düşmanlari, bulununa taşillarin gerçek hayvan kalinilari olamayacagini söylemeye kalkiştilar. Voltaire aşiri şüpheyle davrandi bu konuda; bu taşillarin gerçekten yaşamiş hayvanlardan kalma olduklarını yadsımayacak duruma gelince, bunların dağlardan yolu geçen hacılarca atılmış, düşürülmüş olduklarını ileri sürdü. Bu örenkte, dogmatik özgür düşünce, bilime aykırılıkla dinsel düşünceden daha baskın çıkmıştır. Büyük doğacı Buffon, 1749'da yayımladığı Doğal Tarih adıl kitabında, Paris’teki Sorbonne Tanrıbilim Fakültesinin “Kilise öğretisine aykırı” olmakla suçlandırdığoı on dört önerme ileri sürdü. Bu önermelerden biri, yerbilimle ilgili olarak: “ Şimdi yeryüzünde bulunan dağlar, vadiler ikincil nedenlerden doğmuştur, aynı nedenler zamanla bütün kıtaları, tepeleri, vadileri yok ederek yerlerine yenilerini getireceklerdir” diyordu. Burada “ikincil nedenler” Tanrı’ın yaratıcı emirleri dışında kalan büün öbür nedenler anlamındadır; oysa 1749'da dinsel görüş, dağlarıyla, vadileriyle, denizlerinin, karalarının, dağılışıyla bütün dünyanın, şimdi gördüğümüz biçimde yaratılmış olduğuna inanmayı gerektiriyordu; yalnız bir mucize ile değişikliğe uğramış olan Lut Gölü bunun dışında sayılıyordu. Buffon, Sorbonne ile bir çatışmaya girişmenin iyi olmayacağını düşündü. Sözlerini geri alarak şu itirafı yayımlamak zorunda kaldı: “Kutsal Kitap ’a aykırı şeyler söylemek amacında olmadığımı; Kutsal Kutap’ta yaratışı konusunda söylenenlerin gerçekliğine, belirtilen sürelerin doğruluğuna bütün gücümle inandığımı; kitabımda, yerin oluşumu konusunda bütün söyledilerimden, genel olarak Musa’nın söyledikleriyle çelişebilecek bir şeyden vazgeçtiğimi açıklarım.” Burada açıkça görüldüğü gibi, tanrıbilimcilerin Galilei ile olan çatışmadan aldıkları ders gökbilim sınırları içinde kalmıştı. Yerbilim konusunda modern bir bilimsel görüş ortaya koyan ilk yazar, ilkin 1788'de, sonra daha genişleterek 1795'te yayimladigi Yer Kurami adli kitabi ile Hutton olmuştur.Söyledigine göre, geçmiş çaglarda yer yüzeyinin geçirmiş oldugu degişiklikler bugün de sürüp gitmekte olan nedenlerden ileri gelmişti, bu nedenlerin eski çaglarda şimdikinden daha etkili olduklarini düşünmek yersizdi.Bu, temel bakimdan saglam bir görüşse de, Hutton bu görüşün kimi yönlerini çok geliştirmiş, kimi yönleri üzerinde de geregi ölçüsünde durmamiştir. Deniz dibinde biriken tortulara bakarak, kitalarin ortadan kalkişini aşinmaya bagliyordu; ama yeni kitalarin ortaya çikişini,birden gelmiş büyük degişikliklerle açikliyordu. karalarin birden bire batmasini ya da yavaş bir süreyle yükselmesini, gerektigi ölçüde anlayamamiştir. Ama onun gününden beri bütün yerbilimciler, geçmişteki degişiklikleri yapan etkenlerin bugün kiyilarin yavaş yavaş degişmelerinde, dag yüksekliklerinin artip eksilmesinde, deniz dibinin yükselip alçalmasinda payi olan etkenlerden ayri olmadiklarini söyleyen yöntemi benimsemişlerdir. (B. Russel, Din ile Bilim s:40-43 ) İnsanların bu görüşü daha önce benimsememiş olmaları, yalnızca Musa’cı zaman bilgisi yüzündendir. Oluş’a bağlı kimseler, Hutton ile öğrencisi Playfair’e çok ağır saldırılarda bulunmuşlardır.Lyell “Din tutkusu Hutton öğretilerine karşı coşmuştu, bu çatışmada başvurulan hileler, aşırılıklar inanılacak gibi değildir, İngilliz halkının düşüncelerinin o zamanlar nasıl ateşli bir heyecanla kamçılandığını anımsayamayan okur bütün bunları anlayamaz.” diyor. “Fransa’da birtakım yazarlar yıllardır bütün güçleriyle Hıristiyan inancının temellerini çökertmeye çalışıyorlardı; bir yandan bu yazarların başarıları, bir yandan da Devrim’in sonuçları, en gözüpek kafaları uyandırmıştı; ama daha yüreksiz olanların kafalarında yenilik korkusu, korkunç bir düş gibi sürüp gidiyordu.” 1795 İngiltere’sinde hemen hemen bütün zenginler Kutsal Kutap’a karşıt her öğretiyi mallarına yönelmiş bir saldırı, bir giyotin tehditi olarak görüyorlardı. İngiliz düşüncesi yıllarca, Devrim’den önceki özgürlüğünden bile yoksun kaldı. Taşillarin soyu tükenmiş canlilara, yaşam biçimlerine birer kanit olduklari düşünülerek yerbilimin daha sonraki gelişimi biyolojininki ile karişti.Dünyanin ilkçaglari söz konusu olunca, yerbilim il e tanribilim alti “gün”ün alti “çag” sayilmasi gerektigini söyleyerek uzlaşiyorlardi. Ama canlilar konusunda tanribilimin ileri sürdügü bir sürü kesinlemeyi, bilimle uzlaştirmak gitgide daha güç bir iş oldu. Düşüş zamanina dek hayvanlardan hiçbiri öbürünü yememişti; şimdi varolan hayvanlar Nuh’un gemisine alinan hayvanlarin soyundandirlar(Dip not: Bu düşüncenin de güçlükleri yok degildi. St Augustine tanri’nin sinekleri yaratmasindaki nedeni bilmedigini söylmek zorunda kalmişti. Luther daha da ileri giderek, sineklerin, iyi kitaplar yazarken kendisini rahatsiz etsinler diye Şeytan tarafindan yaratildiklarini söylemiştir. Bu ikinci düşünce daha degerlidir kuşkusuz), şimdi soyu tükenmiş olanlar ise selde bogulmuşlardir. Yaratilan türler hiçbir degişiklige ugrayamazlardi; herbiri ayri bir yaratma eyleminin sonucuydu. Bu önermelerin herhangibiriyle ilgili bir soru sormak, tanribilimcileri öfkelendirmek demekti. Güçlükler Yeni Dünya’nın bulunmasıylla başlamıştı. Amerika, Ağrı Dağından çok uzakta bir ülkeydi; ama yine de aradaki ülkelerin hiçbirinde görülmeyen birçok hayvan yaşıyordu orada. Bu hayvanlar bunca uzak yoldan nasıl gelmişlerdi, üstelik, türlerinden bir tekini bile yolda bırakmamışlardı. Kimileri onları denizcilerin getirmiş olduklarını düşündüler ama kendisini Kızılderilileri dine sokmaya adayan, sonra kendi inancını da güç kurtarabilen sofu Jesuit Joseph Acosta böyle bir varsayımı şaşkınlıkla karşılamıştı. Kızılderililerin Doğal ve Töresel Tarihi (1590) adlı yapıtında bu sorunu çok olumlu bir biçimde tartışır der ki: “ İnsanların bunca uzak bir yolculukta, Peru’ya tilkiler götürmek için başlarını derde sokmuş olduklarını kim düşünüebilir, hele şimdiye dek gördüklerimin en pisi olan o ‘Acias’ türünü? Kaplanlar ya da aslanlar götürmüş olduklarını kim söyleyebilir? Böyle düşünenlere gülünse yeridir doğrusu. Bir fırtınayla ellerinde olmaksızın, bunca uzun, bilinmez bir yolculuğa sürüklenmiş olan insanlar kendi canlarının derdine düşmüşlerdir herhalde, yoksa başlarına gelenler yetmiyormuş gibi kurtlar, tilkiler götürmeye kalkışıp iki taşın arasında, bir de onları beslemekle uğraşmamışlardır. Bunun üzerine tanrıbilimciler pis Acias’la benzeri hayvanların Güneş etkisiyle kendiliklerinden, bataklıklardan türemiş olduklarına inandılar; ne yazık ki Nuh’un gemisinde bununla ilgili hiçbir ipucu yoktu. Ama başka çıkar yol da yoktu. Örneğin, adlarının da belirtildiği gibi, yerlerinden zor kımıldayan Sloth’lar (Sloth, Amerika’da yaşayan, ağır ağır yürür, ağaçlara tırmanır hayvanlar, Bu sözcük ayrıca tembellik anlamına da gelir.) nasıl Ağrı Dağı’ndan yola çıkıp hep birlikte Amerika’ya ulaşmış olabilirler? Başka bir güçlük de hayvanbilimin gelişmesiyle elde edilen, hayvan türlerinin sayisindan dogdu. Şimdi bu sayi iki imilyonu bulmuştu, her türden iki hayvanin gemiye alindigi göz önünde tutulunca, geminin biraz fazlaca kalabalik olabilecegi düşünüldü. Hem, Adem hepsine ayri ayri ad takmişti; bunca çok sayida hayvani adlandirmak yaşamin tam başlangicinda biraz agir bir iş olurdu. Avusturalya’nin bulunmasi yeni güçlükler çikardi. Neden bütün kangurular Torres Bozagi’ndan atlamişlar, geride bir çift bile kalmamişti? Biyoloji alanindaki gelişmeler yüzünden, Güneş’in etkisiyle batakliklardan bir çift kangurunun türemiş oldugunu düşünmek de pek güçtü artik; ama böyle bir kuram her zamankinden daha gerekliydi. Bu türden güçlükler, bütün 19. yy boyunca din adamlarının kafalarını oyaladı durdu. Örneğin, Tanrı’nın Zorunlu Varlığı ’nın yazarı William Gillespie’nin Hugh Miller ve Başkalarından Verilmiş Örneklerle Yerbilimcilerin Tanrıbilimi adlı kitapçığı okuyunuz Bir İskoç tanrıbilimcisinin yazdığı bu kitap 1859'da Darwin’in Türlerin Kökeni ile aynı yılda çıktı. Yerbilimcilerin korkunç önermeleri üzerinde durur, onyların “düşünülmesi bile korkunç günahların öncüleri” olduklarını söyler. Yazarın üzerinde durduğu ana sorun, Hugh Miller’in Kayaların Tanıklığı adlı kitabında ileri sürdüğü “insan ilk günahı işleyip acı çekmeye başlamadan önce de hayvanlar arasında şimdiki savaş vardı” düşüncesidir. Hugh Miller, insanın yaratılışından önce yaşayıp soyları tükenmiş hayvan türlerini birbirlerine karşı başvurdukları ölüm, işkence yollarını bütün korkulu yanlarıyla, canlı bir biçimde anlatır. Dine bağlı bir kimse olduğu için tanrı’nın günahsız yaratıklara neden böyle acı çektirdiğini bir türlü anlayamıyordu. Mr. Gillespie, kanıtlara gözlerini kapayarak, küçük hayvanların insanın ilk günahından dolayı acı çektiklerini, yine bundan dolayı öldüklerini söyleyen dinsel görüşü körükörüne savunuyor; Kutsal Kitap’tan aldığı “insanla geldi ölüm” sözleriyle, Adem’in elmayı yediği zamana değin hiçbir hayvanın ölmemiş olduğunu tanıtlamaya kalkışıyordu(Dip not: Bütün eski öğretilerin ortak görüşüydü bu. tıpkı bunun gibi Wesley, Düşüş’ten önce “Örümcek de sinek gibi dokuncasızdı, kan için pusuda beklemiyordu” der). Hugh Miller’in, soyu tükenmiş hayvanların boğuşmaları konusunda söylediklerini göstererek, İyiliksever bir Yaratıcı böyle canavarlar yaratmış olamaz diyordu. Bütün bunlara peki diyelim Ama daha aşırı düşünceleri pek gariptir. Herhalde yerbilimin kanıtlarını yadsımaya yeltenmiş, ama yiğitliği daha baskın çıkmıştır. Belki de vardı böyle canavarlar, ama onlar doğrudan doğruya Tanrı eliyle yaratılmamışlardır, diyordu. Başlangıçta iyi yaratıklardı, sonradan şeytan ayarttı onları; ya da belki Gadarene domuzu gibi, cinleri barındıran hayvan gövdeleriydi bunlar. Tevrat’ın, birçokları için sürçme-taşı olan Gadarene domuzu öyküsüne neden yer verdiği anlaşılır burda. Biyoloji alanında, dinsel görüşü kurtarmak için, Edmund Gosse’un babası, doğa bilgini Gosse garip bir yelteni gösterdi.Dünyanın eskiliği konusunda yerbilimcilerin ileri sürmüş oldukları bütün kanıtları kabul etti; ama Yaratılış sırasında herşeyin eskiymiş gibi yapılmış olduğunu ileri sürdü. Kuramının gerçek olmadığını tanıtlayacak, mantığa uygun bir yol yoktur. Tanrıbilimciler, Adem’le Havva’nın tıpkı doğumla dünyaya gelen insanlar gibi göbekleri olduğunu söylüyorlardı.(Belki de Gosse kitabına Omphalos adını bunun için vermiştir) Bunun gibi, öbür yaratılanla da eski bir biçimde yaratılmışlardı belki.Kayalar taşıl kanıtlarla doldurulmuş volkanların ya da tortul birikmelerin etkisine uğramış gibi yapılmış olabilirlerdi. Ama böyle olanaklar bir kez benimsendi mi, dünya şu zaman ya da bu zaman yaratılmıştır diye tartışmanın hiçbir anlamı kalmaz. Hepimiz anılarla, çoraplarımızda delikler, saçımız sakalımız uzamış bir halde bir halde beş dakika önce dünyaya gelmiş olabiliriz. Mantıkça olağan bu duruma, kimse inanamazdı; Gosse umduğunun tam tersine , din ile bilim arasında yaptığı, mantık yönünden eşsiz uzlaştırmaya, hiçmkmisenin inanmadığını gördü. Onun oüşüncelerini tanımayan tanrıbilimciler, daha önceki öfkelerinin çoğunu bırakıp azıyla durumlarını kurtarmaya çalıştılar. Bitkilerle hayvanların üreme, değişme yoluyla uzun süreli bir evrim geçirdiklerini söyleyen öğreti biyolojiye yerbilimden geldi daha çok; bu kuram üçe ayrılabilir..İlk gerçek,-ancak, uzak çağlarla ilgili bir gerçekten umulabilecek kesinlikte bir gerçek bu- küçük canlıların daha eski oldukları, daha karmaşık bir bir yapı taşıyan canlıların ise gelişmenin sonlarına doğru ortaya çıktıklarıdır. İkincisi, daha sonraki, çok daha üstün yapılı canlılar kendiliklerinden ortaya çıkmamışlar, bir değişmeler dizisinden geçerek daha önceki canlılardan türemişlerdir; biyolojide “evrim” ile söylenmek istenen budur. Üçüncüsü, bütünlükten uzak olkala birlikte, evrimin işleyişini, örneğin değişmenin belli canlıların yaşayıp öbürlerinin silinip gitmlerinin nedenlerini araştıran bir çalışma vardır. İşleyşişkonusunda daha birçok karanlık noktalar bulunmakla birlikte, evrim öğretisi bugün bütün evrence benimsenmiştir. Darwin’in başlıca tarihsel evrimi daha olağan gösteren bir işleyiş- doğal seçim- ileri sürmüş olmasıdır; ama ileri sürdüğü, kendisinden hemen sonra gelenlerce kolay benimsenmişse de, yirminci yüzyılın bilim adamlarına göre pek yetersizdir. Evrim öğrtisine önem veren ilk biyoloji bilgini Lamarck (1744-1829) oldu. Öğretileri kabul edilmedi, çünkü türlerin değişmezliği konusundaki önyargı geçerlikteydi daha, üstelik ileri sürdüğü değişim süreci de bilimsel kafaların benimseyebileceği gibi değildi. Bir hayvanın gövdesinde beliren yeni bir organın, duyulan yeni bir istekten ileri geldiğine inanıyor, tek örnekte görülen bu yeniliğin, sonra bütün soya geçtiğini düşünüyordu. İkinci varsayım olmadan, birincisi evrim için pek yetersiz bir açıklamaydı Birinci varsayımın, yeni türlerin gelişiminde önemli bir öğe olmayacağını söyleyen Darwin, kendi issteminde pek geniş bir yer tutmamasına karşın, ikinciyi benimsiyordu. Tek örneklerde ortaya çıkan değişikliklerin bütün bir soya geçktiğini söyleyen ikinci varsayıma Weissmann bütün gücüyle karşı koydu, bu çekişme bugün bile sürüp gitmektedir, ama elde edilen kanıtlar bir kaç ayırıcı durum dışında, soya geçen bütün yeni özeliklerin yumurta hücdresiyle ilgili değişiklikler olduğunu göstermektedir. Bu bakımdan Lamarck’ın evrimi işleyişi konusunda söyledikleri kabul edilemez. Lyell’in yeryuvarlağı ile yaşamın eskiliğini sağlam kanıtlarla savunan Yerbilimin (Jeolojinin) İlkeleri adlı kitabı 1839'da ilk baıldığı zaman dine bağlı kimseler arasında büyük bir yaygarayla karşılandı, oysa kitabın ilk basıkıılarında canlıların evrimi varbsayımını savunan çok şey yoktu. Lamarck’ın kuramlarını titizlikle eleştiriyor, bilimsel kanıtlara dayanarak çürütyordu. Darwin’in Türlerin Kökeni (1859) çıkışından sonra yaptığı yeni baskılarda ise evrim kuramını savunuyordu. Darwin’in kuramı, laisser-faire ekonomi düzeniyle işleyen bitki hayvan dünyasını da kavramaktaydı, Malthus nüfus kuramı da Darwin kuramına dayanıyordu. Bütün canlıların büyük bir hızla yayılmalarından dolayı, her kuşağın büyük çoğunluğunun daha çoğalma çağına varmadan ölmesi gerekmektedir. Dişi bir morina balığı yılda 9 milyon yumurta yumurtlar. Bu yumurtaların hepsinden yeni morina balıkları çıksa, birkaç yıla varmaz bütün deniz silme morinayla dolar, karalar yeni bir sele uğrardı. Fillerden başka, öbür hayvanların hepsinden daha yavaş artan insan topluluklarının da her yirmi beş yıl içinde iki kat olduklarıbilinmektedir. Bütün dünyadaki insanlar bu hızla çoğalsalar, önümüzdeki iki yüz yıl içinde insan sayısı beşyüzbin milyonu bulur. Oysa, hayvan-bitki topluluklarının gerçekte, bir kural gereği sayıca hep aynı düzeyde kaldıklarını görüyoruz; birçok dönemlerde insan toplulukları için de durum aynı olmuştur. Buradan çıkan sonuca göre bir türün, kendilerine üstünlük sağlayan bir yanlarıyla öbürlerinden ayrılan kimi üyelerinin, süreklilikleri daha olağandır. Ayrılan özellik sonradan kazanılma ise arkadan gelen kuşaklara geçmez ama doğuştansa yeni kuşaklarda, küçük bir oran da olsa bile izler bırakabilir.Lamarck zürafanın boyunun yüksek dallara ulaşabilme çabasından dolayı uzadığını, bu çabanın sonucunun da soydan soya geçtiğini düşünüyordu; Weismann’ın yaptığı değişikliklerle Darwinci görüş, zürafaların, uzun boyunluluğa doğuştan bir eğilim taşıdıklarını, böylece açlıktan ölebilme sakıncasından kurtulduklarını, bundan dolayı kendilerinden sonraya da yine uzun boyunlu, daha çok sayıda zürafa bıraktıklarını, kimilerini anne babalarından da daha uszun boyunlu olduklarını söylüyordu. Böylece zürafanın bu özelliği, daha çok uzamanın hiçbir yarar sağlamayacağı zamanına dek gitgide gelişecekti. Darwinin kuramı, nedenelri bilinmeyen tek tük değişikliklerin görülmesine dayanıyordu.Ele alınan herhangi bir çiftin bütün çocuklarının aynı olmadıkları bir gerçekti. Evcil hayvanlar yapay seçmeler sonucunda büyük bir değişikliğe uğruyorlardı: İnsanın aracılığı ile inekler daha çok süt vermeye başlıyor, yarış atları daha hızlı koşuyorlar, koyunlar daha çok yün veriyorlardı. Böyle olgular, seçmenin ne sonuçlar doğurabileceği konusunda Darwin’e en açık kanıtları sağlıyorlardı. Yetiştiricilerin bir balığı keseli bir hayvana, keseli bir hayvanı bir maymuna dönüştüremeyecekleri açıktır; ama bu gibi büyük değişikliklerin, yerbilimcilerin söylediği sayısız çağlar sonucunda ortaya çıkmaları olağan bir şeydir. Hem birçok durumlarda ataların ortaklığına kanıtlar da vardır.Taşıllar, geçmiş çağlarda şimdi çok yaygın olan türlerin karışımı hayvanların yaşadıklarını gösteriyorlar; Pterodaktil, örneğin, yarı kuş yarı sürüngendi. Döllenme konusunda çalışan bilginler, gelişme evreleri sırasında, kimi olgunlaşmamış hayvanlarda daha önceki biçimlerin yeniden ortaya çıktıklarını göstermişlerdir; belli bir dönemde bir memelide, iyice gelişmemiş balık solungaçları göze çarpar; bunlar bütünüyle yarasızdırlar, ancak soyla ilgili tarihsel değişikliklerin başlıca etkenlerinin evrim ile doğal seçme olduğunu göstermek için, türlü yollardan kanıtlar ileri sürüldü. Darwincilik, tanrıbilime Copernicus’culuktan geri kalmayan bir tokat oldu. Yalnızca Oluş’ta ileri sürülen ayrı ayrı yaratma eylemlerini, türlerin değişmezliklerini çürütmekle; yaşamın başlangıcından beri, dinsel görüşe taban tabana karşıt, usa sığmaz bir sürenin geçmiş olduğunu söylemekle; Tanrı’nın iyilikseverliği ile açıklanan, canlıların çevreye uyumunu, doğal seçmeye bağlamakla kalmıyor; hepsinden kötüsü, evrimciler insanın daha aşağı hayvan soylarından türediğini savunuyorlardı. Tanrıbilimcilerle öğrenimsiz kimseler, gerçekte kuramın bu noktasına takılıyorlardı. “Darwin insanın maymun soyundan geldiğini söylüyor!” diye bir yaygara koptu dünyada. Bir ara, kendisinin maymuna benzerliğinden dolayı böyle bir şeye inandığı söylendi( oysa benzemiyordu). Çocukken, öğretmenlerimden biri büyük bir ciddiyetle şu sözleri söylemişti bana: “Darwinci olursan acırım sana, bir kimse hem Darwinci hem Hıristiyan olamaz ” Bugün bile Tennessee’de evrim öğretisini yaymak yasalara aykırıdır, çünkü bu öğreti Tanrı Sözü’ne karşıt sayılmaktadır. Her zaman olduğu gibi tanrıbilimciler, yeni öğretinin doğuracağı sonuçları, bu öğretiyi savunanlardan daha çabuk kavradılar, ileri sürülen kanıtlara inanmakla birlikte dine bağlılıkla dirediler, önceki inançlarını ellerinden geldiğince korumaya çabaladılar.Özellikle 19. yy’da yeni öğreti, savunucularının düşüncesizliğinden dolayı büyük bir hız gösterdi, bu yüzden, daha ağır bir değişikliğe alışılmadan arkadan öbürü bastırdı.Bir yeniliğin bütün sonuçları bir arada ileri sürülürse, alışkanlıkların tepkisi öyle büyük olur ki bu tepkiyle yeniliğin bütünü birden terslenir; oysa her on ya da yirmi yılda bir atılacak yeni adımlarla, gelişme yolu boyunca büyük bir direnmeyle karşılaştırılmadan, alışkanlıklar yavaş yavaş uyutabilirdi. 19. yy’ın büyük adamları gerekliği sugötürmez bir devrimi başarıya ulaştırmak istiyorlardı ama kafaları ya da politikaları yönünden devrimci görünmüyorlardı Yenilikçilerin bu yolda davranışları 19. yy’ın önemli bir gelişme çağı olmasına yardım etti. Tanrıbilimciler yine de neyin olup bittiğini halktan daha iyi biliyorlardı. İnsanların ruhlarının ölümsüz olduğunu, maymunlarda ise böyle bir özelliğin bulunmadığını;İsa’nın maymunları değil insanları kurtarmak için öldüğünü; insanlarda tanrıca bir iyiyi kötüyü ayırt etme duygusu varken, maymunların yalnızca içgüdülerle hareket ettiklerini söylemeye başladılar.İnsanlar kavranamayacak ölçüde uzun süreli bir değişme sonunda maymundan türedilerse, tanrıbilimce önemli olan bu özellikleri ne zaman kazandılar ansızın? 1860'ta, Türlerin Kökeni ’nin yayımlanmasından bir yıl sonra, Bishop Wilberforce Darwinciliğe karşı gürleyerek bayrak açtı: “Bu doğal seçme ilkesi bütünüyle Tanrı Sözü’ne aykırıdır” Ama bütün parlak sözler bir işe yaramadı, Darwin’i başarıyla savunan Huxley bu sözleri herkesin anlayabileceği biçimde çürüttü. Artık kilisenin kızgınlığına kimse aldırmıyşordu., Chichester başpapazı bir ünversite vaazında: “İlk anne-babamızın yaratılış tarihini, anlamındaki bütün açıklığa karşın kabul etmeyip, yerine şu modern evrim düşünü koymak isteyenler isnoğlunun kurtuluşu konusundaki bütün düşünceleri çökertmlektedirler diyerek Oxford’u uyarmaya çalıştı; öte yandan Kutsal Kitap’ın öğretisine bağlı olmamakla birlikte dinsel görüşü destekleyen Carlyle, Darwin için “kirli bir dinin peygamberi” dedi, ama bunların hepsi etkisiz kaldı, hayvan-bitki türlerinin evrimi kısa zamanda biyoloji bilginlerinin de benimsedikleri bir öğreti oldu. Bilim çevreleri dışındaki laik Hıristiyanların tutumuna, Gladstone’un davranışı iyi bir örnektir. Bu özgür önder bütün çabalarına karşın, çağının özgür bir çağ olmasını önleyemedi.1864'te tanrısal adalete inanmadıklarından dolayı cezalandırılmaları istenen iki din adamıyla ilgili karar, Kral’ın Danışma Kurulu’nun yargıçları tarafından bozulunca, Gladstone öfkelenerek, böyle olursa “Hıristiyanlığa inanmak ya da inanmamak konusunda büyük bir umursamazlık”çıkar ortaya demişti. Darwin’in kuramı ilk basıldığında, yöneticiliğe alışmış bir kimsenin halden anlarlığıyla: “ ... evrim diye adlandırılan gerçek ile, Tanrı’nın yaratma işine son verilmiş; dünyayı değişmez yasalar uyarınca yönetmekten uzaklaştırılmıştır” demişti. Ama Darwin’e özel bir kızgınlığı yoktu. Yavaş yavaş tutumunu değiştirdi, 1877'de Darwin’le görüşmeye bile gitti, bütün görüşme sırasında da durmadan Bulgar zulmünden söz etti Ayrıldığında Darwin büyük bir saflıkla : “ Böyle büyük bir adamın beni görmeye gelmesi ne onur!” diyordu. Gladstone’da Darwin’le ilgili izlenim kalıp kalmadığı konusunda ise tarih bir şey söylemiyor. Günümüzde din, evrim öğretisine göre kendisine çekidüzen vermiş, yeni yeni düşünceler bile sürmüştür ortaya. “Çağlar içinden akıp gelen, büyüyen bir amaç vardır.” Evrim de Tanrı’nın kafasındaki bir düşüncenin çağlar boyunca açılmasıdır. Bütün bunlardan, Hugh Miller’i uzun uzun uğraştıran, hayvanların, birbirlerine korkunç boynuzlarla, can alıcı iğnelerle işkence ettikleri o çağlarda her şeye yeterli tanrının elini kolunu bağlayıp daha da çetin işkence yollarıyla gitgide daha artan zorbalığıyla, eninde sonunda insanoğlunun ortaya çıkmasını beklediği anlaşılıyordu. Büyük Yaratıcı, neden böyle birtakım işlemlere başvurdu da doğrudan doğruya gerçekleştirmedi isteğini, bunu söylemiyorlar modern tanrıbilimciler. Bu konudaki şüphelerimizi giderecek çok şey de söylemiyorlar. Alfabeyi öğrendikten sonra, elde ettiği şeyin bunca emeğe değmediğini düşünen bir çocuk gibi duyuyoruz kendimizi ister istemez. Ama bu bir beeni sorunudur ne de olsa. Evrim üzerine kurulmuş herhangi bir tanribilim ögretisine yöneltilebilecek daha agir bir itiraz vardir. Bin sekiz yüz altmiş, yetmiş siralarinda, evrimin geçen moda oldugu siralarda, gelişim, dünyanin bir yasasi sayiliyordu. Her yil daha zengin olmuyor muyduk, azalan vergilere karşin bütçemiz gitgide kabarmiyor muydu? Bizim kurdugumuz düzen dünyaya parmak isirtan bir düzen, parlamentomuz bütün yabanci aydinlarin öykündügü bir örnek degil miydi? Gelişimin hep böyle sürüp gideceginden şüphe den var miydi? Böyle bir dünyada evrim, günlük yaşamin bir genellemesinden başka bir şey degildi sanki. Ama zaman bile daha düşünceli olanlar, öbür yani görebiliyordu. Gelişim saglayan yasalar çöküşü de hazirlar. Bir gün Güneş soguyacak, yeryüzünde yaşam sona erecektir. Bütün bu hayvanlar, bitkiler tarihi, çok sicak çaglarla çok soguk çaglar arasinda bir geçiş dönemi olacaktir. Evrensel gelişim yasasi olmayacak, yalniz enerji dagilimi yüzünden dünyada hafifçe aşagiya egimli, yukari aşagi bir salinma görüleceketir. Bugünkü bilimin çok olagan saydigi, bizim umutlari kirilmiş kuşagimizin da kolayca inanacagi bir sondur bu. Şimdiki bilgimizle kavrayabildigimiz ölçüde evrimden, iyimser sonuçlara baglayabilecegimiz bir felsefe çikarilamaz. (B. Russel, Din ile Bilim s: 44-53) “1953'te, AmerikalıJ ames Watson ve İngiliz Francis Crick tarafından DNA’nın ikili sarmal yapısına, ardından, 60'lı yıllarda, genetik kodlama mekanizmasına ilişkin olağanüstü keşiflerden sonra, moleküler biyoloji yerinde saymıştı. Vaatlerini tutar gibi görünmüyordu. Öyle ki bakterilerin genomu (genetik programın bütünü) üzerindeki çalışmalardan hayvana ve a fortiori insana gidecek olan yol, geçit vermez görünüyordu. Bakteri genomonon işlevi hakkında çok şey bilinyordu; ama gelişmiş hayvanların DNA’sı ile çalışılmaya geçildiğinde bir bilmece silsilesiyle karşılaşıylıyordu. Genetiğin pratik uygulamalarının belirsiz bir geleceğe itelenmiş olmasından kaygı duyulabilirdi. Derken 70'lı yıllarda, Amerikalı araştırmacılardan oluşan küçük bir ekipten, hayvan ya da insan geninin bir bakteri aracılığıyla yeniden üretimine olanak sağlayan bir bilim kurgu tekniği çıkageldi. Bir geni ya da insan genomunun bir kısmını parçalara ayırıp sonra da bunu bir bakterini içine yerleştirmek mümkün oluyordu. Bakteri, birkaç saatte, içine yerleştirilmiş genin kopyasıyla birlikte, milyarlarca örnek halinde çoğalıyordu (bu işlem, genlerin klonajı diye adlandırılır). Ve bu milyarlarca bakteriden yola çıkarak, bir okadar sayıdaki gen saf halre eldeediliyordu. Araştirmacilar daha da iyisini başardilar: bir insan genini bir bakteri içinde klonlamayi başardiklari andan itibaren, o genin bakterinin içinde faaileyt göstermesini sagladilar, yani sonuçta, bakteriye, genin kodladigi proteini büyük miktarlarda üretebildiler. Aslinda, bakterideki bir genin açiga çikarilmasi çok özel koşullar gerektirir ve genellikle işlem çok hassastir. Böylece, istenen genlerin ve iyi belirlenmiş genom parçalarinin tükenmez mitarlarina ulaşilmasi, genetik araştirmasinda yepyeni ufuklar açiyordu. Ve tip alaninda dogrudan DNA üzerinde çalişilabilecegi düşüncesi dogmaya başliyordu. Bugün moleküler biyoloji diye kutsanana terim, sözü uzatmaktan başka bir terim degildir. Eger biyoloji moleküler degilse, o zaman başkaca nasil bir biyoloji olabilecegini sormak gerekir. Ama bu her zaman böyle degildi. 1940'li yillarda DNA molekülü keşfedildiginde, bazilari , başlangiçta, hiçbir işe yaramayan kimyasal bir maddenin söz konusu oldugunu düşündü! 1978'de Jean Dausset’in laboratuvari, DNA konusundaki çalişmaya henüz bütünüyle yabanciydi... Genetik etkenler (DNA’nın taşıdığı bilgiler), tıpkı otuz yıl önce Jean Dausset’nin yaptığı gibi hücreler, daha doğrusu hücre yüzeyleri incelenerek, hep dolaylı bir biçimde çözümlenirdi. Çok uzun bir süre bir antite olarak kalan genin kendisi üzerinde hiç çalışılmazdı. Yalnız şu da var: hiçbir şey, bir proteini çözümlemektendaha zor değildir. Gen, ince ve uzun bir iplikçikten başka bir şey değilken protein en sık olarak küresel bir biçimle karşımıza çıkar. Aslında, proteinin kendisi de bir iplikçiktir; ama az çok düzensiz bir küre biçimini alacak şekilde kıvrılmış ve yumaklaşmış bir iplikçik. Birbirine çok benzer yapıdaki iki alel (bir bakıma iki kardeş gen) ile kodlanmış iki proteni birbirinden ayırmak, özellikle nankör bir iş demektir. Buna karşilik, genetik dehanin en yeni araçlari yakindan bilindigi anda DNA molekülünü oluşturan kimyasal elementler zincirini okumanin da çok daha kolay oldugu ortaya çikiyordu. Çünkü DNA tipki manyetik bir bant gibi, çizgisel tarzda okunur... Proteinler üzerndeki araştirma, kazanilmiş bir alandi. Üstelik çok önemli bir alan. Birilerinin, bu alana incelemeyi sürdürmesi zorunluydu. Zaten bugün arayştirma teknikleri de daha etkin bir hale gelmişti. Proteinlerin yapi ve işlevlerini çözümlemeye olanak saglayan biyolojik araçlar, hele bir tümüyle yetkinleşsinler, yakin bir gelecekte, genetik işlemlerdeki patlamadan sonra proteinleri kullanma çalişmasindan da benzer bir patlamayla pekala karşilaşilabilirdi. Araştirmanin yollari da tipki yaşaminkiler gibi, çogu zaman gereginden fazla uzundur. DNA’ya duyulan hayranlık, onun olağanüstü bir kolaylıkla çözümlenebilmesinden kaynaklanır. Bir kez tekniklerde ustalaştınız mı, kolayca başarılı olursunuz.Her şeyin kökeni olarak görülen bu tanrısal moleküle dokununca, kendinizi sihirbaz sanırsınız. Gerçekte bu, ölü, haretesiz bir molekül, bir kayıt kütüğüdür. Protein ise tersine, olağanüstü duyarlı ve tepki veren canlı bir maddedir. Toprak ve taş için bitkiler ne ise DNA için de proteinler odur. toprağa temel atıp tuğlaları döşemek, yaşamın bahçesini ekip, bakımını yapmaktan daha kolaydır. (Daniel Cohen, Umudun Genleri, s: 25-29 )

http://www.biyologlar.com/evrim-nedir

16 Nisan Biyologlar Günü

16 Nisan Biyologlar günü münasebetiyle, Biyologlar Birliği Derneği olarak bazı konularda hatırlatmalar yapmayı uygun gördüm. Değerli meslektaşlarım ve basın mensupları; biyoloji üç temel bilimden biridir. Bu nedenle yok sayılamaz. Son yıllarda kendimizi yeterince anlatamadığımızdan haklı olarak kamuoyu biyologların öneminin farkında değil. Dünyada gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde lisans eğitimleri; Viroloji, Bakteriyoloji, Ekoloji, Hidrobiyoloji gibi dallarda verilmektedir. Nitekim, Nobel Bilim Ödülleri`nde fizik, kimya, tıp gibi biyoloji bilimi de ayrı bir kategoride ödüle layık görülmektedir. Oysa ülkemizde ise sadece biyoloji bölümleri bulunmakta ve biyolog olarak mezun olunmaktadır. Bu durum bilimde geri kalmışlığın göstergelerinden biridir. Günümüzde bilimin çok hızlı ilerlemesi çok daha fazla bilgi öğrenmeyi şart koşmaktadır. Bir kişinin biyoloji konusunda her şeyi bilmesi mümkün olmadığından, alt dallarda uzmanlaşması gerekmektedir. Çağımızda bu bir zorunluluktur. Bilimde gelişen ülkelerde biyologlara verilen önem çok yüksek iken, ülkemizde uygulamadan kaynaklanan tam tersine bir durum mevcuttur. Hala bir biyologun ne iş yapması gerektiği konusunda fikir birliğine varılamamıştır. Biyologların; Aldığı eğitimle ilgisi olmayan konularda görevlendirilmesi de yaygın bir uygulamadır. Genelde sadece laborantlık ve büro görevlerinde çalıştırılmaktadırlar. Biyoloji bilimi konusunda eğitim alan bu elit personel birçok kamu kurumunda, aldığı eğitimle doğru orantılı konularda görevlendirilmediğinden atıl personel durumuna düşürülmektedir. Bu uygulamayla kurumlarımız ve dolayısıyla halkımız biyologlardan ve bunun sonucu olarak çok değerli biyolojik bilgilerden yeterince istifade edememektedir. Örneğin; ABD´de bir yerde oluşan gıda zehirlenmesinde sebebini araştıran, bulan ve çözüm getiren komisyonların başında biyologlar bulunmaktadır. Bu işi de doktorlara vermek onların iş güçlerini arttırdığı gibi bazen konuya hâkim de olamayabilirler. Zira doktorun görev sahası hastayı tedavi etmektir. Ülkemizde istihdam politikası daha sağlıklı yapılabilse ve buna bağlı olarak kişilerin aldığı eğitimlere göre görevlendirmeler yapılabilse daha az sorunla karşılaşılır ve bunun sonucunda problemleri daha kısa sürede çözebiliriz. Bir biyolog nasıl eczacılık, kimyagerlik yapamaz ise, bu meslek mensupları gibi diğerleri de biyologluk yapamazlar. Çünkü aldığı eğitim ve öğrendiği bilgiler farklıdır. Çağımızda ayrı ayrı gördüğümüz tıp, ziraat mühendisliği, gıda mühendisliği ve veterinerlik gibi bilim dalları biyoloji biliminden doğmuştur. Bir biyolog bu bilimler hakkında bilgi sahibi olabilirken, oysa onlar bir biri hakkında bu bilimlerle ilgili yeterli bilgiye sahip olamazlar. Biyoloji canlı bilimidir. Tüm canlıları her yönüyle inceler. Buna dünyanın kendiside dâhildir. Bu nedenle biyoloji biliminin önemi bu yüzyılda çok fazla artmıştır. Dünyada küresel ısınma, ekolojik denge, insanın da içinde bulunduğu yaşam döngüleri gibi konular git gide daha da önem kazanmaktadır. Bozulan dengelerin tekrar nasıl sağlanacağı yine biyologların çalışma sahalarından biridir. Günümüz şartlarında şu gerçeği çok iyi anlamalıyız: Artık biliminin önde giden dalı biyoloji ve insan sağlığıdır. Bu nedenle yurtdışında biyologların önemi her geçen gün daha da çok arttığından, araştırma kaynaklarına geniş olanaklar sunulmaktadır. Bu kişiler faaliyetlerinin karşılığında çalışma sonuçlarını ticari karlı ürünlere çevirerek ülke ekonomilerine çok ciddi katkı yapmaktadırlar. Bizim ülkemiz ise maalesef bu anlayıştan yoksun durumdadır. Bu alanda gereken özen gösterilmediğinden günümüz şartlarında tüm bu bilimsel gelişmelerin sonuçlarını maalesef parayla yurtdışından satın almaktayız. Bu anlayışın sonucu olarak şu soruyu kendimize sormamız gerektiğini düşünüyorum. Paramızı başka ülkelere göndereceğimize, neden kendi araştırma çalışmalarımıza daha fazla imkân sağlayıp buluşlarımızı bizde dünyaya tanıtırken, hem insanlığa hizmet sunup, hem de satarak ekonomik girdi sağlamıyoruz? Biz çok zengin bir ülkemiyiz? Evet, zenginiz. Ama biyolojik zenginlik olarak, insan kaynağı olarak, zeki insanlar olarak. Biz kendi kaynaklarımızı neden yeterince değerlendiremiyoruz? Ülkemizde üniversitelerden ortalama yılda 3.000 biyolog mezun olmaktadır. Peki; bunların kaçı eğitim gördüğü konularda çalışabilmektedir? Maalesef üzülerek ifade etmeliyim ki onda biri. Diğer hiç bir meslek grubunda bu büyük oran yoktur. Her on kişiden yalnız biri kendi mesleğiyle ilgili çalışabilmektedir. Sebebi ise; bu güne kadar süregelen yanlış istihdam politikalarıdır. Örneğin; 2006 yılında Sağlık Bakanlığı “Özel Hastaneler Yönetmeliği” ´ni yayımladı. Bu yönetmelik öncesi özel hastanelerde çalışabilen biyologların şimdi çalışması engellendi. Önceden çalışanlar da mevcut işinden oldu. Peki; bu kişiler ne yapacak? Bunun için yapılmış bir proje çalışması maalesef yok. Oysa insanlar en verimli, eğitim aldığı konularda çalışır. Sonuçta insanlar yaşamlarını sürdürebilmek ve yaşadığı topluma karşı sorumluluğunu yerine getirebilmek için çalışmak zorundadır. Biyologların ülkemiz için ne denli önemli olduğunun anlaşılması dileğiyle tüm biyologların bu özel gününü kutlarım. Gökhan KAVUNCUOĞLU Genel Sekreter BİYOLOGLAR BİRLİĞİ DERNEĞİ Kaynak: www.biyologlarbirligi.org

http://www.biyologlar.com/16-nisan-biyologlar-gunu

Philadelphia Kromozomunu Duymuş muydunuz?

Philadelphia Kromozomunu Duymuş muydunuz?

KML nadir görülen bir hastalık. Her yıl bu tür kan kanseri, yani lösemi tanısı konulan insan sayısı aynı kalmaktadır. Ancak, hastalıkla mücadelede geliştirilen tedavilerle giderek artan sayıda insan artık KML ile yaşamlarını sürdürmeye devam edebilmektedir. 22 Eylül Kronik Miyeloid Lösemili (KML’li) hastalar için çok özel bir tarih. İlk defa 22 Eylül 2011’de dünyanın her yanından hasta dernekleri bir araya gelerek “Uluslararası KML Farkındalık Gününü”nde  Max Vakfı, Alianza Latina ve Uluslararası KML Vakfı’nın desteği ile sağlık mesleği mensuplarına, hükümetlere ve sektöre hastalığın bilinirliğinin artırılması için işbirliği çağrısında bulundu. İşte bu sebeple, KML’ye neden olan 9 ve 22 numaralı kromozomlardaki genetik değişikliği sembolize eden 22/9 tarihinde dünyanın her yerinde farkındalığı sağlayıcı etkinlikler düzenlenmektedir ve bu tarih Uluslararası KML Günü olarak takvimlerde yerini almıştır. KML hastalarının kromozomlarında bulunan kusurlu gen Philadelphia’da keşfedildiği için Philadelphia kromozomu olarak anılmaktadır. Ulusalararası KML Günü nedeni ile Türk Hematoloji Derneği adına açıklama yapan Dernek Başkanı Prof. Dr. Teoman Soysal, “daha 13 yıl öncesine kadar KML’nin çoğu hasta için ölümcül bir hastalık olduğunu, ancak hedefe yönelik tedavilerin tıbbın hizmetine sunulmasıyla KML’nin günümüzde artık yönetilebilen kronik bir hastalık düzeyine geriletildiğini” belirtti. Prof. Dr. Soysal “KML erken tespit edildiği ve iyi tedavi edildiği takdirde, hastalar kaliteli ve uzun bir yaşam sürebilir. KML birçok kanser türü için hedefe yönelik tedaviler için model haline gelmiş bulunuyor” dedi. Dünyaca ünlü basketbol oyuncusu Kareem Abdul Jabbar da Aralık 2008 yılından beri bu hastalıkla mücadele ediyor. Hastalık kendisini olduğu kadar ailesini de etkilemiş. Bu nedenle ünlü basketbolcu KML bilinçlendirme kampanyalarında gönüllü yer alıyor, sosyal medyada, gazetelerde, radyo ve dergilerde bu hastalığın bilinirliğine yönelik röportajlar veriyor. Röportajlarında “düzenli kan kontrolleri yaptırdığını, tedavisini aksatmadığını, eğer bırakırsa hayatını tehlikeye atmış olacağını” belirten Kareem Abdul Jabbar, KML’nin bilinirliğini artırmak amacı ile dünya ülkelerini ziyaret ediyor ve çeşitli etkinliklere katılıyor. http://www.medical-tribune.com.tr

http://www.biyologlar.com/philadelphia-kromozomunu-duymus-muydunuz

BİYOKRİMİNAL ENTOMOLOJİ

Böcekler çeşitli özellikleri nedeniyle cinayetlerin çözümüne katkıda bulunabilmektedirler; Cinayetlerin çözümüne nasıl yardım ettiklerinden önce böcekler dünyasına kısaca bir bakalım. Böcekler Dünya üzerinde yaşayan en kalabalık canlı grubunu oluşturmaktadır. Yaklaşık 1.5 milyon böcek türü Dünya’yı bizimle birlikte paylaşmaktadır. Kutuplar ve derin denizler hariç heryerde böcekleri görmek mümkündür. Dünya üzerinde insanlardan sonra en baskın canlı grubu olarak yeralmaktadırlar. Yeryüzündeki en başarılı canlı grubu böceklerdir çünkü: Çok küçük vücuda sahip olmaları Kanatlarının bulunması Larva veya ninfleri ile erginlerinin farklı besin maddeleri üzerinde beslenmeleri Çok sayıda yavru oluşturabilmeleri Kütikülaya sahip olmaları Hacimlerine göre yüzey alanlarının az oluşu Böcekler hemen heryerde yaşayabildiği gibi her türlü besinlede beslenebilmektedirler. Canlı bir bitkinin kök, gövde, dal, yaprak, meyva, tohum, ölü bir bitkinin tüm kısımları, depolanmış besinler, kıl ve ölmüş tüm hayvanlar ve insan üzerinde beslenebilmektedirler. Vücut üç bölümden oluşmaktadır. Baş, toraks ve abdomen. Vücudun her tarafını çok sert yapıda olan kütikula yada diğer ismiyle dış deri örtmektedir. Bu deri yani kutikula böcek erginliğe ulaşırken belirli aralıklarla atılmak zorundadır (Derinin atılması ve konu ile ilgisini anlat). Baş üzerinde göz, ağız ve antenler yeralmaktadır. Toraksta ise yürüme ve uçma görevini üstlenen bacaklar ve kanatlar yeralmaktadır. Abdomende çeşitli sistemler bulunmaktadır. Böceklerin gelişme ve değişme yani metamorfoz tiplerine baktığımızda ise birbirinden farklı metamorfoz tipleri olduğunu görüyoruz. Bunlar Ametabola, Neometabola, Hemimetabola (yarım metamorfoz),Holometabola (tam metamorfoz) Holometabola yani tam metamorfoz cinayetlerin saatinin veya gününün belirlenmesinde kullanılan temel unsurdur. Holometabola bir böceğin gelişmesi yumurta, larva, pupa ve ergin olmak üzere dört bölüme ayrılmaktadır. Böcek canlı üzerine yumurtalarını bırakır, bu yumurtalar türe özgü olarak birkaç saatten birkaçgüne uzanan bir sürede geliştikten sonra açılmaktadır. Açılan yumurtalardan genç larvalar çıkar. Bu larvalar çıkar çıkmaz hızlı bir şekilde beslenmeye başlarlar. Yine türe özgü olarak değişen günde gömlek değiştirerek ikinci larva çıkar. Larvanın beslenmesi ve gömlek değiştirmesi ardı ardına devam eder. Her gömlek değiştirmede larvanın boyu büyürken şeklide nispeten değişiklik göstermektedir. Son deri değiştirildikten sonra larva pupa dönemine girmektedir. Pupa döneminde larvaya ait organlar yıkılarak yerine ergin böceğe özgü yenileri yapılmaktadır. İşte bu döngünün tamamlanması bir jenerasyon veya kuşak veya döl olarak adlandırılmaktadır. Bu döngünün tamamlandığı süre her tür için değişiklik göstermektedir. İşte bu sürelerin bilinmesi cinayetin nezaman işlendiği hakkında ipuçu vermektedir. ENTOMOLOJİYİ KULLANARAK ÖLÜM NEDENİNİN BULUNMASI * Bir suç araştırmasında, kurbanın ne zaman öldüğünü bilmenin yanısıra, nasıl öldüğünü bilmekte çok önemlidir. Bu bilgi katilin bulunmasında kullanılabilir. * Zehire, kanda, idrarda, mide içeriğinde, saçta ve tırnakta rastlanabilir. Başka bir önemli kaynakta ceset üstünde oluşan larvalardır. Bir süre sonra mide içeriğinden, kandan veya idrardan tahlil yapmak olanaksızlaşırken larvalardan, boş pupalardan ve larvasal deri parçalarından örnek almak hala mümkündür. Bu kimyasalların çoğu larvaların hayat döngüsünü de etkiler. Örneğin yüksek dozlarda kokain bazı Sarcophagidlerin gelişimi hızlandırır. • Bir insectisid olan malathion, çoğunlukla intiharlarda kullanılır ve ağız yoluyla alınır. Ağızda malathion olması, olası kolonileşmeyi geciktirir. • Bir antideprezan olan amitriptyline, Sarcophagidae türlerinin en az bir tanesinin oluşumunu 77 saate kadar uzatabilir. • Kurbanın uyuşturucu yada ilaç kullanıp kullanmadığının bilinmesi, sadece ölüm sebebi değil, ölüm zamanı tahmininde de yardımcı olur. * Ceset üzerinde leşsineklerinin sardığı yerlerde ölüm sebenin bilinmesi veya ölümden önceki olayların yeniden göz önünde canlandırılabilmesi için çok önemlidir. Örneğin kurban ölmeden önce bir yaralanma veya bozulma geçirmişse, geçirmemişe göre daha değişik yerlerinde istila olabilir. Bıçak saldırısında, korunma amaçlı olarak olarak kollar, boğazın ön kısmını ve kafayı kapatır. Bu durumda kolun alt kısımları yaralanır ve ölüm sonrasında leş sinekleri buraya yerleşebilir. * Böceklerin insanlar üzerinde genel yerleşme yerleri doğal açıklardır. Bu yerler tercih edilir. Leş sinekleri çoğunlukla yüz bölgelerinde, nadirende genital bölgelere yumurtalarını bırakırlar. Eğer ölüm cinsel saldırı sonrası olduysa, genital bölgelerdeki kanama sonucu, leş sinekleri buralara yerleşmeyi tercih ederler. Bu şekilde, genital bölgelerde sinek oluşumu varsa, cinsel saldırı düşünülür. Tabii ayrıca bu düşünce diğer kanıtlara da uymalıdır. Doğal bozunmanın sonucu olarak, yumurtaların genital bölgelere yerleşmesiyle, bölgeler birkaç gün (4-5) içinde larvalarla dolar. ENTOMOLOG OLAY MAHALLİNDE HANGİ BİLGİLERİ EDİNEBİLİR Entomologlar genelde cinayetlerin üzerinden ne kadar zaman geçtiğinin belirlenmesi için çağrılırlar. Entomologlar toplanmış derecelendirilmiş zaman tekniği olarak bilinen, tür süksesyonu, larval uzunluk ve daha birçok değişik tekniği de içeren yöntemle, gerekli veriler elde olduğunda çok değerli işler yapabilirler. Nitelikli bir adli entomolog olası postmortem zamanı için tahminlerde de bulunabilir. Bazı sinekler değişik habitatları seçerler. Mesela yumurtalarını koymak için kapalı veya açık alan tercih eden böcek türleri vardır. Açık alanlarda gölge veya güneşte duran leşleri tercih edebilirler. Bu durumda üzerinde kapalı alanda büyüyen sinek larvaları bulunan leşin açık alanda bulunması, ölümden hatta böcek yayılmasından sonraki zamanlarda cesedin taşınıp, yerinin değiştiğinin göstergesidir. Benzer olarak cesedin dondurulması veya sarılma, üzerinde oluşması muhtemel böcek süksesyonunun değişmesine neden olur. Böceklerin normal yumurta bırakma sürelerini engelleyen herhangi bir olay, türlerin sırasını ve tipik kolonileşme zamanlarının değişmesine neden olur. Bu normal böcek süksesyonundaki veya faunasındaki değişiklik, eğer normal ortamda veya coğrafik koşullarda ne olması gerektiği biliniyorsa, adli entomologlar için farkedilmemesi imkansız bir olay olur. Böceklerin hiç olmaması ise cesedin postmortem aralıkta, dondurulduğu, sıkıca kapatılmış bir konteynerde olduğu yada çok derine gömüldüğü sonucu ortaya çıkarabilir. Entomolojik kanıtlar, saldırı yada tecavüz gibi durumların da ortaya çıkarılmasında yardımcı olabilir. Kurbanlar eğer kötü kıyafetler içinde yada dışkı ve idrarlı (sidikli) kıyafetler içinde bulunurlarsa bağlandıkları yada uyuşturuldukları yani muhakeme kabiliyetinde olmadıkları anlaşılır. Bu tip maddeler, herhangi başka bir durumda bulunamayacak bazı bazı böcek türlerini çekerler. * Bozunan insan kalıntılarından toplanan böcekler toksik analizler için de değerli kanıtlar olurlar. Böceklerin doymak bilmez iştahı cesedi kısa bir sürede iskelet yığınına çevirebilir. Çok kısa sürede toksik analiz için gereken kan ve sidik gibi vücut akışkanları ve yumuşak doku yok olabilir. Ama böcek larvaları toplamak ve bunları insan dokusuymuş gibi standart toksik analizlere sokmak mümkündür. Böcekler üzerinde toksik analiz yapmak başarılı olabilir çünkü ölümden sonra insan dokuları üzerinde bulunan ilaç ve toksinler böcek larvalarında da benzer sonuçlar doğurur. ÖLÜM ZAMANININ TAHMİNİ * İlk çürümeden sonra, ceset kokmaya başlar, çeşitli böcek türleri cesede gelmeye başlar. Genellikle ilk gelen böcekler Dipterler yani sinekler. Özellikle leş sinekleri blow flies yani Calliphoridae ve et sinekleri Sarcophagidae’ ler. * Dişi böcekler ceset üzerine yumurtalarını özellikle burun, göz, kulak, anüs, penis ve vajina gibi doğal boşluklar civarına bırakırlar. Eğer ceset üzerinde yaralar varsa yumurtalar böyle kısımlara da bırakılır. Et sinekleri (flesh flies) yumurta yumurtlamazlar bunun yerine larva bırakırlar. * Kısa bir süre sonra, türlere bağlı olarak, yumurtalardan küçük larvalar çıkar. Bu larvalar ölmüş doku üzerinde beslenirler ve hızla büyürler. Kısa bir zaman sonra larva deri değiştirir ve ikinci larval döneme ulaşır. * Sonra çok fazla beslenir ve deri değiştirerek üçüncü larval döneme geçer. Larva tam olarak büyüdüğünde hareketsiz kalamamaya başlar ve cesedin içinde dolaşmaya başlar. Bu dönem prepupal safha olarak adlandırılır. Prepupa deri değiştirerek pupal safhaya geçer fakat üçüncü larval dönemdeki deri, daha sonra puparyuma dönüşen, korunur. Tipik olarak yumurtadan pupal safhaya 1-2 hafta arasında bir zaman geçer. Tam zaman türlere ve çevre sıcaklığına bağlıdır. Leş sinekleri (Blow flies) ve et sineklerinin bazı türlerinin yaşam döngüsünün tablosu burada sağlanabilir ve leş sineklerinin yaşam döngüsü buradan sağlanabilir. Böceklerin yardımıyla ölümün zaman tayininin arkasındaki teori yada tercihen ölüm sonrası zaman aralığı (kısaca PMI) işlemi çok basittir: ölümden hemen sonra vücuda böcekler geldiği zaman böceğin yaş tahmini ölümün zamanının tahmini yolaçacaktır. Leş sineğinin yumurta, larva, pupa ve ergininden nasıl yaş tayin edilir. Yumurta: Leş sineği yumurtladığı zaman, yumurtaları embiryonik gelişmesi çok kısa sürede olmaktadır. Yumurtalar yaklaşık 2 mm uzunluğundadır. İlk sekiz saat süresince yada daha fazla gelişmeyle ilgili çok az işaret vardır (dıştan gözlenen herhangi bir gelişme olmaz bununla birlikte ilk 8 saatte segmentasyon vardır. Daha sonra organ taslakları oluşmaya başlar Protrpod- Oligopod, asetat göster). Bu değişikliklerden sonra yumurta safhasının sonunda yumurtanın koriyonu boyunca larvayı görebiliriz. Yumurta safhası tipik olarak bir gün yada biraz daha fazla sürede sonlanır. Larva: Leş sineği üç larval deri değiştirmeye sahiptir. İlk deri değiştirmede 1.8 gün sonra yaklaşık 5 mm. boyundadır, ikinci deri değiştirmede 2.5 gün sonra yaklaşık 10 mm. uzunluğundadır, üçüncü deri değiştirmede 4-5 gün sonra yaklaşık 17 mm. uzunluğundadır. Tam larval dönemi teşhis etme en kolayıdır ve larvanın büyüklüğü, larvanın ağız parçaları ve vücudun posteriöründeki stigmaların yapısı temel alınarak yapılır. Farklı larval dönemler arasındaki farklılığın nedeni mikroklimaya, örneğin sıcaklık ve neme bağlıdır. Biraz sıcaklık nem ilişkisini anlat. Prepupa: Larva üçüncü deri değiştirmenin sonunda hareketlenmeye başlar ve vücuttan uzaklaşmak için harekete geçer (bu leş sinekleri için karakteristik bir davranıştır). Cesedin kanı kademeli biçimde boşaltılacak, ve yağ doku (fat body) kademeli olarak larvanın iç yapısına katılacak. Biz larvanın bir prepupa ya dönüştüğünü söyleriz. Prepupa yaklaşık 12 mm. boyunda ve yumurtlamadan sonra 8-12 gün arasında görünür. Pupa: Prepupa kademeli olarak zamanla koyulaşan pupa ya dönüşür. Yaklaşık 9 mm. boyunda olan pupa yumurtlamadan sonra 18-24 gün arasında görünür. Boş pupariumun bulunmasıyla adli entomolog söz konusu kişinin yaklaşık 20 günden fazla bir süre önce ölmüş olduğunu söylemelidir. Teşhis, üçüncü larval derinin geride kalan ağız parçalarından yapılabilir. Önemli bir biyolojik olayda vücudun değişik kısımlarında başarılı olan (beslenen) organizmaların bir süksesyon yani bir silsile oluşturmalarıdır. Örneğin, Kemik üzerinde özelleşmiş olan Coleopterler kemik ortaya çıkıncaya kadar bekleyeceklerdir. İlk olarak cesede ulaşan leş sinekleridir (Blow flies), kısa süre sonra Coleoptera’dan Staphylinidler izler. Bozulmanın (çürümenin) ilerlemesiyle, bir çok grup olay mahalline ulaşır, birçok grup, vücuttaki sıvıların sızması sebebiyle kurumasından hemen önce olay mahallinde yeralır. Vücut kuruduktan sonra, Dermestidler, Tineidler ve belirli akarlar ceset üzerinde baskın grup olacaklardır ve leş sinekleri kademeli olarak gözden kaybolacaklardır. Topraktaki faunanın nasıl değiştiğinede dikkat et. Bu da ölümden sonraki zamanının tahmininde kullanılabilir. Böceklerin ardı ardına gelme bilgisi (silsile:süksesyon) bir database içine dahil edilebilir ve bir entomolog bir olayı araştırmaya başladığı zaman ceset üzerinde bulunan taksonu bilgi olarak kullanabilir ve ölüm zamanının tahmininde veri olarak kullanılır. Birçok böcek, çürümekte olan ceset üzerinde yaşamada özelleşmişlerdir. Bir örnek, ölümden sonra 3-6 ay arasında larvası oluşan peynir sineği, Piophila casei, dir. Bu tür bütün dünyada peynir ve salam zararlısı olarak iyi bilinir ve bütün dünyaya yayılmıştır. Ergin peynir sineği ölümden sonra ilk (erken) safhalarda bulunabilir fakat larva daha sonra oluşur. İnsan cesedinin kalıtılarında en erken gözlem (tespit) ceset iki aylık olduğu zamandır ve bu durum en iyi yaz koşullarındadır. OLAY YERİNİN ENTOMOLOJİK KANITLAR İÇİN İNCELENMESİ Olay yerinde izlenmesi gereken prosedür habitata göre değişmektedir fakat biyokriminal entomologların görevlerini genel olarak beşe ayırabiliriz. 1- Olay yerinde görsel gözlem ve not alma. 2- İklimsel verilerin olay yerinde toplanmaya başlaması. 3- Ceset yerinden oynatılmadan önce vücut üzerinden örnekler alınması. 4- Ceset yerinden oynatılmadan önce 6 metreye kadar yakın çevresinden örnekler alınması. 5- Ceset alındıktan sonra, tam altından ve 1 metreye kadar yakın çevresinden örnekler alınması. Olay yerindeki böcek aktivitesinin gözlenmesi çok yararlı olabilir çünkü, entomologlar bu konuda olay yerini inceleyen araştırıcılardan daha değişik şekilde eğitim alırlar. Entomolog, araştırıcıların göremeyeceği yada önemsemeyeceği bir şeyi farkedebilir. Yada tam tersi olabilir. Olay Yerinde Nelere Bakılmalıdır? * Olay yeri hangi habitat içindedir: şehir, şehir içi mi, kırsal bir alan mı, yoksa sulu bir bölge mi? Ormanlık mı, yol kenarı mı, kapalı bir bina mı, açık bir bina mı, havuz mu, göl mü, nehir mi yoksa tamamen farklı bir habitat mı? Habitat, cesedin üzerinde hangi tip böcek olması gerektiği belirleyecektir. Ceset üzerinden toplanan entomolojik kanıtlar eğer bulunduğu yerin habitatına uymuyorsa , bu, bedenin başka bir yerden getirilip atıldığına işaret olabilir. * Uçucu ve sürüngen böceklerin çeşitlerinin ve sayılarının değerlendirilmesi. • Ceset üzerinde ve çevresinde gelişen böcek oluşumunun en fazla olduğu yerlerin not edilmesi. Bu istilanın yumurta, larva, pupa veya ergin gibi hangi evrede olduğu. Tek bir tanesi yada herhangi birilerinin beraber olması gibi. • Yetişkin bir tür böceğin yetişkin olmadan önceki evrelerinin incelenmesi. Bu evreler yumurta, larva, pupa(lık), boş pupa(lık), larva derilerinin bırakılması, tortu maddesi, çıkış delikleri ve beslenme izleri gibi olabilir. • Arı, karınca veya yabanarıları ve başka farkılı böceğin verdiği zararların not edilmesi. • Cesedin tam olarak yerinin el ve ayak gibi parçalarının yerinin belirlenmesi. Yüzün ve kafanın durumu. Hangi vücut parçalarının yerle temas ettiğinin belirlenmesi. Gün ışığında, gölge ve ışığın nereye geldiğinin not edilmesi. • Cesedin 3-6 m. yakınındaki böcek aktivitesinin kontrol edilmesi. Cesedin civarındaki, uçan, dinlenen ve sürünen, yetişkin, larva veya pupa dönemi böceklerin not edilmesi. • Yaralanma, yanma, gömülme, parçalanma gibi doğal olmayan, çöpçü ve bunun gibi insanların sonradan verdiği değişikliklerin not alınması. Bu görüntülerin hepsinin fotografı çekilmeli. Böceklerin toplanmadan önce hangi evrelerde oldukları da fotograflanmalı. Olay Yerinde İklimsel Verinin Toplanması PMI nin hesaplanmasında iklimsel verilerin olay yerinde toplanması çok önemlidir. Böceğin hayat çemberinin uzunluğu genelde olay yerindeki sıcaklık, bağıl nem gibi hava olaylarına bağlı olarak belirlenir. Aşağıdaki iklimsel veriler olay yerinde toplanmalıdır: 1- Cesedin 0.3-1.3 m. civarındaki yerel sıcaklık. 2- Yerin ve üstünde varsa eğer herhangi bir örtünün sıcaklığını termometre yerleştirilerek ölçülmesi. 3- Vücudun sıcaklığının da termometro yerleştirilerek ölçülmesi. 4- Vücut altı sıcaklığının yer ile ceset arasına konulan bir termometro ile ölçülmesi 5- Larva yoğunluğunun, merkeze konulan bir termometre ile ölçülmesi. 6- Toprağın vücut kaldırıldıktan sonraki sıcaklığın ölçülmesi. Ayrıca bedenin 1-2 m. uzağındaki sıcaklık ölçülmelidir. Bu üç aşamalıdır: Tam altından (çim ve yapraklar), 4 cm. Derinden ve 20 cm derinden Hava durumu, olay yerine en yakın meteoroloji istasyonundan öğrenilebilir. Minimum gereksinimler, maksimum ve minimum sıcaklık ve kalıntının miktarıdır. Öteki bilgilerin de toplanması güzel olur ve olayların yeniden yaratilmasında yardımcı olur. İklimsel veriler, kurbanın son görüldüğü ana kadar uzatılıp incelenmelidir. Cesedin Kaldırılmasından Önce Örneklerin Toplanması Olay Yerinde Böceklerin Bedenden Toplanması: İlk önce toplanması gereken böcekler yetişkin sinekler ve böceklerdir. Bu böcekler hızla hareket ederler ve suç mahallini hızla terkedebilirler. Yetişkin sinekler biyolojik merkezlerden tedarik edilebilecek böcek ağlarıyla yakalanabilir. Etil asetat yada alelade tırnak cilası ile böcekler hareketsizleştirilir. Daha sonra % 75 lik etil alkol bulunan şişeye aktarılır. Toplanan örneklerin etiketlendirilmesi çok önemlidir. Etiketler siyak kurşun kalemle yapılmalıdır, kesinlikle tükenmez veya dolma kalem kullanılmamalıdır. Etiket örnekle birlikte alkol içine atılmalıdır. Toplama etiketi aşağıdaki bilgileri içerir. 1- Coğrafik konum 2- Toplama saati ve günü 3- Olay numarası 4- Beden üzerinde toplama yapılan bölge 5- Toplayanın ismi Etiket iki adet olarak hazırlanmalı ve biri şişenin dışına diğeri içine konmalıdır. Ergin örnekler toplandıktan sonra, ceset üzerinden larval örneklerin toplanmasına başlanabilir. Önce araştırmacı kolay görülemeyecek yumurtaları araştırmalı. Bu adımdan sonra, larva beden üstünde kolayca görünür Verilerin Analiz Edilmesi Ölümden Sonra Ceset Hareket Ettirildi mi? Ölümden sonra, cesedin üzerinde mantarlar, bakteriler ve hayvanlar kolonileşmeye başlarlar. Cesedin, üzerinde yattığı yerde zamanla değişebilir. Cesetten sıvıların sızıp gitmesiyle bazı böcekler yok olurken, bazılarının da sayısı zamanla artar. Biyokriminal entomolog ceset üzerindeki faunaya bakarak ne kadardır orada olduğunu ve cesedin altındaki topraktaki böcekleri inceleyerek de yaklaşık ölüm zamanını tahmin edebilir. Eğer ikisi arasında bir farklılık varsa, yani toprak analizi kısa PMI’I, vücut faunası da uzun bir PMI’I gösteriyorsa, bu cesedin hareket ettirildiğine bir işaret olabilir. Bazı Calliphoridler güneş severdir, yumurtalarını sıcak yüzeye koymayı tercih ederler, yani güneşli yerlerde bulunan cesetler üzerinde oluşurlar. Diğer leş sinekleri gölgeleri tercih ederler. Örneğin Lucilia güneşi tercih ederken Calliphora gölgeyi tercih eder. Bazı türler sinantropiktir yani şehirsel bölgelerde yaşarlar. Bazıları da sinantropik değildir, onlar kırsal alanlarda görülürler. Calliphora vicina sinantropik bir sinektir, çoğunlukla şehirlerde rastlanır. Calliphora vomitoria ise kırsal alanlarda bulunan bir türdür. Ölüm Yeri İşlemleri (Cinayet mahalindeki İşlemler) Yer incelemeleri ve hava verileri; olay yerinde bedenden böceklerin toplanması; bedenin yerinin değiştirilmesinden sonra böceklerin toplanması; toplanan böceklerin biyokriminal entomologlara gönderilmesi Böceklerin ve diğer arthropodların ölüm yerinden toplanması sırasında cesete verilebilecek zararlara dikkat etmek önemlidir. Bu yüzden entomologlar (yada olay yerinde görevli toplama yapan kimse) öncelikli araştırıcıyla temasa geçilmeli ve entomolojik delilleri toplamak için bir plan yapılmalı. Olay yeri gözlemi ve hava verileri: Ölüm yerinin entomolojik araştırması belli adımları izleyerek analiz edilebilir. 1- Olay yerinin gözleminde bitki örtüsü için habitata ve bedenin yerine ve eğer bir bina içindeyse açık pencere yada kapıya yakınlığına dikkat edilmelidir. Beden üstündeki böcek istilalarının yeri en az böceklerin hangi evrede olduğunun (yumurta, larva, pupa, ergin) belirlenmesindeki kadar dikkat edilerek belirlenmeli. Omurgalı hayvanlar, yumurta ve larvanın ve diğer böceklerden ötürü –ateş karıncaları gibi- işe yarayacak kanıtların belirlenmesi yararlı olur. Ölüm yerinin şekli üzerindeki gözlemlerde de en az bunlarda olduğu kadar dikkat edilmelidir. 2- Olay yerinde klimatolojik verilerin toplanması. Bu veri şunları içermeli: a) Olay yerindeki hava sıcaklığı gölgede, bir termometre ile, göğüs yüksekliğinde, yaklaşık olarak belirlenebilir. TERMOMETREYİ DİREKT GÜNEŞ IŞIĞINA MARUZ BIRAKMAYIN. b) Larva kütlesinin ısı derecesi (larval yığından direkt termometre ile almak) c) Yer yüzeyinin sıcaklığı. d) Bedenle yer arasında kalan yerin sıcaklığı (tamamen iki yüzey arasında kalan kısımda bırakılan termometre ile). e) Toprak sıcaklığı doğrudan vücudun altından alınır (vücut kaldırılınca derhal sıcaklık alınır). f) Hava verileri maksimum ve minumum günlük ısı derecesini ve sağnak yağışı, kurban kaybolmadan 1-2 hafta öncesinden bedenin bulunmasından 3-5 gün sonrasına kadar ki periyodu içerir. Bu bilgiler ulusal hava durumu ofislerinden yada devlete bağlı klimatoloji ofislerinden elde edilebilir. Biyolog Yalçın DEDEOĞLU

http://www.biyologlar.com/biyokriminal-entomoloji

Caretta caretta ( Deniz Kaplumbağaları)

Caretta caretta ( Deniz Kaplumbağaları)

Sistematiği Filum: Chordata Altfilum: Vertebrata Üst sınıf: Tetrapoda Sınıf: Reptilia Altsınıf: Anapsida Ordo: Testudines Altardo: Cryptodira Üst familia: Chelonioidae Familia: Cheloniidae Cins: Caretta Tür: Caretta Caretta Coğrafi Yayılışı Caretta Caretta Atlantik, Pasifik ve Hint Okyanusu’nun ılıman ve subtropikal sularındaki estuarin, lagün, koy ve denizlerin kıyıya yakın kesimlerinde dağılım gösterir. C.C.’lar Atlantik Okyanusu’nda Arjantin’den Nova Scotia’ya kadar bulunur. Kuzey Amerika’daki en büyük popülasyonu Kuzey Carolina’dan Florida kıyılarına kadar olan adalarda bulunur. Bu C.C.’ler kışları Bahama Adaları’na göç ederler. Kuzey Amerika’daki diğer küçük popülasyonlar ise Texas kıyılarında bulunur. Caretta Caretta ların en büyük yuvalama alanları Umman’ın Masirah Adası’dır. Akdeniz’deki önemli yuvalama alanları Yunanistan ve Türkiye sahillerindedir. Bunlara oranla çok daha düşük ancak önemli bir popülasyona ise Kıbrıs’ta rastlanmaktadır. Tunus’ta yuvalama çok nadir, İsrail’de ise daha da azdır. Zaman zaman Campedusa (İtalya), Sicilya ve hatta Sardunya’da da yuvalama olmaktadır. Mısır ve Libya için ise veriler yetersizdir. Türkiye’de ki yuvalama alanları; Ekincik, Dalyan, Dalaman, Fethiye, Patara, Kumluca, Belek, Kızılot, Demirtaş, Gazipaşa, Anamur ve Göksu Deltası’dır. Fiziksel Özellikleri Ergin bireylerde karapaks (sırt kabuğu) oval şekilli ve arkaya doğru daralmış 70–75 cm boyunda ve 50–55 cm genişliğindedir (Türkiye için). Boş oldukça büyük ve üçgenimsidir. Ancak bu büyük beyinleri olduğunu göstermez; aksine bu boşluk çeneleri kapsayan kaslar tarafından kullanılır. C.C.’ların iki alt–türü (sub–species) vardır. Bunlardan C.C. gigas Pasifik ve Hint Okyanusu’nda bulunur. Genel renklenme dorsalde kırmızımsı kahverengi, ventralde kremsi sarı şeklindedir. Diğer deniz kaplumbağalarından sağlam bir kabuk, gözleri ile burun delikleri arasında kalmış iki çift prefrontal plak (bazı bireylerde bu plakların ortasında beşinci bir plak olabilir), karapaksta beş çift kotsal plak, plastronda keropakla bağlantılı ve geniş üç çift inframarjinal plak, her bir üyede iki tırnak ve tipik olarak kahverengimsi–kırmızı renklenme gibi özelliklerle farklılaşır. Beslenme Alışkanlıkları Yavru ve genç Caretta caretta bireyleri, yüzeyde akıntı çizgilerinde toplanan makroplanktonik av üzerinde beslenir. Ergin bireyler özellikle yumuşakçalar üzerinden beslenen karnivorlardır. Etoburdurlar ve sünger, deniz anası, at nalı yengeçler ve istiridye yerler. Kurbanlarının sert kabuklarını kolayca parçalayabilmelerini sağlayan çok güçlü çeneleri vardır. Geniş bir kafa, oldukça gelişmiş çene kasları ve kuvvetli gaga, sert kabuklu avlarını parçalayabilmek için meydana gelmiş adaptasyonlardır. Biyo– Ekolojileri Caretta caretta’lar ayrı eşeylidir ve eşeysel dimorfizm erginlerde görülür. Eşeyler arasındaki büyüklük dimorfizmi hakkında çelişkili bilgiler mevcuttur. Ancak ergin erkekler dişilerden daha uzun kuyruğa ve geriye doğru kıvrılmış tırnaklara sahiptir. Yavru, genç ve ergin öncesi bireylerde eşey ayrımı yapılamaz. Caldwel (1962) ve Uchida (1967)’ya göre esaret altında yetiştirilen Caretta caretta ’nın eşeysel olgunluğa ulaşması 6–7 yıl olarak tahmin edilmektedir. Serbest olarak doğada yaşayan bireyler içinse eşeysel olgunluk yaşı; Mendonca (1981)’ya göre 10–15 yıl, Zug (1983)’e göre 14–19 yıl, Frazer (1983)’e göre 22 yıl, Frazer ve Ehrhart (1985)’a göre sırtındaki eğrilerden edinilen bilgilerle 12–30 yıl olarak tahmin edilmektedir. Üreme Caretta caretta’lar kabukları 50 cm’yi geçmeden cinsel olgunluğa erişirler. Diametre cinsinden 40–42 mm olan yumurtalar med zamanı bırakılır. Yumurtalar kirletilmemiş ve iyi süzülmüş kumullardaki ya da otlu bitki örtülerindeki yuvalara bırakılır. Dişi kıyıya gelir ve gelgitin oluşturduğu yükseltiye tırmanıp orada durur, daha sonra sığ bir çukur açmak için burnunu toprağa sürter. Çukur kazılıp yumurtalar çukura bırakılınca, kaplumbağa arka ayağının tırnaklarıyla yuvayı kumla örter. Kuluçkaya yatma 31–65 gün arası sürer. Genellikle yuva başına 120 yumurta vardır ve dişi 13 günlük aralarla kuluçkaya yatar. Dişi kıyıdaki yuvaya sadece bahar ve yazları geceleyin gelir. Dişi genellikle her yıl mevsim başına 3–4 kere yuva yapar. Yuvadaki yavrular genellikle bu zamanlarda yumurtadan çıkar ve yavrular yaşamlarındaki tek karasal yaşamı bırakıp hep birlikte çabucak denize giderler. Günlük Aktiviteleri Caretta caretta’ların olağan bir gününün beslenme ve dinlenme ile geçtiği bilinmektedir. Kuluçka sezonunda güneydoğu ABD’de yapılan araştırmalar Caretta caretta’ların yuva bulunan kumsal, kıyıdaki resifler ve diğer kayalıklarda düzenli davranışlar sergilediğini göstermiştir. Çiftleşme ve /veya beslenmenin bu bölgelerde gerleşleştirildiği tahmin edilmektedir. Kuluçka dönemi dışında, kaplumbağalar yüzlerce, hatta binlerce mil öteye göç edebilmektedir. Caretta caretta’lar derin sularda yüzeydeyken ya da kıyı yakınlarındaki sularda dipte uyuyabilmektedir. Birçok dalgıç kayalıklarda kaya altında uyuyan kaplumbağa görmüştür. Yumurtadan yeni çıkan kaplumbağaların ise tipik olarak yüzeyde süzülerek uyudukları ve bu sırada ön ayaklarının sırtlarının üstüne doğru kıvrıldığı kaydedilmiştir. Kur Yapma ve Çiftleşme Caretta caretta’ların çiftleşmesi yuvalama başlangıcından birkaç hafta önce yuvalama plajı yakınları veya özel toplanma alanlarında meydana gelebilir. Birbirlerine sıkıca sarılmış çiftler çoğunlukla yüzeyde görünmekle birlikte su altında birleşmeler de rapor edilmiştir. Caretta carettalar için kur yapma ve çiftleşme dişinin ilk yumurtlama döneminden önceki kısıtlı bir zamanda gerçekleştiğine inanılmaktadır. Daha sonra yalnızca dişiler kıyıya gelir, erkekler karayı terk edince bir daha asla geri dönmez çiftleşme mevsiminde erkekler bir dişinin kafasına burnunu sürterek ya da boynunun arkasını hafifçe ısırarak ve paletlerini dikerek kur yaparlar. Eğer dişi kaçmazsa, erkek ön paletlerindeki tırnakların yardımıyla dişinin kabuğunun üstüne çıkar. Daha sonra çiftleşmek için kuyruğunu dişinin kabuğunun altına sokar. Genellikle dişilerin çiftleşmesinin gerçekleştiği kumsalda kuluçkaya yattığı ve erkeğin asıldığı kabuğundaki tırnak izlerinin kanayabildiği gözlemlenmiştir. Çiftleşme su yüzeyi ya da altında gerçekleşebilir. Bazen erkeklerin aynı dişi için kavga ettiği gözlemlenebilmektedir. Caretta caretta’ların çiftleşmelerini gözlemleyenler hem erkeklerin, hem de dişilerin agresif bir tutum sergilediğini gözlemlemiştir. Dişi yumurtlama döneminden önce bir çok erkek ile birlikte olup birkaç ay için sperm biriktirebilir. Nihayetinde yumurtalarını bıraktığında bunlar bir çok erkek tarafından döllenmiş olur. Bu davranış popülasyonda genetik çeşitliliğin devamını sağlamaya yardımcı olur. Yuva Yapma, Kuluçkalama ve Dağılım Caretta caretta’ların neden bazı kumsallara yuva yapıp diğerlerine yapmadığı bilinmemektedir. Florida’da binlerce yuva varken, kuzeydeki tıpa tıp kumsallarda çok az kaplumbağa vardır. Bu yuva dağılımı yüzyıllar önce var olan ısı, kumsal görünümü ya da saldırının az olması gibi tercih nedenlerinin durumunu ortaya koyabilir. Bugün, insanlar Caretta carettaların yuva yaptığı yerlere etki etmektedir.sahilde dalma, deniz koyları, suni aydınlatma ve beslenmenin oluşturduğu kumsal erozyonu bir zamanların taze ve temiz kumsallarını etkilemektedir. Bu durumun gelecek yuvaları da etkileyeceği kesindir. Caretta carettaların nasıl, nerede ve ne zaman yuva yaptığını daha iyi anladıkça, yuva habitatları daha iyi korunmuş olacak. Kumsal Seçimi Çoğu dişi genellikle her seferinde daha önce yuva yaptıkları kumsala geri dönmektedir. Sadece aynı kumsalda görünmekle kalmayıp, daha önceki yuvalarının çok yakınlarına yuva yaparlar. Yuva Yapma Davranışları Sadece dişiler yuva yapar ve bunu genellikle geceleri yaparlar. Dişi okyanustan çıkar ve ara sıra duraksayarak yuva yapacağı yere doğru ilerler. Bazen okyanustan çıkacak, ancak bilinmeyen nedenlerle yuva yapmayacaktır. Buna “sahte çıkış” denir ve bu bazen doğal olarak, bazen ise kumsaldaki suni aydınlatma veya insanların varlığından kaynaklanmaktadır. Bazı türlerin bireylerinin sadece bir kere, bazılarının ondan daha fazla yapmasına rağmen çoğu dişi yuva yapma mevsiminde en az iki kere yuva yapar. Yuvayı İnşa Etmek Yuvalama sezonu genellikle Kuzey yarım kürede Mayıs–Ağustos, güney yarım kürede ise Ekim– Mart ayları arasındadır. Yumurtlama genellikle gece meydana gelir. Nadiren günüz yumurtlama da görülür. Yumurtlamak için kıyıya gelen dişi zaman zaman başını kaldırır ve kumsalı gözetler. Dişi bu dönemde dışarıdan gelecek uyarılara karşı çok hassastır ve rahatsız edildiğinde geri döner. Daha sonra kumsala doğru tırmanan dişi yumurtlayabileceği bir alan aramaya başlar. Bazı durumlarda yuvalamadan veya denize dönmeden önce önemli mesafeleri kat edebilir, karapakslarını gizleyebilecekleri sığ ve geri tarafta daha derin olan bir gövde çukuru açabilirler. Ön üyeler yuva açma olayında pek görev yapmazken arka üyeler karşılıklı iş görür. Yumurta Bırakma ve Gömme Yumurta oyuğu açılınca, dişi kaplumbağa yumurtaları bırakmaya başlar. Yumurta bırakma sırasında salgılanan mukusla birlikte aynı anda iki–üç yumurta bırakılır. Bu yuva yaklaşık 80–120 yuva alır. Caretta caretta yumurtaları genellikle küresel, beyaz, mukusla kaplı ve ping–pong topu büyüklüğündedir (yaklaşık 40 mm çapında ve 40 gr ağırlığında). Yumurtalar arasında küçük oval şekilli veya ikili yumurtalara da rastlanabilir. Caretta caretta yumurtaları esnektir ve deliğe düşerken kırılmazlar. Bu esneklik hem dişiye hem de yuvaya daha fazla yumurta sığmasını sağlar. Yuva yapan Caretta caretta’ların ağladıkları görülür, ancak bu sadece vücudun salgıladığı salgının atılmasıdır. Birçok insan yumurta bırakan kaplumbağanın transa geçtiniği ve rahatsız edilmemesi gerektiğini düşünür. Bu tamamen doğru değildir. Bir Caretta caretta’nın yumurta bırakırken yuvayı terk etmesi pek olası değildir, ancak bazıları rahatsız edilir ya da kendilerini tehlikede hissederlerse bunu etkileyebilir. Bu sebeple, bu işlem sırasında C.C.’lar rahatsız edilmemelidir. Yumurtaların hepsi bırakıldıktan sonra, dişi arka üyeleriyle ana çukuru kapatır ve yuvayı düzler. Kumu farklı taraflara da atarak yumurtaların avcılar tarafından bulunmasını engellemeye çalışır. Yuva kapandıktan sonra, kaplumbağa denize yönelir ve bir sonraki yuva yapma ya da göç zamanına kadar dinlenir. Dişi yuvayı bir kez terk etimi tekrar geri dönmez. Kuluçka Caretta caretta’ların kuluçkalama süresi yaklaşık 45–60 gündür. Ancak embriyoların gelişme hızını etkileyen kum sıcaklığı bunu kısaltabilir ya da uzatabilir. Serin kumların erkek, sıcak kumların dişi üretme eğilimi vardır. Yuvayı Terk Etme Yuvadan anneleri tarafından çıkarılan timsahların aksine, Caretta caretta’lar yuvadan kendi başına çıkmak zorundadır. Yumurtayı kırmak için yavrular, “caruncle” adı verilen geçici, sivri yumurta dişlerini kullanırlar. Bu diş yuvadan çıktıktan hemen sonra düşer. Yavrular, yumurta kabuklarını kırdıktan sonra karapakslarının düzelmesi için yuva içinde 26 saate kadar hareketsiz kalırlar, yuvayı terk etme ise yumurtadan çıktıktan 1–7 gün (ortalama 2,5 gün) sonra yavruların birbirlerine yardımıyla yüzeye doğru tırmanma şeklinde gerçekleşir. Yavrular yuvadan havanın serin olduğu geceleri ya da yağmur fırtınaları sırasında çıkmayı tercih ederler. Bunun nedeni bu havalarda kum sıcaklığının düşüklüğüdür. Yuvadaki bütün yavrular aynı zamanda yuvadan çıkmayabilir, bu durumda takip eden gecelerde gruplar halinde yavru çıkışı devam eder. Yuvadan çıkan yavrular ufuk aydınlığını kullanarak denize doğru yönelirler. Bu sırada kumsal gerisinde bulunan herhangi bir ışık kaynağı, yavruların yönlerini şaşırmalarına ve bu nedenle ölümlerine neden olabilir. Eğer hemen denize ulaşmazlarsa, güneşte kalmaktan, su kaybından, ya da yengeçler, tilkiler, köpekler, rakunlar yakın balıkları ve köpek balıkları gibi nedenlerle öleceklerdir. Denize ulaşan yavrular “yüzme çılgınlığı” denen ve yaklaşık 20 saat süren bir dönemde durmaksızın yüzerler. Ancak yavru Caretta caretta için o kadar çok tehlike vardır ki her 1000 yavrudan ancak biri gençliğe kadar hayatta kalabilir. Doğal ortam yaşayan Caretta carettalar için belgelenmiş ömür uzunluğu tahmini yoktur. Ancak ergin dişilerin üretimsel hayat süreleri 32 yıl, eşeysel olgunluğa ulaşma süresi 15–30 yıl olarak tahmin edilmiştir. Bu şartlarda maksimum ömür uzunluğunun 47–62 yıl olabileceği belirtilmiştir. Göç ve Yön Duyguları Göç: Deniz kaplumbağalarının beslenme alanından, yuva yaptıkları alana olan yüzlerce binlerce millik göçü hayvanlar aleminin en dikkate değer özelliklerindendir. Erişkin dişilerin kendi doğdukları bölgeye yuva yapmak için dönmeleri bu özelliği daha da çekici yapar. Deniz kaplumbağalarının nasıl ve nereye göç ettikleri onlarca yıldır bilim adamlarının odaklandığı bir noktadır. Elde edilecek bilgiler türlerin korunma stratejileri için çok büyük önem taşımaktadır. Bugün biliyoruz ki, deniz kaplumbağaları yaşamları boyu sürecek bu göçe yuvadan ilk çıkışlarıyla başlarlar. İlk kritik 48 saat içinde yavru kumsaldan okyanusa yürümek ve orada kendine avcılardan korunup yiyecek bulabileceği bir yer bulmalıdır. Atlantik ve Caribbean’da bir çok yavru körfez akıntılarına kapılır. Burada genç kaplumbağalar yeterli bir besin kaynağı ve az sayıda avcı bulurlar. Yıllarca Atlantik etrafında yüzüp durduktan sonra, bu genç kaplumbağalar kıyı kenarındaki sığ sulara dönecek kadar büyümüşlerdir. “Tüm Floride loggerheadlerinin birkaç yıllarını kıyı yakını habitatlarda beslenip büyüyerek geçirirler. Ergenliğe ve cinsel olgunluğa erişir erişmez, bir iki beslenme alanına göç ettikleri bilinir. Ergen kaplumbağaların üreme mevsimi hariç ömürleri boyunca kalacakları yer bu ilk beslenme alanıdır. Çiftleşme ve yuva yapma dönemine gelindiğinde hem dişi hem de erkek yuva yapılan kumsallara doğru göçe başlar. Bu olağan güç hayatları boyunca sürecektir. Yön: Açık okyanuslarda deniz kaplumbağaları güçü akıntılara maruz kalırlar, kısıtlı bir görüş açıları vardır; kafalarını suyun üstüne yalnızca birkaç santim çıkartabilir. Bu kısıtlamalara rağmen, deniz kaplumbağaları aynı yuva yapılan kumsalı bulmak için uzun mesafelere göç ederler. Bunu nasıl yaptıkları hayvanlar aleminin en gizemli sorularından biridir ve buna cevap bulabilmek bir çok araştırmacının odak noktası olmuştur. Umut verici yeni bir teori kaplumbağaların dünyanın manyetik alanının açı ve yoğunluğunu bulabildiğini iddia eder. Bu iki özelliği kullanarak kaplumbağa istediği yere gitmesini sağlayacak olan bulunduğu yerin enlem ve boylamını bulabilmektedir. Daha önceki araştırmalar da deniz kaplumbağalarının manyetik alanı belirleme yeteneğinin var olduğunu ispatlamıştır. Göç incelemeleri: Deniz kaplumbağalarının göçebe doğaları, onları anlama ve korumayı zorlaştırmaktadır. Özellikle kaplumbağaları kendi habitatları içinde korumak için, bu habitatların nerelerde olduğunu, kaplumbağaların orada nasıl davrandığını ve hangi yönlere doğru göç ettiğini bilmemiz gerekir. Bir çok araştırma yuva yerlerinde yapılmıştır ve bunun çok mantıklı sebepleri vardır. Araştırmacılar için bu bölgeler daha kolayca ulaşılabilirdir, ayrıca yeni deniz kaplumbağalarının üremesi soyun devamı için çok önemlidir. Koruma çalışmaları da en kolay yuva bulunan kumsallarda yönetilmektedir. Ancak, hayat döngüleri içinde deniz kaplumbağalarının gittiği bölgelerden, en az zaman harcananı yuva yapılan kumsallardır. Bir deniz kaplumbağasının hayatının % 90’ından fazlası suda–beslenerek, çiftleşerek, göç ederek ve kimse izlemediğinde deniz kaplumbağaları ne yaparsa onu yaparak geçer. Sonuç olarak, korumacılar için en büyük tehlikenin olduğu bölge en çok sorunla karşılaşılan okyanuslardır. Yaşamları boyunca onları tam olarak koruyabilmemiz için, kaplumbağaların göçebe motiflerinin ve sudaki davranışlarının tam olarak bilinmesi gerekir. Deniz kaplumbağalarının nereye gittiklerini belirlemek için bir çok metot uygulanır. Bunların en basitlerinden biri yuva yapmaya kumsala geldiğinde ayaklarından birine küçük, zararsız bir metal parçası takmaktır. Her parça kodlanmış bir numaraya sahiptir ve insanlara bulunduğu taktirde geri gönderilmesi için gerekli olan bir adres vardır. İnsanlar bu kimliği geri döndüklerinde, küçük bir ödül kazanırlar ve bu şekilde kaplumbağaların bulundukları, uğradıkları yerler bulunmuş olur. Populasyon: C. caretta’nın erkekleri hakkındaki bilgilerine azlığından dolayı populasyonlarının cinsiyet oranı tam olarak bilinmemektedir. Populasyonların yaş ve boyut kompozisyonları hakkında da kapsamlı bir bilgi yoktur. Ayrıca Henwood (1987), populasyonda kompozisyonların her sezonda değiştiğini ve böylece populasyonun büyüklüğü hakkında bilgi edinmenin karmaşık hale geldiğini belirtmiştir. Populasyon yapısı ve cinsiyet oranı hakkındaki eksik bilgiler ve deniz kaplumbağalarının yaşadığı biyolojik populasyonun sınırlarının tam olarak bilinmemesinden dolayı, populasyon bolluğu ve yoğunluğu hakkında tahmin yapabilmek zorlaşmaktadır. Bununla birlikte yuvalama kumsallarına gelen dişilerin direk sayımı veya yuva sayılarıyla ilgili bazı tahminler yapılmaktadır. C. caretta’nın üretkenlik organlarına etki eden faktörler bölgesel olarak değişkenlik göstermektedir ve populasyon içinde önemli oranlarda varyasyonlar söz konusudur. Bu varyasyonlar, belirli sahillerdeki üretkenlik durumunun belirlenmesini engeller. Aşırı yağmurlar, rüzgar erozyonu, dalga erozyonu ve sıcaklık gibi baskın genel çevresel faktörler üretkenliği etkiler. Yumurtlama sahillerindeki insanların varlığı, ziyaretçilerin olması ve çevredeki ışık kaynakları yuvalama yapmak için kumsala çıkmış dişileri rahatsız ederek denize dönmelerine neden olabilir. C. caretta yavruları, kum yengeçleri, köpek balıkları, predatör kemikli balıklar ile tilki, köpek, rukan gibi memelilere yem olmaktadır. Çeşitli kuşlar da gündüz saatlerinde yavruları avlarlar. Hastalık, şiddetli açlık ve soğuk sersemliği de ölümlere sebep olabilmektedir. Ancak belirli populasyonlar üzerindeki etkileri bilinmemektedir. Katran, yağ artığı ve plastik atıklarının yutulmasından ölümler meydana gelebilmektedir. Genç ergin öncesi ve ergin bireyler ise özellikle köpek balıkları tarafından avlanırlar. Ayrıca bu gruplar, katran veya plastik yutarak ölebilir veya yaralanabilirler. Ayrıca bot çarpmaları bilinçli avlanmalar ve çeşitli ağlara takılmalar da ölüme neden olan diğer faktörlerdir. C. caretta Avustralya, Güney Afrika ve ABD’de korunmaktadır. Balıkçılık endüstrisinin öncelikli avı olmasa da görüldükleri yerde avlanırlar. İnsanların çoğu iddia edilen beğenilmemiş tadından dolayı etini yemezler. Ancak Hindistan, Madagaskar ve Mozambik kıyılarında yaşayan insanlar tarafından hala tüketilmektedir. Her ne kadar C. caretta’nın eti, kabuğu ve derisi Cheloma mydas, Eretmochelys imbricata, Lepidchelys kempii ve Lepidochelys olivacea’ya göre değerli olmasa da yumurtaları dünyanın bir çok yerinde tüketilir. Mozambik, Madagaskar ve Umman kıyı şeritlerinde olduğu gibi C. caretta yumurtalarının protein amaçlı kullanılması, populasyonlarının gerilemesine neden olmuştur. Çoğunlukla ılık ve subtropikal bölgelerde yuvaladıklarından, C. caretta’nın üreme habitatları ve kışlama alanları arasında göç ettikleri sanılır, erkek göçleri hakkında ise çok az şey bilinmektedir. C.Caretta’nın grup göçü bilinmemektedir. Yıl boyunca açık deniz sularında kalabilirler. Florida’da bazı bireylerin, dipleri çamurlu kanallara girdikleri belirlenmiştir. Bazı populasyonlar ise yıl boyunca yuvalama kumsallarının yakınında yaşarlar ve yuvalama dönemleri arasında çatlak ve delikleri mesken edinebilirler. C. caretta’nın klasik anlamda “sürüler” oluşturduğuna dair herhangi bir gösterge yoktur. Bununla beraber, denizde ya da yuvalama kumsallarının yakınında lokal yoğunlaşmalar oluşturabilirler (Dodd, 1988). Koruma ve Yönetim C. caretta’nın da içinde bulunduğu deniz kaplumbağaları, bu türlerin durumları ve önemi kavrandıkça yakalanmalarını ve satışlarını yasaklayan, habitatlarının korunmasını da sağlayacak kanunlarla korunmaya çalışılmıştır. C. caretta, Uluslararası Tehlike Altındaki Türler Kongresinde (CITES) Ek 1’de listelenmiştir. Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu bir çok ülke bu antlaşmayı imzalamıştır. Bu listede yar alan türlerin herhangi bir şekilde gelir amaçlı satışı yasaklanmıştır. Göç eden türler konferansı hazırlıklarında uluslararası korumanın şart olduğu Ek 2 listesinde yer almışlardır. Her ne kadar bazı düzenleyici kanunlarla koruma altına alınmış olsalar da bazı bölgelerdeki yetersiz veya isteksiz güvenlik güçleri ve ülkelerin ekonomik seviyelerindeki farklılıklar C. caretta ve diğer deniz kaplumbağalarının korunmasında yeterli olmamakta ve tedbirlerin uygulanmasını güçleştirmektedir. C. caretta’nın neslini devam ettirebilmesi için bütün önemli yuvalama, beslenme, göç ve kışlama habitatlarının üzerinde önemle durulması ve biyolojik verilere dayalı korumalarının uygulanması zorunlu olmuştur. Deniz kaplumbağalarının korunması için farklı bölgelerde, farklı koruma ve yönetim alternatifleri uygulanmaktadır. C. caretta’nın derisi ve kabuğu için fazla talep yoktur ve bu nedenle uluslararası ticareti de çok iyi değildir. Yumurta ve eti ise genellikle lokal olarak tüketilmektedir. CITES uygulamaları uluslararası ticareti engellemede başarılı olabilecektir. Uluslararası ticaret, yasalar tarafından değişik derecelerde başarıyla durdurulmuştur. Örneğin, ABD ve Avustralya’da yumurta tüketimi bu sayede durmuştur. Fakat kaçak avlanma devam etmektedir. Koruma kanunlarının olmadığı bölgelerde ise kanunların çıkarılması ve uygulanması türün devamlılığı için zorunlu görünmektedir. Dişilerin üretkenlikteki önemi ve yumurtlama anlarında çok hassas olmaları nedeniyle plaja gelen dişilerin rahatsız edilmemeleri gerekmektedir. Bu, yumurtlama mevsiminde insan aktivitesinin en aza indirilmesi ve yavruların yollarını bulabilmeleri için yapay ışıklandırmaların minimuma çekilmesiyle gerçekleşebilir. Yuvalar ve dişiler sahillere giren araçlardan korunmalıdır. Çünkü bunlar kumu sıkıştırabilir veya yavruların içinden çıkamayacakları izler bırakabilirler. Ayrıca bu araçların gece kullanılması da dişilerin bu sahillere gelmesini engelleyebilir. Plaj temizlemede kullanılan ağır mekanize temizleme araçları, yumurtlama mevsiminde yumurtlama plajlarında kullanılmamalı veya zarar vermeyecek boyutlarda işletilmelidir. Yumurtalar üzerindeki kaçak avcılığın, predosyonun ve erozyonun yüksek oldu bölgelerde yeni yapılanmış yuvalar, korunmuş kuluçkalıklara taşınabilir buralarda acilen yuvalara tekrar gömülür ya da nemli plaj kumu ile doldurulmuş kutularda inkübasyona bırakılabilir. Bu tip uygulamaların yaratacağı durumlarda, yöntemin taşıdığı bazı risklerden dolayı dikkatli planlama yapılması ve yürütülmesi zorunluluğu vardır. Deniz kaplumbağalarının korunmasında kullanılan bir başka metot da yavruları ilk dönemlerinde yüksek olan predasyonlardan korunabilecekleri büyüklüğe kadar ulaştırmaktadır. Konu ile ilgili araştırmacılar tarafından habitat korunmasından sonra bu metodun kullanılması gerektiği savunulmaktadır. Bu yöntem özellikle Chelonie mydas, Eretmochelys imbricata, Lepidochelys kempii populasyonlarını arttırmak için dünyanın değişik yerlerinde kullanılmıştır. Yavru kaplumbağaların korunması için, yavru kaplumbağalar üzerindeki predasyonun azaltılması, plaj ışıklandırmalarından kaynaklanan yanlış yönelmelerin önlenmesi, kirleticilerin ve besin olarak nitelendirebilecekleri plastiklerin denize ulaşmasının engellenmesi gerekmektedir. Balıkçılıkta kullanılan ağlarla rasgele yakalanmaların ve ölümlerin yüksek olduğu bölgelerde “Kaplumbağa Dışlayıcı Aygıt (TED)”ların kullanılması balıkçılıktan kaynaklanan ölümleri azaltacak bir yöndemdir. Bu yöntem özellikle ABD’de balıkçılıktan kaynaklanan ölümlerin yüksek olduğu bölgelerde kullanılmış, ergin ve ergin öncesi kaplumbağaların kurtulmasını sağlamıştır. Kaplumbağa yaşamını tehdit eden faktörler: Deniz kaplumbağaları yaşamlarının büyük bölümünü denizde geçirmekle birlikte, nesillerini devam ettirebilmek için üreme kumsallarına son derece bağımlı olan canlılardır. Bu tip kumsalların insan eliyle farklı amaçlar için işgal edilmesi ( turizm amaçlı faaliyetler, kum alımı, otlatma, tarım için kumsalların toprak ile örtülmesi vs. ) ve artık Türkiye , Yunanistan ve Kıbrıs gibi birkaç ülkede sınırlı kalması bu bölgelere yumurta bırakan kaplumbağaların nasıl yavaş yavaş yok olmaya mahkum edildiklerini ortaya koymaktadır. Ayrıca, deniz ortamında gerek ergin, gerekse yavrularını trol vb. ağlarla balıkçılar tarafından tesadüfi yakalanmaları da kaplumbağa yaşamını tehdit eden önemli bir sorundur. Çözüm ve Öneriler: Yüksek yuva yoğunluğuna sahip üreme kumsallarını olumsuz yönde etkileyecek yatırımlardan kaçınılmalıdır. Gerek turizm amaçlı gerekse bu amaç dışı yapılanmalarda, özellikle deniz kaplumbağası üreme mevsimi olan Mayıs-Ekim aylarında aydınlatma ve gürültü ile ilgili tedbirlere önem verilmelidir. ( Karayolları aydınlatması, çadır ve karavan kampingleri, otel, ev vb. ) Kumsallarda, doğal yapıyı bozucu her türlü kum ve çakıl alımı önlenmelidir. Üreme kumsallarına büfe, restoran vs. sabit tesisler kurulmamalıdır. Gece kumsallar insanlar tarafından kullanılmamalı, araba, motor, bisiklet vs. araçların üreme kumsallarına girmesi engellenmelidir. Plaj şemsiyeleri toprağa gömülmeyen türden olup yumurtlama bandının gerisinde kullanılmalıdır. Deniz Kaplumbağalarının Korunması İçin Gerçekleştirilen Çalışmalar Ülkemizin taraf olduğu Uluslararası Sözleşmeler (Bern, Barselona Sözleşmeleri) çerçevesinde nesli tehlikede olan ve Türkiye sahillerini üreme alanı olarak kullanan deniz kaplumbağalarının korunması yönünde çalışmalar yapılmaktadır. Bu amaçla, Bakanlığımız koordinatörlüğünde ilgili Bakanlıklar, üniversiteler ve gönüllü kuruluşlardan oluşan “ Deniz Kaplumbağaları İzleme-Değerlendirme Komisyonu ” kurulmuştur. İzleme-Değerlendirme Komisyonu Akdeniz’ de önemli deniz kaplumbağası üreme alanı olarak belirlenmiş 17 alanda ( Ekincik, Dalyan, Fethiye-Çalış, Dalaman, Patara, Kale (Demre), Kumluca, Tekirova, Kızılot, Belek, Gazipaşa, Demirtaş, Göksu Deltası, Kazanlı, Anamur, Akyatan, Samandağ ) incelemelerde bulunarak, sorunları tespit etmekte ve bu sorunların giderilmesi yönünde çalışmalar gerçekleştirmektedir. KAYNAKÇA: 1- Sınıflandırma, coğrafi dağılışı, fiziksel özellikleri, beslenme alışkanlıkları, üreme, davranış özellikleri, habitatı: 2- Biyo-Ekolojileri, populasyonu: 3- Kaplumbağa yaşamını tehdit eden faktörler, Çözüm ve Öneriler, Deniz Kaplumbağalarının Korunması İçin Gerçekleştirilen Çalışmalar    

http://www.biyologlar.com/caretta-caretta-deniz-kaplumbagalari

Trigeminal Nevralji Hastalığı

Trigeminal Nevralji Hastalığı

Trigeminal Nevralji şiddetli ağrıyla seyreden ve günlük yaşamda ciddi problemler yaratabilen önemli bir sağlık sorunudur.Ufuk Üniversitesi Tıp fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalında görev yapan Profesör Doktor Ersin Erdoğan,Tahlil.com okurları için sıkça merak edilen Trigeminal Nevralji Hastalığı ve Cerrahi Tedavisi olan Mikrovaskuler Dekompresyon hakkında açıklamalarda bulundu. 1)Trigeminal Nevralji Nedir? Bu sendromda aralıklı olarak hastanın yüzünün bir tarafında ağrı vardır. Yüzün duyusunu sağlayan sinir TRİGEMİNAL sinirdir. Tri ile bu sinirin üç parçası olduğu ifade edilmektedir 1) göz ve üzerindeki alın kısmı 2) yanak kısmı, 3) çene kısmı. Ağrı tek veye birkaç bölümü birden tutabilir. Ağrı genellikle keskin ve şimşek çakar gibi tarif edilir. Kendi kendine başlayabileceği gibi yüze hafif dokunma veya tıraş olma veya diş fırçalama gibi hareketler ağrıyı tetikleyebilir. Hangi Durumlarda Cerrahi Tedavi Uygulanır? Cerrahi diğer tedavi yöntemleri başarısız olduğunda düşünülür. Burada diğer tedavi yöntemlerinde kasıt ilaç (özellikle tegretol) veya lokal olarak yapılan enjeksiyonlardır. Bunlara direnç olursa o zaman cerrahi alternatif düşünülür. Neden mikrovasküler dekompresyon denilmektedir? Çünkü ağrının sebebi sinire komşu olan, arterlerin her kalp atışı ile sinire vurması olarak tarif edilmiştir. Mikrocerrahi teknikler kullanılarak damarın yaptığı bası (kompresyon) ortadan kaldırılması işlemine mikrovasküler dekompresyon denilir. HASTA Doktora Ameliyattan Önce Neleri Söylemelidir? Kan pıhtılaşma probleminiz varsa Yeni geçirilmiş herhangi bir sağlık probleminiz varsa Kanı sulandırıcı ilaçlar alıyorsanız (Kumadin Aspirin gibi) İlaç veya diğer alerjileriniz varsa Ameliyat Nasıl Yapılır? Ameliyathanede genel anestezi verilir ve hastanın pozisyonu ağrılı kısım en üstte olacak şekilde yapılır. Skalpde kesi yapılacak yer tıraşlanır ve anti-septik solüsyonla yıkanır. Hasta örtülür ve kesi hattına lokal anestetik enjekte edilir ve deri kesilir. Kemiğe bir dril denilen matkap ile delik açılır ve bu delikten otomatik aletler yardımı ile planlanılan büyüklükte kemik tabakası çıkarılır ve steril olarak ameliyat sonuna kadar saklanır. Beyinde önce kağıt gibi kalın olan dura ismi verilen en dıştaki zar açılır ve beyincik karşımızdadır. Beyinçiğin üst köşesinden girilerek sinire ulaşılır genellikle bu esnada bir ven karşımızdadır ve bu ven beyinciği rahat kenarı itmek için yakılır ve kesilir. Mikro aletlerle sinir bulunduktan sonra damarlardan ayrılır ve bası yaptığını düşündüğümüz damarın altına özel bir cerrahi yastık konulup damarın sinir ile olan ilişkisi kesilmiş olur. Sonra bütün kanamalar durdurulur. Daha sonra dura kapatılır çıkarılan kemik yerine monte edilir en son skalp kapatılarak ameliyata son verilir. Sonra Ne Olur ? Hasta uyandığında yoğun bakımda olacak damar yolu ve idrar sondası olacak 1-2 saat sonra hasta odasına alınacak. Sık olarak kat hemşiresi nabız/tansiyon ve şuur durumunu takip edecek ilk akşam hasta sık olarak yapılan kontroller nedeni ile uykusu bölünecek. Ağrı kesici damardan kalçadan veya ağızdan verilecek. Hasta koğuşuna alındığında beyin tomografisi yapılır. Başa yapılan ameliyatlarda genellikle hastanın ağrısı çok aşırı değildir. Beyinciğe yapılan ameliyatlardan sonra hastalarda baş dönmesi olabilir (24 saat kadar sürebilir). Özellikle erkek hastalarda idrar sondasına karşı rahatsızlık olabilir bu aşırı ise idrar sondası çıkarılabilir. Ertesi gün kolunuzdaki serum çıkarılır. Ağızdan beslenme başlar ve hasta yürütülür. Sonraki iki gün içerisinde hasta iyice normal insanlar gibi yürür. Hasta rahat hissedince eve gönderilir. Hasta eve gönderilmeden önce bir beyin tomografisi kontrolü yapılabilir. Ameliyattan sonraki belli bir süre baş ağrısı olacaktır. Dikişler genellikle 7-10 gün arasında alınırlar. Hasta Hastanede Ne kadar Süre Kalır ? Eğer ameliyat acil değilse hasta ameliyat sabahı veya ameliyattan bir gün önce yatar. Hastanın ameliyat gününün öncesi akşamından itibaren (gece saat 20:00) aç kalması ve su içmemesi gerekmektedir. Ameliyattan sonraki 2-4 gün arasında hasta taburcu edilir. Hasta çıkarken kendi ihtiyaçlarını karşılayacak güçtedir (tuvalet, giyinme, banyo gibi). Ameliyat öncesi hastanın felç gibi tablosu varsa bunun toparlaması zaman alacaktır. Cerrahi Sonrasında Hasta Hangi Durumlarda Doktoruna Bilgi Vermelidir ? Artan başağrısı Ateş Bayılma Yarada şişlik veya iltihap Yaradan sıvı gelmesi Kuvvetsizlik uyuşukluk Uykulu halin artması Eve Döndüğünüzde Neler Olacak? Yorgun hissedeceksiniz Öğleden sonraları yatma isteği sıkılıkla olur Ara sıra olan başarılarınız olabilir (Bunlar zamanla azalmalıdır) Kontrolde size müsaade edilinceye kadar araç kullanmayınız. Ameliyattan sonra birinci ayda Dr. Ersin Erdoğan’a kontrol muayenesi olacaksınız. Riskler Nelerdir ? Bu riskler geneldir her hasta için doktoru ile konuşması gerekmektedir Genel riskler Sağırlık Enfeksiyon (antibiyotik ile tedavi edilir) Ameliyat sonrasında ameliyat yerinde boşaltma gereği olan pıhtı olması İnme Nöbet Ölüm (Nadirdir) Bacaklarda pıhtı olması bunun akciğerlere gitmesi (akciğer embolisi) (nadirdir) Direk cerrahi ile ilgili olmayan yan etkiler Zatürre Kalp kriziİdrar yolu enfeksiyonu Ağrının Tekrarlama Şansı Var mıdır? EVET Hastaların büyük bir çoğunluğunda ağrı tamamen geçecektir (%80-95), az bir kısmında ise ağrı tekrarlayabilir.http://tahlil.com

http://www.biyologlar.com/trigeminal-nevralji-hastaligi

Biyologlar Odası Kanunu Taslağı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Tanımlar Amaç Madde 1- Türkiye sınırları içerisinde meslek ve sanatlarını kullanmaya yetkili olup da sanatını serbest olarak yapan veya meslek diplomasından istifade etmek suretiyle resmi veya özel görev yapan biyologları teşkilatı içinde toplayan tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan Biyologlar Odası kurulmuştur. Madde 2- Odanın kuruluş amacı; Türkiye sınırları içerisinde meslek ve sanatlarını kullanmaya yetkili serbest olarak yapan veya meslek diplomasından istifade etmek suretiyle resmi veya özel görev yapan biyologlar arasında mesleki dayanışmayı kurmak, biyologluğun kamu ve kişi yararına uygulanıp geliştirilmesini sağlamak ve meslek mensuplarının hak ve yararlarını korumak amacıyla kurulacak olan kamu kurumu niteliğindeki Biyologlar Odası kurulmasına, teşkilat, faaliyet ve denetimlerine, organlarının seçimlerine dair esas ve usulleri düzenlemektir. Kapsam Madde 3- Türkiye hudutları dahilinde meslek ve sanatlarını icraya yasal olarak salahiyeti olup, dört yıllık fakültelerin Biyoloji bölümlerinden lisans diploması alarak mezun olanları kapsar. Tanımlar Madde 4- Bu yönetmelikte geçen; Oda: Biyologlar Odasını, Şube: Biyologlar Odası Şubesini, Temsilcilik: Biyologlar Odası Temsilciliğini, Üye: Biyologlar Odası üyesini, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Biyolog Odaları görev, yetki, organ ve çalışma esasları Madde 5- Odalar, bu Kanunda yazılı esaslar dahilinde Biyolog mesleği mensuplarının ortak ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, bu mesleğin kamu yararına uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ve meslekle ilgili ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kurulan tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır. Oda temel görev ve yetkileri; Madde 6- Odaların temel görev ve yetkileri, Biyologların mesleki gereksinmelerini karşılamak amacıyla çalışmalar yapmak, Mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, Mesleğin gelişmesini sağlamak, Meslektaşları birbirleri ile hizmet verdikleri alanlardaki kişi ve gruplarla ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak, Meslek disiplinini, ahlakını ve onurunu korumaktır. Oda Organları Madde 7- Odaların organları şunlardır: a) Oda Genel Kurulu b) Oda Yönetim Kurulu c) Oda Denetleme Kurulu d) Oda Disiplin Kurulu Oda Genel Kurulu Madde 8- a) Oda Genel Kurulu; Odanın amaç, ilke, işleyiş, görev ve yetkiler açısından en yetkili organdır. b) Oda Genel Kurulu, Odaya kayıtlı üyelerden oluşur. c) Oda Genel Kurulu, iki (3) yılda bir Nisan ayı içerisinde, Oda Yönetim Kurulunun belirleyeceği günlerde ve adreste toplanır. Toplantı tarihinin, görüşmeler Cumartesi akşamına kadar tamamlanacak ve eğer varsa Pazar günü seçimler yapılacak şekilde saptanması zorunludur. ç) Oda Genel Kurulu üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanır. Birinci toplantıda çoğunluk sağlanamaması halinde ikinci toplantı için çoğunluk aranmaz. Toplantı yeter sayısının sağlanamaması halinde Oda Genel Kurulu ancak bir kez altmış (60) günü geçmemek üzere ertelenir. Bu durumda, Yönetim Kurulu yeni Oda Genel Kurul tarihini ve yerini, gündemin seçim olması halinde görevli hakimin onayını da alarak belirler ve toplantı tarihinden en az on (10) gün önce, bir gazetenin Türkiye baskısında ilan eder ve üyelere duyurur. d) Oda Yönetim Kurulu, Genel Kurul toplantısından en az onbeş (15) gün önce, Genel Kurula katılacak üyelerin üçer kopya olarak hazırlanmış listelerini, toplantının gündemini, yerini, gününü, saatini ve çoğunluk sağlanamadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususları belirten bir yazıyla birlikte, görevli İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına iletir. Gerekli incelemeden sonra hakim tarafından onaylanan listeler ve toplantıya ilişkin diğer hususlar Odanın ilan yerlerinde asılmak suretiyle ve üç gün süre ile ilan edilir. Yasal sürecin tamamlanması ve listelerin kesinleşip, Genel Kurula ilişkin diğer hususların onaylanmasını izleyen üç (3) gün içinde, Yönetim Kurulu, Genel Kurulu üyelere duyurur ve bir gazetenin Türkiye baskısında ilan eder. Çalışma Yöntemi Madde 9- Oda Genel Kurulu aşağıdaki şekilde toplanır; a) Genel Kurul toplantı yeter sayısının sağlanmasıyla, Yönetim Kurulu Başkanı, İkinci Başkanı ya da Yönetim Kurulunun kendi içinden belirleyeceği bir üye tarafından, açılır ve gündemin birinci maddesi gereğince Başkanlık Divanı seçilir. b) Başkanlık Divanı, bir Başkan ve iki Yazmandan oluşur. Başkanlık Divanı üyeliklerinin tespiti için ayrı ayrı oylama yapılır. c) Genel Kurul görüşmeleri, Yönetim Kurulunca hazırlanıp, duyurulmuş gündem maddelerine göre yapılır. Ancak, toplantıya katılan üyelerin yazılı önerisi ve Genel Kurul kararı ile gündeme madde eklenebilir ya da maddelerin sırası değiştirilebilir. ç) Oda Genel Kurulu gündeminde aşağıdaki maddelerin bulunması zorunludur; 1) Başkanlık Divanı seçimi, 2) Çalışma raporu, mali rapor ve denetleme raporunun okunması, görüşülmesi ve Oda Yönetim Kurulunun aklanması, 3) Oda Yönetim Kurulu, Denetleme Kurulu ve Disiplin Kurulu delege adaylarının ve Birlik Yönetim Kurulu aday adaylarının belirlenmesi ve duyurulması, d) Oda Genel Kurulunda bulunmak, görüşmelere katılmak, oy kullanmak ve organlara aday olmak için, Oda Yönetim Kurulu tarafından hazırlanıp, görevli hakim tarafından kesinleştirilmiş üye listelerinin imzalanması yoluyla alınmış Genel Kurul giriş kartının ve Oda kimlik kartının gösterilmesi zorunludur. Sadece oy verme sırasında, Oda kimlik kartı yerine, resmi kuruluşlarca verilmiş kimlik kartları da kullanılabilir. e) Genel Kurul, kararlarını çoğunlukla alır. Oylarda eşitlik olursa, Divan Başkanının kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır. Ancak, Bu Yönetmelikte değişiklik yapılabilmesi için görüşmelere katılanların üçte ikisinin olumlu oyu gereklidir. f) Genel Kurul görüşmeleri ve kararları bir tutanağa bağlanarak, Divan Başkanı, ve Yazmanlar tarafından imzalanıp, dosyasında saklanmak üzere Oda Yönetim Kuruluna verilir. Olağanüstü Genel Kurul Madde 10- Olağanüstü Genel Kurul, a) Odaya kayıtlı üye sayısının beşte birinin Oda Yönetim Kuruluna yazılı başvurusu ile, b) Oda Denetleme Kurulunun, Oda hesap işleriyle ilgili olarak gerek görmeleri durumunda ve oybirliği ile alacakları karar ile, c) Oda Yönetim Kurulunun üçte iki (2/3) çoğunlukla alacağı karar ile, ç) Boşalan Oda Yönetim Kurulu üyeliğine davet edilecek yedek kalmadığı durumda, yukarıdaki durumlardan herhangi birisinin oluşması üzerine, Oda Yönetim Kurulu tarafından toplantıya çağrılır. Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı Madde 11- Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin (a), (b) ve (ç) bendinde belirtilen durumlardan herhangi birinin oluşması halinde, Oda Yönetim Kurulu, başvuru tarihinden itibaren bir hafta içinde Olağanüstü Genel Kurul için karar almak ve Genel Kurulun tarihini saptamak zorundadır. Olağanüstü Genel Kurul, karar tarihinden itibaren bir (1) ay içinde toplanır. Olağanüstü Genel Kurul Çalışma Yöntemi Madde 12- Olağanüstü Genel Kurul toplantısı da, Olağan Genel Kurul toplantısı gibi yapılır. Ancak, sadece önceden duyurulan gündemdeki maddeler görüşülüp karara bağlanır. Olağanüstü Genel Kurul toplantılarında gündeme madde eklenemez. Oda Genel Kurulunun Görev ve Yetkileri Madde 13- Oda Genel Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır; a) Odanın çalışma alanları ile ilgili konularda ve Oda amaçlarının gerçekleşmesine ilişkin kararlar almak, b) Toplumun, mesleğin ve Odanın gelişmesi için gerekli etkinlik alanlarını ve esaslarını saptamak, c) Oda Yönetim Kurulu raporlarını incelemek, bu raporlar hakkında karar almak ve Oda Kurullarına görev, yetki ve sorumluluklar vermek, ç) Oda ve Şube hesaplarını, bilanço, gelir-gider cetvellerini, Denetleme Kurulu çalışmalarını ve raporlarını incelemek ve hakkında kararlar almak, d) Oda Yönetim Kurulunun önerileri doğrultusunda, yeni dönem gelir ve gider bütçelerini, geçici ya da sürekli ücretleri, ücretli kadroları incelemek, bu inceleme sonucunda değiştirerek ya da olduğu gibi onaylamak, e) Oda Yönetim Kurulu, Oda Disiplin Kurulu, Oda Denetleme Kurulu Üyelerinin oturum ücretlerini tespit etmek, f) Oda işlerinin yürütülmesini ve kanunların Odalara verdiği görev ve yetkilerin kullanılmasını, üyelerin mesleki onur ve çıkarlarının korunması için Oda Yönetim Kurulunca önerilen Yönetmelikleri incelemek, değişiklik teklifi yapmak ve onaylamak; gerektiğinde yönetmelik hazırlama yetkisini Oda Yönetim Kuruluna geçici süreler ile devretmek, g) Oda Yönetim Kurulunun yedi (7) asil ve yedi (7) yedek, Oda Disiplin Kurulunun beş (5) asil ve beş (5) yedek, Oda Denetleme Kurulunun üç (3) asil ve üç (3) yedek üyeliklerini, 3 yıl süre ile belirlemek ve duyurmak, ğ) Odanın sahip olduğu, ya da olacağı taşınmaz mallar hakkında karar almak, ya da bu konularda Oda Yönetim Kurulunu yetkilendirmek, h) Oda amaçlarının gerçekleştirilmesi ve Oda işlevlerinin yerine getirilmesi amacıyla yardımcı organları oluşturmak, ı) Oda Yönetim Kurulunun veya üyelerin gerekçeli önergeleri ile Şube kurmak, kapatmak, bunların yetki ve sorumluluklarını ve etkinlik alanlarını belirlemek, Oda Yönetim Kurulu, Oluşumu ve Çalışma Yöntemi Madde 14- Oda Yönetim Kurulu; a) Oda Genel Kurulu tarafından üç (3) yıllık bir süre için seçilen yedi (7) asil ve yedi (7) yedek üyeden oluşur, b) Oda Genel Kurulundan sonra yapacağı ilk toplantıda üyeler arasından bir (1) Başkan, bir (1) İkinci Başkan, bir (1) Sekreter Üye ve bir (1) Sayman Üye seçerek, Oda Yürütme Kurulunu oluşturur ve diğer Yönetim Kurulu üyeleri için görev bölümü yapar, c) Ayda en az bir (1) kez ve çoğunlukla toplanır. Toplantıyı Başkan, Başkan bulunmadığı zamanlarda İkinci Başkan, Başkan ve İkinci Başkan bulunmadığı zamanlarda Sekreter Üye yönetir. ç) Kararlarını çoğunlukla alır. Oylarda eşitlik olması halinde, toplantı yöneticisinin kullandığı oy yönünde sağlanmış sayılır. Oda Yönetim Kurulu Üyeliğinin Düşmesi Madde 15- Her nedenle olursa olsun, üç (3) ay süreyle toplantılara gelmeyen ya da, herhangi bir altı (6) aylık süre içerisinde yapılan olağan toplantıların üçte birinden (1/3) daha azına katılmış olan Yönetim Kurulu Üyesi çekilmiş sayılır ve yerine Yönetim Kurulu tarafından sıradaki Yedek Yönetim Kurulu Üyesi yazılı olarak davet edilir. Çekilen veya çekilmiş sayılan Yönetim Kurulu Üyesinin yerine Yönetim Kurulu tarafından davet edilen Yedek Yönetim Kurulu Üyesi daveti yazılı olarak kabul veya reddeder. Yedek üyenin görevi kabul etmesi durumunda, ilk Yönetim Kurulu toplantısında göreve başlama kararı alınır. Davet edilen Yedek Üyenin görevi reddetmesi veya çağrıya on beş (15) gün içerisinde yanıt vermemesi durumunda bu üye çekilmiş sayılır ve ilk Yönetim Kurulu toplantısında yerine Yönetim Kurulu tarafından sıradaki Yedek Yönetim Kurulu Üyesi yazılı olarak davet edilir. Yedek Yönetim Kurulu Üyesi Kalmaması Madde 16- İstifa eden ya da çekilmiş sayılan Oda Yönetim Kurulu üyeliğine davet edilecek yedek üye kalmadığı durumda, Oda Yönetim Kurulu, Başkan ve İkinci Başkan, tarafından Olağanüstü Oda Genel Kurulu toplantısı çağrısı yapılır. Olağanüstü Oda Genel Kurul toplantısında yeniden seçim yapılır ve seçilen Oda Yönetim Kurulu ilk Olağan Genel Kurul toplantısına kadar görev yapar. Oda Yönetim Kurulu Görev ve Yetkileri Madde 17- Oda Yönetim Kurulu, Odanın amaçları doğrultusunda aşağıdaki görevleri yerine getirmekle yükümlüdür; a) Oda Genel Kurulu tarafından kendisine verilen görev ve yetkileri kullanır, Oda Genel Kurulunda alınan kararları uygular, Oda işlerini Genel Kurulun kararları çerçevesinde yürütür. b) Oda üyelerinin, Oda Yönetmelikleri içinde hak ettiği yetkilerini iyi bir biçimde kullanmalarını gözetir, üyelerinin mesleki onur ve çıkarlarını korur ve bu konuda önlemler alır, gerekli girişimlerde bulunur. c) Mesleğin ilerlemesi için gerekli incelemeleri ve çalışmaları yapar ya da yaptırır ve bunlara ilişkin raporları Oda Genel Kurulunun değerlendirmesine sunar. ç) Resmi işlerde ve istek üzerine özel işlerde bilirkişilik, hakemlik, jüri üyeliği, danışmanlık gibi görevlere atama yapmak üzere, üyeleri arasından adaylar saptar veya görevlendirme yapar. d) biyoloji biliminin çalışma alanları ile ilgili diğer meslek kuruluşları ile ilişki kurar ve gerekli girişimlerde bulunur. Üyesi bulunduğu ya da üyelik olanağı doğan dış ülkelerdeki uzmanlığını ilgilendiren mesleki kuruluşlarla iletişim kurar ve bu ortamlarda Odanın temsil edilmesini sağlar, kongrelere katılmak için delege gönderir, yurt içi kongreler yapar. Gerekirse Birliğin ve birlik üyelerinin maddi ve manevi yardımını alır. e) Üyelerin gerek kamu kuruluşları ve gerek diğer kurum ve kişilerle olan bütün mesleki ilişkilerinde ortaklaşa uyulacak kanuni esasları hazırlar, bunlara uyulmasını sağlar ve uygulanmasını denetler. f) Üyelerin çalışma koşulları ve her türlü mesleki hizmetleri karşılığında alacağı asgari ücretleri saptar, ilgili yönetmelik, yönerge ve ücret tarifelerini hazırlar ve yayınlar, ilgililere duyurur, bunlara uyulmasını sağlar ve denetler. g) Her türlü mesleki ve teknik kitap, broşür, dergi, bülten ve benzeri yayını yayımlar. Üyelerin ve diğer ilgililerin yararına sunmak üzere, kütüphane ve arşiv kurar ve oda yayınlarının sürekli ve düzenli çıkmasını sağlar. ğ) Üyeler arasında haksız rekabeti önleyecek önlemleri önceden alır, gerekli yaptırımları uygular. h) Yasama ve yürütme organlarında Odanın amaçları ile ilgili olarak yapılacak kanun, tüzük, kararname, yönetmelik, yönerge ve genelge hazırlama veya değişikliği çalışmalarına ve uygulamalarına katılır, görüş verir ve önerilerde bulunur. ı) Mesleki, teknik eğitim ve öğretim konularında incelemelerde bulunur, ilgili kurumlarla işbirliği yapar, Oda görüşlerini oluşturur ve uygulanması için gerekli çalışmalarda bulunur. i) Odanın açacağı ve/veya Odaya karşı açılan davalarda, Odayı temsil eder, sav ve savunmada bulunur ve bu konularda vekil atar. l) Gerekli gördüğü konularda sürekli veya geçici kurul, komite, komisyon, çalışma grubu ve benzeri oluşturur, çalışmalarını yürütür ve yönetir. m) Oda Genel Kurulu hazırlıklarını ve duyurularını yapar. Oda Genel Kuruluna sunulmak üzere çalışma raporunu ve bilançoyu, yeni yıl gelir ve gider bütçelerini hazırlar, geçici ve sürekli ücretliler kadrolarını saptayarak bunları Oda Denetim Kurulu Raporu ile birlikte delege sayısına yetecek kadar çoğaltarak Oda Genel Kurulundan onbeş (15) gün öncesine kadar delegelere gönderir. n) Gerektiğinde Oda Genel Kurulunu olağanüstü toplantıya çağırır. o) Oda Genel Kurulu kararlarını ve yapılan seçim sonuçlarını üyelerine ve ilgili kurum ve kuruluşlara bildirir. ö) Oda Danışma Kurulunun eğilim kararı ile Bölge, İl ve İlçe Temsilcilik Yönetim Kurullarını atar ve bu birimlerin Oda işleyişine uygun faaliyetler yürütmesini sağlar. Gerektiğinde Oda Disiplin Kurulu ve/veya Oda Denetleme Kurulunun görüşlerine başvurarak Bölge, İl ve İlçe temsilciliklerini görevden alır. p) Odanın sahip olduğu taşınmaz malları, demirbaşları ve Oda bütçesini yönetir. Taşınmaz mallar ve demirbaşlar Oda adına satın alınır ve/veya satılır, tescil ettirilir. Taşınmaz malların alım, satım, bağış ve tescil işlemleri için Oda Genel Kurul kararı gerekir. Demirbaş malların alım, satım ve bağışı için Oda Genel Kurulunda kabul edilen bütçe esasları çerçevesinde Oda Yönetim Kurulunca verilecek görev ve yetki kapsamında ilgili birim yönetim kurulu kararı gerekir, ancak tescil işlemleri Oda Yönetim Kurulunca yapılır. Ayrıca Oda Yönetim Kurulu Odanın her türlü hizmet alımı ve diğer iş ve işlemleri ile ilgili ihale açmaya, teklif almaya, ihale vermeye, teklif ihale reddetmeye ve pazarlık yapmaya yetkilidir. r) Oda birimlerinden gelen üye kayıtlarını yapar ve belli bir düzende tutar. Üyelerin vasıf kaybetme işlemlerini yapar. ş) Oda görevlilerinin atama, yer, görev ve yetki, değiştirme, görevden alma, sicil ve benzeri özlük işlerini Yönetmelikler uyarınca düzenler. t) Gerekli gördüğünde veya başvuru üzerine söz konusu Oda üyeleri hakkında soruşturma yapar, gerek gördüğünde Oda Onur Kurulunu toplantıya çağırır. ü) Gerekli gördüğünde veya başvuru üzerine Oda Denetleme Kurulunu toplantıya çağırır. v) Şube Genel Kurulları için yeterli sayıda gözlemci seçer ve görevlendirir, gözlemcinin Şube Genel Kurul toplantısına katılmasını sağlar. y) Oda Yönetim Kurulu gerekli gördüğü hallerde, Şube Genel Kurulunun olağanüstü toplanması için Disiplin ve Denetleme Kurullarını ortak toplantıya çağırır. z) Oda Denetleme Kurulunun raporuna istinaden Şube Genel Kurulunu olağanüstü toplantıya çağırır. Oda Yönetim Kurulu Üyelerinin Görev ve Yetkileri Madde 18- Oda Yönetim Kurulu Üyelerinin görev ve yetkileri şunlardır; a) Biyologlar Odasını Yönetim Kurulu Başkanı temsil eder. Başkanın bulunmadığı zamanlarda İkinci Başkan, Başkan ve İkinci Başkanın bulunmadığı zamanlarda Sekreter Üye, Başkan, İkinci Başkan ve Sekreter Üyenin bulunmadığı zamanlarda Sayman Üye Odayı temsil eder. Gerektiğinde Odayı temsil yetkisi Yönetim Kurulu kararı ile seçilen üye ya da kurullara devredilebilir. b) Oda Başkanı; Odayı temsil etmek, Oda Yönetim Kurulunu, Danışma Kurulunu ve Oda Organlarını yönetmek ve Oda kurullarının Oda amaçları doğrultusunda düzenli olarak çalışmasını sağlamakla yetkili ve sorumludur. Odanın çıkardığı tüm yayınların sahibidir. Oda İkinci Başkanı; Oda Başkanı olmadığı zamanlarda Oda Başkanının görev ve yetkilerini sürdürmekle, Odayı temsil etmekle ve birimler arası koordinasyonu sağlamakla yetkili ve sorumludur. Sekreter Üye; Odanın sözcüsüdür. Oda işlerini Oda amaçlarına ve Oda Yönetim Kurulu kararlarına uygun olarak yürütmekle görevli ve sorumludur. Oda Yönetim Kurulu toplantılarının gündemini hazırlar ve Oda Yönetim Kurulu kararlarının uygulanmasında gerekli tüm önlemleri alır. Odanın yazışma işlemlerini yürütür ve imza eder. Tüm Oda örgütündeki üyelerin özlük işlerini yürütür. Odanın geçici ve sürekli personelinin görev amirliğini yapar. Oda Saymanı; Odanın mali işlerinin yürütülmesini, oda bütçesinin uygulanmasını, aylık olarak gönderilen şube bütçelerinin incelenmesini sağlar, gerekli önlemleri alır ve önerilerde bulunur. c) Oda Başkanı, İkinci Başkanı, Sekreter Üye ve Saymana Yönetim Kurulu kararı ile belirli bir miktara kadar harcama yetkisi verilebilir. Banka işlemlerinde Oda Yönetim Kurulu üyelerinden herhangi ikisinin imzasının bulunması gereklidir. ç) Oda Yönetim Kurulu bu maddenin (c) bendinde belirlenmiş yetkilerinin bir bölümünü, Yönetim Kurulunun diğer üyeleri ile Şube ve Temsilcilik Yönetim Kurullarına ve Temsilcilerine ve Oda çalışanlarına kendi denetim ve sorumluluğunda olmak üzere görev olarak verebilir. d) Oda Sekreter Üye ve Saymanı, yürütme görevlerinden dolayı Oda Yönetim Kuruluna karşı sorumludur. e) Oda evraklarında imza yetkisi Oda Yönetim Kurulu üyelerine aittir. Ancak bu yetki, Oda Yönetim Kurulu kararı ile belirli konularda kullanılmak üzere Oda organları üyelerine devredilebilir. Oda Disiplin Kurulunun Oluşumu MADDE 19- Oda Disiplin Kurulu, Genel Kurulca üç yıllık bir dönem için oda üyeleri arasından seçilen 5 asil ve 5 yedek üyeden oluşur. Disiplin Kuruluna seçilebilmek için bu kanuna göre genel seçilme yeterliği yanında Türkiye'de en az bilfiil 5 yıl Biyologluk yapmış olmak şarttır. Hizmet süresi bakımından yeterli sayıda aday bulunmazsa sırasıyla daha az hizmeti olanlar da aday olabilir. Disiplin Kurulu asil üyeleri ilk toplantıda gizli oyla kendi aralarında bir Başkan ve bir raportör seçerler. Oda Disiplin Kurulunun Görev ve Toplantıları MADDE 20- Oda Disiplin Kurulunun görevi, Oda Yönetim Kurulunun disiplin soruşturması açılmasına dair kararı üzerine inceleme yaparak disiplinle ilgili kararları ve cezaları vermek, Kanunla verilen diğer yetkileri kullanmaktır. Oda Disiplin Kurulu toplantıya, Yönetim Kurulu tarafından, asil üyelere toplantı tarihinden en az 3 hafta önceden taahhütlü mektup gönderilmek suretiyle çağırılır. Geçerli bir mazeret nedeniyle toplantıya katılamayacak üyelerin toplantıdan bir hafta önce durumlarını belirtmeleri üzerine yerleri yedek üyelerle doldurulur. Mazereti olmaksızın üst üste iki toplantıya katılmayan, asil üyelerin üyelikleri düşer, yerlerine sırasıyla en fazla oy alan yedek üye getirilir. Disiplin Kurulu toplantılarında Disiplin Kurulu Başkanı bulunmazsa o toplantıyı yönetmek üzere katılanlar arasından bir başkan seçilir. Seçim gerçekleşmezse kurula, toplantıya katılanların en yaşlısı başkanlık eder. Oda Disiplin Kurulu üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. hazır bulunanların salt çoğunluğu ile karar verir. Oylarda eşitlik halinde Başkanın Bulunduğu taraf üstün sayılır. Oda Denetleme Kurulunun Oluşumu MADDE 21- Oda Denetleme Kurulunca üç yıllık bir dönem için oda üyeleri arasından seçilen üç asil ve yedek üyeden oluşur. Denetleme Kurulu'na seçilebilmek için bu Kanuna göre seçilme yeterliliğine sahip olmak şarttır. Denetleme Kurulu üyeleri ilk toplantılarında kendi aralarından bir başkan seçerler. Oda Denetleme Kurulunun Görevleri MADDE 22- Denetleme Kurulu üyeleri gerek birlikte ve gerekse ayrı ayrı Odanın işlem ve hesaplarını incelemekle görevlidirler; Oy hakları olmaksızın Yönetim Kurulu toplantılarına katılabilirler. Denetleme Kurulu hesap ve işlemlerde gördüğü aksaklıkları en geç on gün içinde Yönetim Kurulu'na ve üç yıllık denetleme sonuçlarını da bir rapor halinde Oda Genel Kurulu'na sunar. Denetleme Kurulu yılda en az bir defa kendi başkanlarının başkanlığında toplanarak, Kurul halinde denetlemede bulunurlar. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Üyelik Üyelik Madde 23- Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda olup, biyologluk mühendislik mesleğini yürütmeye yetkili; yurtiçi ya da yurtdışındaki denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş Biyoloji Bölümlerinden mezun olarak Biyoloji lisans diplomasına sahip; biyologlar, mesleklerinin gerektirdiği işlerle uğraşabilmek ve mesleki öğretim yapan kuruluşlarda çalışabilmek için Odaya kayıtlı olmak ve üyeliğin gereklerini yerine getirmek, kimlik bilgilerini onaylatarak üyeliklerini korumak zorundadır. Geçici Üyelik Madde 24- Türkiye’de mesleklerini uygulamalarına yasal olarak izin verilen yabancı uyruklu biyologlar ya da denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş bölümlerin lisans diplomasına sahip biyologlar Odaya geçici üye olarak kaydolmak zorundadırlar. Geçici üyelik çalışma izni süresi ile sınırlıdır. Geçici üyeler Oda asil üyelerinin bütün haklarına sahiptir ve sorumluluklarını taşır, ancak Oda Genel Kuruluna katılamaz ve Oda organlarında görev alamaz. Öğrenci Üyeliği Madde 25- Biyoloji bölümü öğrencileri Odaya öğrenci üye statüsünde üye olabilirler. Öğrenci üyelerin ödenti zorunlulukları yoktur, ancak Odanın amaçları doğrultusunda faaliyet yürütmekle yükümlüdürler. Üye Yükümlülükleri Madde 26- Odaya kayıt olan üyeler; a) Mesleki örgütlenme amaçlarına uygun olarak bu kanun gereğince, kamu yararı esasına dayanarak ve kanuni mevzuata uygun olarak, mesleki etkinliklerde bulunur, b) Mesleklerini uygularken, ülke ve toplum yararı ile insan onuruna yakışır hareket etmekle yükümlüdür. İnsan ve mühendis topluluğunun onuruna aykırı biçimde mesleki rekabet yapamaz. Odayı, yetkili organlarını ve üyelerini küçük düşürücü, rencide edici davranış, hareket ve açıklamalar yapamaz, c) İlgili mevzuat çerçevesinde tanımlı makamlar ile kendilerine verilen görevleri, hakemlik, tanıklık, bilirkişilik, eksperlik ve benzeri ile bu Yönetmelik kapsamında yer alan görevleri kabul etmek ve gerçekleştirmek ve üyelik sorumluluklarını yerine getirmekle yükümlüdür, ç) Oda amaçlarına uygun olarak, ilgili düzenlemeler kapsamında, Oda Genel Kurulları, organları, kurulları, komisyonları, seçimleri ve benzeri çalışmaları içinde yer alır, d) Oda kurullarınca belirlenen yıllık ödentilerinin zamanında ödenmesiyle ve ödeme belgelerinin üyeye ait kopyalarının saklanması ile yükümlüdür, e) Odaya bildirdikleri üyelik bilgilerinin doğru olmasından sorumludur, f) Üye kimlik kartını, kimlikte yer alan bilgilerden en az birinin değişmesi sonrasında bir (1) ay içerisinde değişikliğin belgesi ile yazılı olarak bağlı bulundukları Oda birimine bildirmek, bilgilerin değişmemesi durumunda ise beş (5) yılda bir, yeni üye kimlik kartı almak zorundadır. Üyelerin bilgileri güncellenmemiş olan ve son kullanma tarihini geçen kimlik belgesi geçersizdir, bu durumun sebep olacağı tüm hukuki ve mali sorumluluk üyeye aittir. g) Adres değişikliklerini bir (1) ay içerisinde Odaya bildirmekle yükümlüdür. Üyelik Vasfının Kaybolması Madde 27- Üyelik vasfının kaybolması aşağıdaki koşullarda gerçekleşir: a) Oda Disiplin Kurulunun kararı ile Odadan ihraç cezası alan üyelerin cezası kesinleşir ve karar ile ilgili işlemlerin Oda Yönetim Kurulu tarafından uygulamaya konulması ile birlikte, üyelik vasfı kaybolur. b) Herhangi bir nedenle mesleki etkinliğini sürdürmek istemeyen, kamu kurum ve kuruluşlarında, kamu iktisadi kuruluşlarında asli ve sürekli görevde çalışırken üyelikten ayrılmak isteyen üyeler, bu durumu Oda Yönetim Kuruluna yazılı olarak bildirmek, gerektiğinde belgelemek, Oda üye kimlik kartını geri vermek ve o tarihe kadar olan üyelik ödentilerinin tümünü ödemek koşuluyla ayrılabilir. Ayrılma isteği kabul edilmeyen üyenin, Oda Genel Kuruluna itiraz hakkı vardır. Üyelikten çıkarılan ya da ayrılan üyeler, Oda süreli yayınları ile duyurulur. Yeniden Üye Olma Madde 28- Üyelikten çıkarılan üyelerin tekrar Odaya kaydolması, Oda Onur Kurulunun olumlu görüşü ve Oda Yönetim Kurulu kararı ile gerçekleşir. Her ne sebeple olursa olsun üyelik vasfı kaybolan üyenin, yeniden üyelik için başvurması durumunda, Odaya kayıt işlemleri yeni bir üye kaydı gibi yapılır. Üyelik Ödentileri Madde 29- a) Üyelik ödentileri ve üyelik ile ilgili tüm ücretler, mevcut olanak ve koşullara göre Oda Genel Kurulu tarafından veya Oda Yönetim Kurulu tarafından belirlenir. Üye yıllık ödentisi üyelerden peşin ya da Oda Yönetim Kurulunca belirlenecek esaslara göre taksitler halinde alınabilir. b) Oda Genel Kurulu ya da Oda Genel Kurulunca yetkilendirilen Oda Yönetim Kurulu, yeni üye kaydı sırasında bir defaya mahsus olmak üzere üye kayıt ücreti alınmasını kararlaştırabilir ve bu ücreti belirleyebilir, bu ücrete Üye Kimlik bedeli dahil olur. Aynı koşullarda kimlik yenileme işlemleri için kimlik bedeli alınmasını kararlaştırabilir ve Oda Yönetim Kurulu bu ücreti belirleyebilir. c) Yurtiçinde yüksek lisans öğrenimlerini gerçekleştiren üyeler için öğrenimleri süresince üye yıllık ödentisinin yarısı alınır. Üyenin bu koşuldan faydalanabilmesi için yazılı başvurusu, okul kimliği fotokopisi ve/veya öğrenci belgesi ile bağlı bulunduğu birime başvurması ve her yıl bu belgeleri yenilemesi gerekir. Başvuru ya da yenileme yapılmamış yıla ait aidat normal bedeli üzerinden alınır. ç) Yurt dışına eğitim ya da çalışma amaçlı çıkan üyelerin üyelikleri önceden yazılı başvuru yapmak ve dönüşlerini belgelendirmek koşuluyla, yurt dışında kalış süreleri boyunca askıya alınır ve yıllık üyelik ödentisinden muaf tutulurlar. Söz konusu üyelerin üyeliklerinin askıya alınabilmesi için üyeliğin askıya alınması tarihi itibariyle varsa borçlarını kapatmaları ve oda kimliklerini teslim etmeleri gerekmektedir. d) Oda üyesi olup da askerlik yükümlülüğünü yerine getirmekte olan yedek subaylar ile er ve erbaşlar önceden haber vermek ve dönüşlerinde belgelendirmeleri kaydıyla askerlik süresince üyelik ödentilerinden muaf tutulurlar. e) Tüm Oda alacaklarının tahsilatında gerekli işlemler yapıldıktan sonra başkaca bir yol kalmaması durumunda 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri uygulanır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Şubeler ve Temsilcilikler Şubeler Madde 30- Belirli illerde çalışan üyelerin sayısı, mesleki çalışmaların daha verimli bir şekilde yürütülmesi ve Odanın yükümlü bulunduğu görevleri nedeniyle gerekiyorsa, Oda Genel Kurulunun kararı ile il merkezi ve etkinlik alanına giren iller belirtilerek şube açılabilir. Şubeler, etkinlik alanında bulunan illerdeki üye toplam sayısının üçte ikisi (2/3)nin yazılı başvurusu, Şube Genel Kurulunun iki (2) kez toplanamaması ya da Olağan/Olağanüstü Şube Genel Kurulunda Şube Yönetim Kurulunun oluşamaması durumunda, Oda Yönetim Kurulunun önerisi ve Oda Genel Kurulu kararı ile kapatılabilir. Şube Organları Madde 31- Şubelerin organları şunlardır: a) Şube Genel Kurulu b) Şube Yönetim Kurulu c) Şube Danışma Kurulu Şube Genel Kurulu Madde 32- a) Şube Genel Kurulu üç yılda bir Ocak ayı içinde toplanır. Bu toplantıya katılacak üyelerin listesi Genel Kurul tarihinden otuz beş (35) gün öncesinden belirlenir. Bu tarihten otuz beş (35) gün öncesi itibariyle şubeye kayıtlı üye sayısının çoğunluğu ile toplanır. Belirtilen süre içerisinde işyerlerini ya da evlerini ilgili etkinlik alanına taşıyan üyeler ile yeni kaydolan üyeler Şube Genel Kurul toplantısına katılamaz ve şube organlarına aday olamaz. Oturma ve çalışma yerleri ayrı şubelerin etkinlik alanında bulunan üyeler yalnız ve ancak işyerlerinin bulunduğu birimin genel kurullarına katılır. b) Oda Yönetim Kurulu, Oda Onur Kurulu ve Oda Denetleme Kurulunun şubeye kayıtlı olmayan üyeleri ile diğer şubelerin yönetim kurulu üyeleri de Şube Genel Kurulunun doğal delegeleridir. Söz alır, görüş belirtir ancak oy kullanamaz. c) Şube Genel Kurullarının tarihleri Oda Danışma Kurulunun önerisi ile ilk Şube Genel Kurulu tarihinden en az kırkbeş (45) gün önce Oda Yönetim Kurulunca saptanır ve aynı gün tüm Oda birimlerine bildirilir. Şube Genel Kurulu şube merkezinin bulunduğu kentte toplanır. Şube Genel Kurulunun birinci toplantısında çoğunluk sağlanamaması durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Toplantı tarihinin; görüşmeler cumartesi akşamına kadar tamamlanacak, Pazar günü seçimler yapılacak şekilde saptanması zorunludur. ç) Şube Genel Kurulu tarihinden en az otuz (30) gün önce, Şube Genel Kuruluna katılacak üyelerin listesi, Oda sicil numaralarına göre sıralanarak listelenmiş vaziyette Oda Yönetim Kuruluna gönderilir. Oda Yönetim Kurulu birden fazla Oda biriminde kaydı olduğu görülen üyelerin durumunu inceleyerek gönderilen listelerde gerekli düzeltmeler yapar ve on (10) gün içerisinde Şubeye yazılı olarak bildirir. Şube yapılan düzeltmeleri esas alarak işlem yapar. d) Şube Yönetim Kurulu, Genel Kurul toplantısından en az on beş (15) gün önce, Genel Kurula katılacak üyelerin sicil numarası sırasına göre Oda Yönetim Kurulu tarafından düzeltilmiş listelerini, toplantı gündemini, yerini, saatini ve çoğunluk sağlanamadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususları belirten bir yazı ile birlikte görevli İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına iletir. e) Gerekli incelemeden sonra, hakimce onaylanan listeler ile toplantıya ilişkin hususlar söz konusu şubenin ilan yerine asılarak üç (3) gün süre ile duyurulur. f) Genel Kurula katılacak üye listesi hakim tarafından kesinleştirildikten sonra, Şube Genel Kurul gündemi, toplantı yeri, günü ve saati ile, çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantı için aynı bilgiler toplantı gününden en az on (10) gün önce Şube Yönetim Kurulu tarafından, bir gazetenin Türkiye baskısında ilan edilir. Oda Yönetim Kurulu Şube Genel Kurulunun düzenli bir biçimde yapılamayacağının anlaşılması durumunda, toplantı başlamadan önce Şube Genel Kurulunu yalnız bir kez olmak ve on beş (15) günü geçmemek koşuluyla erteleyebilir. Bu durumda Oda Yönetim Kurulu, Şube Genel Kurulunun yeni tarihini ve yerini, görevli hakimin onayını da alarak belirler ve toplantı tarihinden en az on (10) gün önce , bir gazetenin Türkiye baskısında üyelere duyurur. g) Oda Yönetim Kurulu tüm Şubelerin genel kurullarına ilişkin bilgileri Oda süreli yayınlarında duyurur. ğ) Şube Yönetim Kurulu değiştirilmesi için zorunlu bir gerekçe olmadıkça aşağıdaki gündeme uygun olarak Genel Kurulun toplantısını ilan eder. Gündemdeki değişiklik Şube Genel Kurulu Kararı ile olur. 1) Açılış, 2) Başkanlık Divanı seçimi, 3) Oda Yönetim Kurulu ve Şube Yönetim Kurulu adına konuşmalar, 4) Şube Yönetim Kurulu raporunun incelenmesi ve karar alınması, 5) Yeni dönem çalışmaları için ilkelerin saptanması, 6) Yeni dönem bütçesinin görüşülerek Oda Yönetim Kuruluna önerilecek şeklinin sunulması, 7) Yönetim Kurulu seçimi için adayların belirlenmesi ve duyurulması, 8) Seçim. Çalışma Yöntemi Madde 33- Şube Genel Kurulu aşağıdaki şekilde toplanır; a) Şube Genel Kurulu; Şube Yönetim Kurulu Başkanı, İkinci Başkanı ya da Yönetim Kurulunun kendi içerisinden görevlendireceği bir üye tarafından gerekli çoğunluğun oluşması ve Oda Gözlemcisinin salonda hazır bulunması ile ilan edilen gündemle açılır. b) Şube Genel Kurulu Başkanlık Divanı bir (1) Başkan ve iki (2) yazmandan oluşur. c) Toplantıya katılan her üyenin gündemde değişiklik ve ekleme önerme yetkisi vardır. Ancak bu konuda karar verme hakkı Şube Genel Kurulunundur. ç) Şube Genel Kurulunda bulunarak görüşmelere katılmak, oy kullanmak ve organlara aday olmak için ilçe seçim kurulu tarafından askıya çıkartılmış ve onaylanmış listede kayıtlı olmak, Oda kimlik kartını taşımak ve göstermek zorunludur. d) Şube Genel Kurulu görüşmeleri ve kararları tutanakta saptanarak Şube Yönetim Kuruluna teslim edilir. Görev alan Şube Yönetim Kurulu bu belgelerin bir örneğini Oda Yönetim Kuruluna sunar. Olağanüstü Şube Genel Kurulu Madde 34- Şube Genel Kurulu aşağıda belirtilen koşullarda olağanüstü toplantıya çağrılır; a) Şube Yönetim Kurulunun üçte iki (2/3) oy çoğunluğuyla alacağı karar ile, b) Şubeye kayıtlı üyelerin en az beşte birinin (1/5) Şube Yönetim Kuruluna yazılı olarak başvurması durumunda, c) Oda Yönetim Kurulu, Oda Onur Kurulu ve Oda Denetleme Kurulunun ortak toplantısında üye tam sayısının üçte iki (2/3) çoğunlukla alacağı karar ile, ç) Oda Denetleme Kurulunun Şube mali işleriyle ilgili olarak zorunlu görmeleri durumunda oy birliğiyle alacağı karar ile, d) Oda Denetleme Kurulunun Şube mali işleriyle ilgili olarak vereceği denetim raporuna istinaden Oda Yönetim Kurulunun üçte iki (2/3) oy çoğunluğuyla alacağı karar ile, e) Oda Danışma Kurulu Üyelerinden en az yarısının yazılı ve gerekçeli başvurusu üzerine toplantıya katılan üyelerin dörtte üç (3/4) oy çokluğuyla yapacağı öneri doğrultusunda Oda ve/veya Şube Yönetim Kurulunun üçte iki (2/3) çoğunlukla alacağı karar ile, f) İstifa ya da çekilmiş sayılan Şube Yönetim Kurulu üyeliğine davet edilecek yedek üye kalmadığı durumda. Bu maddenin (b), (c), (ç), (d), (e) ve (f) bendinde belirtilen durumlardan herhangi birinin oluşması durumunda, Şube Yönetim Kurulu, başvuru tarihinden itibaren bir hafta içinde Şube Olağanüstü Genel Kurulu için karar almak ve Şube Olağanüstü Genel Kurulunun tarihini saptamak zorundadır. Şube Olağanüstü Genel Kurulu, karar tarihinden itibaren bir (1) ay içinde toplanır. Şube Yönetim Kurulunun herhangi bir nedenle belirtilen sürelerde karar almaması, ya da Şube Olağanüstü Genel Kurulunu toplamaması durumunda, Şube Olağanüstü Genel Kurulu Oda Yönetim Kurulu tarafından toplanır. Olağanüstü Şube Genel Kurulu Toplanma Şekli Madde 35- Şube Olağanüstü Genel Kurulu toplantısı Şube Olağan Genel Kurulu gibi yapılır. Ancak Şube Olağanüstü Genel Kurulunun toplantıya çağrılış nedeni dışında gündem maddesi eklenemez, görüşme yapılamaz ve karar alınamaz. Şube Genel Kurulu Görev ve Yetkileri Madde 36- Şube Genel Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır: a) Oda Genel Kuruluna önermek üzere Oda amaçları ile ilgili kararlar almak, b) Şube Yönetim Kurulu raporlarını incelemek, hakkında karar almak, gelecek yıl çalışmaları için Şube Yönetim Kurulunu yönlendirici kararlar almak, c) Şube hesaplarını, bilanço ve gelir-gider cetvellerini, Oda Denetleme Kurulunun Şube ile ilgili raporunu incelemek; Şube Yönetim Kurulunun önerdiği yeni dönem gelir planını ve gider bütçesini; geçici ve/veya sürekli personel kadro çizelgelerini incelemek, olduğu gibi ya da değiştirerek Oda Genel Kurulunun onayına sunmak, ç) Şube Yönetim Kurulunun yedi (7) asil, yedi (7) yedek üyesini seçmek. Şube Yönetim Kurulu, Oluşumu ve Çalışma Yöntemi Madde 37- Şube Yönetim Kurulu; a) Şube Genel Kurulunca seçilen yedi (7) asil ve yedi (7) yedek üyeden oluşur, b) Seçimlerin yapılmasından sonra en geç yedi (7) gün içinde yapacağı ilk toplantıda bir (1) başkan, bir (1) sekreter ile bir (1) sayman üye seçerek Yürütme Kurulunu oluşturur diğer üyeleri arasında görev bölümü yapar, c) En az on beş (15) günde bir çoğunlukla toplanır. Toplantıyı Şube Yönetim Kurulu Başkanı, Başkanın bulunmadığı zamanlarda Şube Sekreter Üyesi yönetir. ç) Şube Yönetim Kurulu salt çoğunlukla toplanır ve kararlarını oy çokluğu ile alır. Oylarda eşitlik olursa başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır. Şube Yönetim Kurulu Üyeliğinin Düşmesi Madde 38- Herhangi bir nedenle, üç (3) ay süreyle toplantılara gelmeyen ya da, herhangi bir altı (6) aylık süre içerisinde yapılan olağan toplantıların üçte birinden (1/3) daha azına katılmış olan Şube Yönetim Kurulu Üyesi çekilmiş sayılır ve yerine Şube Yönetim Kurulu tarafından sıradaki Yedek Yönetim Kurulu Üyesi yazılı olarak davet edilir. Çekilen veya çekilmiş sayılan Şube Yönetim Kurulu Üyesinin yerine Yönetim Kurulu tarafından davet edilen Yedek Yönetim Kurulu Üyesi daveti yazılı olarak kabul veya reddeder. Yedek üyenin görevi kabul etmesi durumunda, ilk Yönetim Kurulu toplantısında göreve başlama kararı alınır. Davet edilen Yedek Üyenin görevi reddetmesi veya çağrıya onbeş (15) gün içerisinde yanıt vermemesi durumunda bu üye çekilmiş sayılır ve ilk Yönetim Kurulu toplantısında yerine Yönetim Kurulu tarafından sıradaki Yedek Yönetim Kurulu Üyesi yazılı olarak davet edilir. Şube Genel Kurulunun Oda Yönetim Kurulunca Olağanüstü Toplanması Madde 39- İstifa eden ya da çekilmiş sayılan Şube Yönetim Kurulu üyeliğine davet edilecek yedek üye kalmadığı durumda; Şube Genel Kurulu, Şube Yönetim Kurulu Başkanı ve Sekreteri, bunlar yoksa Oda Yönetim Kurulu tarafından olağanüstü toplantıya çağrılır. Şube Olağanüstü Genel Kurul toplantısında yeniden seçim yapılır ve yeni seçilenler ilk Olağan Genel Kurul toplantısına kadar görev yapar. Şube Yönetim Kurulu, Görev ve Yetkileri Madde 40- Şube Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır: a) Şube etkinlik alanı içinde özel ve kamu kesiminde çalışan üyelerin mesleki sorunlarının çözümü için çalışmak, Üye, Temsilcilik, Şube ve Oda ilişkilerini geliştirmek ve Oda politikaları çerçevesinde gerekli girişimlerde bulunmak, b) Şube etkinlik alanı içinde çevre sorunları ve bunların çözümü yolundaki uygulamalarla ilgili bilgi ve görüşleri Oda Yönetim Kuruluna ileterek bu konularda Oda politikası doğrultusunda ülke ve meslek çıkarlarını gözeten etkinlik ve girişimlerde bulunmak, c) Çevre sorunlarının çözümü için uygulanan projelerin niteliğini geliştirmek, üyelerin hak ve çıkarlarını korumak amacıyla sürdürülen mesleki denetim uygulamasını yürütmek ve Oda Yönetim Kurulunun vereceği yetkiyle mesleki projelere vize uygulamak, ç) Oda Genel Kurulunca alınacak kararları uygulamak, şube işlerini Genel Kurul kararlarına göre yönetmek, d) Şube Genel Kurulunca alınan kararları Oda Yönetim Kuruluna iletmek, e) Oda üyelerinin hak ve yetkilerinin 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu ve TMMOB Ana Yönetmeliği ile bu Yönetmelik içinde gereğince kullanılmasını gözetmek; üyelerin mesleki onur, hak ve çıkarlarını koruyacak önlemleri almak ve bu konuda Oda Yönetim Kurulunun onayı ile gerekli girişimlerde bulunmak, f) Mesleğin gelişmesini sağlayacak çalışmaları yapmak, yaptırmak ve buna ait raporları Oda Genel Kurulunun onayına sunmak, g) Şubeye kayıtlı üyelerin kayıtlarını tutmak, ayrıca büro tescil ve diğer mesleki denetim kayıtlarını düzenlemek, ğ) Oda Disiplin Kurulu ile ilgili işleri zamanında Oda Yönetim Kuruluna iletmek, h) Bilirkişilik ve hakemlik yapacak üyeleri belirlemek ve bu listeleri Oda Yönetim Kuruluna sunmak, ı) Şube Yönetim Kurulunun ilk toplantı tarihinden başlayarak en çok on beş (15) gün içerisinde, bütçe uygulamasını da kapsayan Şube yeni dönem çalışma programını hazırlayarak Oda Yönetim Kuruluna sunmak, i) Her yılın Aralık ayının 25 inci gününe kadar o yıla ait mali unsurları da içeren çalışma raporunu ve yeni dönem bütçe önerisini Oda Yönetim Kuruluna sunmak, j) Şube Genel Kuruluna sunulacak çalışma raporunu, geçmiş dönem bütçe uygulamasını da kapsayacak biçimde hazırlayarak, Şube Genel Kurul toplantısından en az bir hafta önce bölgesindeki üyelere duyurmak, k) Şube Genel Kurulu toplantısı için gerekli diğer bütün işlemleri tamamlamak, l) Şube Danışma Kurulunu oluşturmak ve düzenli olarak toplanmasını sağlamak, m) Etkinlik alanları içerisinde bulunan il ve ilçe merkezlerinde temsilcilik açılması için gerekli inceleme ve araştırmaları yapmak, yeni açılacak ve mevcut temsilciliklerin üye eğilimlerini alarak oluşturdukları Yönetim Kurullarının atanması teklifini Oda Yönetim Kuruluna sunmak, n) Etkinlik alanları içerisinde bulunan temsilcilik çalışmalarının, bu kapsamdaki iş ve işlemlerin bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat gereğince ve Oda Yönetim Kurulu kararlarına göre yapılmasını sağlamak, denetlemek ve bu konuda Oda Yönetim Kurulunca verilen görevleri yerine getirmek, o) Gerekli gördüğü işyerlerinde, İşyeri Temsilcilikleri açmak, ö) Gerekli gördüğü konularda uzmanlık komisyonları oluşturmak ve bunların düzenli çalışmalarını sağlamak, p) Oda Yönetim Kurulunun vereceği diğer görevleri yürütmek, r) Bülten, faks bülten, bölgesel/yerel sorunlara ya da yerele özgü çevre sorunlarına yönelik araştırma raporları, broşür ve kitapçık gibi çalışmalar yapmak, arşiv ve kütüphane oluşturmak. Şube Yönetim Kurulu, çalışmaları ve hesapları yönünden Oda kamu tüzel kişiliğini temsil eden Oda Yönetim Kuruluna karşı sorumludur. Şube Yönetim Kurulu Üyelerinin Görev ve Yetkileri Madde 41- Şube Yönetim Kurulu Üyelerinin görev ve yetkileri şunlardır; a) Şube Başkanı; Şubeyi temsil etmek ve sözcülüğünü yapmak, Şube Yönetim Kurulunu yönetmek ve Oda amaçları doğrultusunda çalışmasını sağlamakla sorumludur. b) Şube Sekreter Üyesi; Başkanın olmadığı hallerde Yönetim Kurulunun yürütme öğesi ve sözcüsüdür. Şube işlemlerini zamanında ve odanın amaçlarına uygun olarak yürütmekle görevli ve sorumludur. Şube Yönetim Kurulu toplantı gündemini hazırlar. Üyelerin önerisi ile gündeme yeni maddeler eklenebilir. Oda görevlilerine ait sicillerin tutulması ve Yönetim Kurulu kararlarının uygulanması için gerekli tüm önlemleri alır. Şubenin işlemlerini yürütür ve imzalar. c) Şube Sayman Üyesi; Oda ve Şube Yönetim Kurulları kararları çerçevesinde Oda mali işleyişinin zamanında yürütülmesi, gerekli defterlerin tutulması ve demirbaşların en iyi şekilde kullanılmasından görevli ve sorumludur. Yönetim Kurulu Sayman Üyenin sorumluluğuna ortaktır. ç) Şube Başkanı, Sekreteri ve Saymanı, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat çerçevesinde ve bütçe olanakları içinde, Şube Yönetim Kurulunca alınan kararlara göre harcama yaparlar. Şube Mali İşleyişi Madde 42- Şubelerin her türlü gelirleri Odaya aittir. Kendi adlarına makbuz bastıramaz ve para toplayamazlar. Yapacakları bütün tahsilatları Oda hesabına yatırırlar. Şube giderleri Oda Genel Kurulunca kabul edilen Şube bütçesine göre ayrılan ödenekten karşılanır. Şube Yönetim Kurulu, kendi bütçesine göre gerekli harcamalarda bulunur. Bütçe kalemleri arasında yüzde onu (%10) aşmamak üzere aktarım yapabilir. Şube Mali Raporları Madde 43- Şube Yönetim Kurulu, her ayın ilk haftası içerisinde geride kalan aya ait şube mali raporunu Oda Yönetim Kuruluna bildirir. Bölge Temsilcilikleri Madde 44- Oda faaliyetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi ve Oda örgütlenmesinin yaygınlaştırılması amacı ile bölgelerden gelen somut taleplere bağlı olarak kurulur. Bölge temsilciliklerinin kuruluşu ve etkinlik alanı coğrafi yapı ve örgütsel gereksinimler göz önünde tutularak Oda Yönetim Kurulu tarafından belirlenir. Bölge Temsilciliği Yönetim Kurulunun Oluşumu Madde 45- Bölge Temsilciliği, o bölgede bulunan üyelerin eğilim seçimi ve Oda Yönetim Kurulunun ataması ile belirlenen beş (5) veya yedi (7) üyeden oluşan Bölge Temsilciliği Yönetim Kurulu tarafından yönetilir. Oda Yönetim Kurulu atamasını takiben yapılan ilk Bölge Temsilcilik Yönetim Kurulu toplantısında bir (1) başkan, bir (1) sekreter üye ve bir (1) sayman üyeden oluşan yürütme kurulu seçilir. Bölge Temsilciliği Yönetim Kurulunun Görev Süresi Madde 46- Bölge Temsilciliği Yönetim Kurulu görev süresi Oda Yönetim Kurulunun dönem görev süresi ile sınırlıdır. Oda Yönetim Kurulunun atama ve görevlendirmesi ile başlayan görev süresi, görevden alınma ya da istifa gibi nedenlerin dışında bir Oda Genel Kurulundan diğerine kadar olan süredir. Bölge Temsilciliği Yönetim Kurulunun Görevden Alınması Madde 47- Bölge Temsilciliği Yönetim Kurulu Oda işleyişine ve Oda çalışma ilkelerine aykırı bir tutum aldığında ya da Bölge Temsilciliğine kayıtlı üyelerin üçte iki (2/3) sinin Bölge Temsilciliği Yönetim Kurulunun görevden alınması yönündeki Oda Yönetim Kuruluna yaptıkları yazılı başvuru ve bu başvurunun Oda Danışma Kurulu ve sonrasında Oda Yönetim Kurulunda değerlendirilmesi ile Oda Yönetim Kurulunca görevden alınabilir. Bölge Temsilciliklerinin Görev ve Yetkileri Madde 48- Bölge Temsilciliklerinin görev ve yetkileri şunlardır: a) Bölge Temsilciliği çalışma alanı içinde özel ve kamu kesiminde çalışan üyelerin mesleki sorunlarının çözümü için çalışmak Üye, Temsilcilik, Şube ve Oda ilişkilerini geliştirmek ve Oda politikaları çerçevesinde gerekli girişimlerde bulunmak, b) Bölge Temsilciliği çalışma sınırları içinde çevre sorunları ve bunların çözümü yolundaki uygulamalarla ilgili bilgi ve görüşleri Oda Yönetim Kuruluna ileterek, bu konularda Oda politikası doğrultusunda ülke ve meslek çıkarlarını gözeten etkinlik ve girişimlerde bulunmak, c) Çevre sorunlarının çözümü için uygulanan projelerin niteliğini geliştirmek, üyelerin hak ve çıkarlarını korumak amacıyla sürdürülen mesleki denetim uygulamasını yürütmek ve Oda Yönetim Kurulunun vereceği yetkiyle mesleki projelere vize uygulamak, ç) Odaya karşı görevleri ile ilgili konularda üyeleri uyarmak, d) Oda Yönetim Kurulunca verilen görevleri yerine getirmek ve yetki aldığı konularda Odayı temsil etmek, e) Üyelerin mesleki bilgi ve tecrübelerini arttıracak konularda eğitim çalışması yapmak veya girişimde bulunmak, f) Çalışma sınırları içindeki üyelerin Oda Yönetim Kurulunca belirlenen şekilde kayıtlarını tutmak ve Oda Yönetim Kuruluna iletmek, üye aidatlarını toplamak, g) Bölge Temsilciliği çalışma sınırları içinde yapılan faaliyetler ve gelişmelerle ilgili bir faaliyet raporunu her ayın ilk haftası içinde Oda Yönetim Kuruluna sunmak, ğ) Bölge Temsilciliğine ait mali durumu gösteren bilançoyu aylık periyotlar halinde Oda Yönetim Kuruluna sunmak, h) İhtiyaç duyulması halinde bilirkişilik, hakemlik, danışmanlık gibi görevler için üyeler belirlemek ve bu isimleri içeren listeyi Oda Yönetim Kuruluna sunmak, ı) Mesleki sorunların çözümü ve eğitim etkinliklerinin hızlandırılması için komisyonlar kurmak ve bu komisyonların çalışmasını sağlamak, İl ve İlçe Temsilcilikleri Madde 49- İl ve İlçe Temsilcilikleri, Oda faaliyetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi ve Oda örgütlenmesinin yaygınlaştırılması amacı ile il ve ilçelerden gelen somut talepler, coğrafi yapı ve örgütsel gereksinimler göz önünde tutularak ve Şube Yönetim Kurullarının önerileri doğrultusunda kurulur. Oda Yönetim Kurulu İl ve İlçe Temsilciliği kurulmasına ve kurulan temsilciliğin hangi Oda birimine bağlı olarak faaliyet yürüteceğine karar verir ve Temsilcilik Yönetim Kurulunun atamasını yapar. Temsilciliğin kurulduğunu yörenin en büyük mülki amirine, belediye başkanlığına, cumhuriyet savcılığına ilgili kurum ve kuruluşlara bildirir. İl ve İlçe Temsilcilikleri Oluşumu Madde 50- İl ve İlçe Temsilciliğinin oluşum çalışmaları o yöredeki yerel gazetelerde duyurulur. Toplantı/toplantılar düzenlenerek eğilim seçimine gidilir. İl ve İlçe Temsilcilikleri Yönetim Kurulu Oda Yönetim Kurulu kararı ile atanır. İl ve İlçe Temsilcilikleri Yönetim Kurulu Oluşumu Madde 51- İl ve İlçe Temsilciliği Yönetim Kurulu en fazla yedi (7) en az üç (3) tek sayıda üyeden oluşur. Ancak Oda Yönetim Kurulu tarafından gerekli görülmesi halinde bir (1) üye temsilci olarak atanabilir. İl ve ilçe Temsilciliği Yönetim Kurulu atamasını takiben en geç 15 gün içinde toplanarak, kendi aralarından bir (1) Temsilci, bir (1) Sekreter ve bir (1) Sayman seçerek yürütme kurulunu oluşturur, eğer bir Şubeye bağlı ise Şube Yönetim Kuruluna, değilse Oda Yönetim Kuruluna bildirir. İl ve İlçe Temsilcilikleri Yönetim Kurulu Görev Süresi Madde 52- İl ve İlçe Temsilciliklerinin Yönetim Kurullarının görev süresi Oda Yönetim Kurulunun dönem görev süresi ile sınırlıdır. Oda Yönetim Kurulunun atama ve görevlendirmesi ile başlayan görev süresi, görevden alınma ya da istifa gibi nedenlerin dışında bir Oda Genel Kurulundan diğerine kadar olan süredir. İl ve İlçe Temsilcilikleri Yönetim Kurulunun Görevden Alınması Madde 53- İl ve İlçe Temsilciliği Yönetim Kurulu Oda işleyişine ve Oda çalışma ilkelerine aykırı bir tutum aldığında ya da İl ve İlçe Temsilciliğine kayıtlı üyelerin üçte iki (2/3) sinin İl ve İlçe Temsilciliği Yönetim Kurulunun görevden alınması yönündeki Oda Yönetim Kuruluna yaptıkları yazılı başvuru ve bu başvurunun Oda Danışma Kurulu ve sonrasında Oda Yönetim Kurulunda değerlendirilmesi ile Oda Yönetim Kurulunca görevden alınabilir. İl ve İlçe Temsilcilikleri Görev ve Yetkileri Madde 54- İl ve İlçe Temsilciliklerinin görev ve yetkileri şunlardır: a) İl ve İlçe Temsilcilikleri çalışma alanı içinde özel ve kamu kesiminde çalışan üyelerin mesleki sorunlarının çözümü için çalışmak, Üye, Temsilcilik, Şube ve Oda ilişkilerini geliştirmek ve Oda politikaları çerçevesinde gerekli girişimlerde bulunmak, b) İl ve İlçe Temsilcilikleri çalışma sınırları içinde çevre sorunları ve bunların çözümü yolundaki uygulamalarla ilgili bilgi ve görüşleri Oda Yönetim Kuruluna ileterek bu konularda Oda politikası doğrultusunda ülke ve meslek çıkarlarını gözeten etkinlik ve girişimlerde bulunmak, c) Üyelerin hak ve çıkarlarını korumak amacıyla sürdürülen mesleki denetim uygulamasını yürütmek ve Oda Yönetim Kurulunun vereceği yetkiyle mesleki projelere vize uygulamak, ç) Odaya karşı görevleri ile ilgili konularda üyeleri uyarmak, d) Oda Yönetim Kurulunca verilen görevleri yerine getirmek ve yetki aldığı konularda Odayı temsil etmek, e) Üyelerin mesleki bilgi ve tecrübelerini arttıracak konularda eğitim çalışması yapmak veya girişimde bulunmak, f) Çalışma sınırları içindeki üyelerin Oda Yönetim Kurulunca belirlenen şekilde kayıtlarını tutmak ve Oda Yönetim Kuruluna iletmek, üye aidatlarını toplamak, g) İl ve İlçe Temsilcilikleri çalışma sınırları içinde yapılan faaliyetler ve gelişmelerle ilgili bir faaliyet raporunu her ayın ilk haftası içersinde Oda Yönetim Kuruluna sunmak, ğ) İl ve İlçe Temsilciliklerine ait mali durumu gösteren bilançoyu aylık periyotlar halinde Oda Yönetim Kuruluna sunmak, h) İhtiyaç duyulması halinde bilirkişilik, hakemlik, danışmanlık gibi görevler için üyeler belirlemek ve Oda Yönetim Kuruluna sunmak, ı) Mesleki sorunların çözümü ve eğitim etkinliklerinin hızlandırılması için komisyonlar kurmak ve bu komisyonların çalışmasını sağlamak, i) Bülten, faks bülten, bölgesel/yerel sorunlara ya da yerele özgü çevre sorunlarına yönelik araştırma raporları, broşür ve kitapçık gibi çalışmalar yapmak, arşiv ve kütüphane oluşturmak. İl ve İlçe Temsilcilikleri bütün çalışmalarında Oda Yönetim Kurulunca belirtilen konularda, kendilerine verilen yetki sınırları içinde hareket eder. İl ve İlçe Temsilciliklerinin Mali İşleyişi Madde 55- İl ve İlçe Temsilciliklerinin her türlü geliri Odaya aittir. Kendi adlarına makbuz bastıramaz ve para toplayamazlar. İl ve İlçe Temsilcilikleri Oda Yönetim Kurulunun onayı ile kabul edilen yıllık bütçeye uygun olarak hareket etmek durumundadırlar. Bu bakımdan yıllık bütçelerini gösteren raporu Aralık ayının 25 inci gününe kadar Oda Yönetim Kuruluna sunmak zorundadırlar. Odaya Kayıt Zorunluluğu Madde 56- Bir Oda sınırları içinde Mesleğini icra edecek Biyologlar bir ay içinde o il veya bölge Odasına üye olmak ve üyelik görevlerini yerine getirmekle yükümlüdürler. Mesleklerini serbest olarak icra etmeksizin kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüslerinde asıl ve sürekli görevlerde çalışan Biyologlar ile herhangi bir sebeple mesleğini icra etmeyenler, istedikleri takdirde Odalara üye olabilirler. Özel Kanunlarında üye olamayacaklarına dair hüküm bulunanlardan mesleklerini serbest olarak icra edenler, mesleki hak, yetki, disiplin ve sorumluluk bakımından bu Kanun hükümlerine tabidirler. İkinci fıkra dışında kalan Biyologlar Odalara kaydolmadıkları takdirde meslek ve sanatlarını serbest olarak icra edemezler. Oda Gelirleri Madde 57- Odanın gelirleri şunlardır; a) Odaya kayıt ücreti, b) Üye aidatı, c) Biyologlara temin edilecek basılı belgelerden elde edilecek gelirler, d) Görevleri içine giren onaylamalardan alınacak ücretler, e) Kültürel ve sosyal faaliyetlerden elde edilecek gelirler, f) Disiplin Kurullarınca verilip kesinleşen para cezaları, g) Bağış veya yardımlar, h) Araştırma, proje çalışmaları ve bilimsel çalışmaların gelirleri, i) Danışma hizmeti gelirleri, j) Kendi içinde yapacakları sürekli eğitim çalışmaları için ilgili kişi,kurum ve kuruluşların ödeyeceği ücretler, k) Türkiye'deki ve diğer ülkelerdeki ulusal ve uluslar arası mesleki ve çalışma alanları ile ilgili kurumların veya diğer kurum ve kuruluşların bu kapsama giren konulardaki işlerinin yürütülmesine yönelik bağış, yardım ve hizmet satın alma gelirleri, l) Yarışma veya ödüllü çalışmalardan elde edilecek gelirler, m) Diğer gelirler Odaya kayıt ücreti ile üye aidatının yıllık miktarı ve ödeneceği tarihler o yıl uygulanan memur maaş katsayısının üç yüz mislinden az beş yüz mislinden fazla olmamak üzere Oda Merkez Yönetim Kurulunun önerisi üzerine Oda Genel Kurulunca kararlaştırılır. Yıllık aidatlar her yılın Mart ve Ekim ayları sonuna kadar iki taksitte ödenir. Zamanında ödenmeyen yıllık aidatlar ve her türlü cezalar ile diğer alacaklar 6183 sayılı Amme alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında kanun hükümleri uyarınca işlem görürler. Üyenin bir Odadan başka bir Odaya naklinde kayıt ücreti ve üye aidatı yeniden alınmaz. Oda yönetim kurulu, hastalık, yaşlılık veya yoksulluk gibi nedenlerle aidatlarını ödeyemeyecek durumda olanlardan geçici veya sürekli olarak aidat alınmamasına Oda yönetim kuruluna bilgi vermek koşuluyla karar verebilir. BEŞİNCİ BÖLÜM Çeşitli Hükümler Onur Üyeliği Madde 58- Genel Sağlık, Çevre ve Biyologluk ile ilgili meslek üzerinde yaptığı çalışmalar ve yayınladığı eserler dolayısıyla ülke ve dünya çapında üne kavuşmuş veya Biyolog mesleğine Odalar maddi ve manevi yardımda bulunmuş kimselere; Oda Merkez Yönetim Kurulunun, Oda Yönetim Kurulunun teklifine dayanarak veya doğrudan doğruya isteği uyarınca, ile onur üyeliği payesi verilebilir. Onur üyeliği payesi verilebilmek için Biyolog olmak şart değildir. Onur üyeleri oy hakkı olmaksızın Oda Genel Kurul toplantılarına katılabilirler. Asgari laboratuar Tahlil Ücretlerinin Tespitinin Yöntemi Madde 59- Oda Merkez Yönetim Kurulu her yıl Aralık ayı içinde biyologların uygulayacağı laboratuar tahlil ücretlerinin asgari haddini oluşturacağı ihtisas komisyonları vasıtasıyla tespit ederek hazırlayacağı tarifeyi Oda Merkez Yönetim Kurulunun onayına sunar. Yeni tarife yürürlüğe girinceye kadar eski tarife hükümleri devam eder. Disiplin Cezaları Madde 60- Biyologluk vakar ve onuruna veya meslek düzen ve geleneklerine uymayan fiil ve hareketlerde bulunanlar ile mesleğini gereği gibi uygulamayan veya kusurlu olarak uygulayan veyahut görevin gerektirdiği güveni sarsıcı davranışlarda bulunan meslek mensupları hakkında; fiil ve hareketin niteliği ve ağırlık derecesine göre aşağıdaki disiplin cezaları verilir. Uyarma; Biyologa görevinde ve davranışlarında daha dikkatli davranması gerekliliğinin yazı ile bildirilmesidir. Kınama; Biyologu görevinde ve davranışlarında kusurlu sayıldığının yazı ile bildirilmesidir. Para cezası; bölgesinde o yıl uygulanan memur maaş katsayısının iki yüz katından az beş yüz katından fazla olmamak üzere verilecek para cezalarıdır. Meslekten geçici men; Oda bölgesinde bir aydan altı aya kadar serbest meslek yapmaktan alı konmaktır. Meslekten sürekli men; Oda bölgesinde iki defa serbest meslek yapmasından alıkoyma cezası olanların Oda bölgesi içinde serbest meslek uygulamasından sürekli olarak alı konmasıdır. Cezai takibat ve mahkumiyet kararı disiplin soruşturması yapılmasına ve disiplin cezası uygulanmasına engel değildir. Meslek mensubu hakkında savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. Yazılı Bildirime rağmen on beş gün içinde savunmasını yapamayanlar savunma hakkından vazgeçmiş sayılırlar. Disiplin cezaları kesinleşme tarihinden itibaren uygulanır. Disiplin cezalarını gerektiren fiiller ve bu fiillere uygulanacak disiplin cezaları; bir derece ağır veya hafif disiplin cezaların uygulanacağı haller, disiplin soruşturması yapılması konusunda karar verecek merci; disiplin cezalarını vermeye yetkili merciler; disiplin cezalarına karşı yapılacak itirazın usul ve şartları; Disiplin Kurullarının çalışma usulü ve esasları; disiplinle ilgili diğer işlemler odaca düzenlenecek bir yönetmelikle gösterilir. ALTINCI BÖLÜM Ceza Hükümleri Simsar Kullanmak, Simsarlık Yapmak ve Yetkisiz Meslek İcrası Madde 61- Mesleği ile ilgili işlerde herhangi bir menfaat karşılığında aracılık yapanlar veya bu kişileri aracı olarak kullanan Biyologlar üç aydan bir yıla kadar hapis ve yüz bin liradan üçyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar. Meslek diplomasını herhangi bir menfaat karşılığı Biyolog mesleğini uygulama yetkisine sahip olmayan kişi veya kişilere kullandıranlar veya kendisine ait olmayan diplomayı kullanarak menfaat sağlayanlar veya yargı mercilerince ya da Oda Disiplin Kurulları tarafından haklarında, serbest meslek uygulamasından geçici veya sürekli alı konma cezası verilenlerden serbest meslek uygulamasına devam edenler, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği taktirde birinci fıkra hükümleri uyarınca cezalandırılır. YEDİNCİ BÖLÜM Yönetmelikler Madde 62- Bu Kanunda çıkartılması öngörülen ve Kanunun uygulanması için gerekli görülecek yönetmelikler kanunun yürürlüğe girmesinden sonra en geç bir yıl içinde Oda tarafından çıkarılacaktır. SEKİZİNCİ BÖLÜM Geçici Hükümler Geçici Madde 1- Bu Kanuna göre seçilmeye yeterliliği biyologlar, Oda kurucusu olmak istedikleri takdirde, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde, mesleklerini icra etmekte oldukları valiliklerine başvurarak birer kuruculuk belgesi alırlar. Kuruculuk belgesi alan Biyologların 2/3ün bilfiil 5 yıl mesleğini icra etmesi şartı aranır. Kuruculuk belgesi alan biyologlar yedi kişiden oluşan birer geçici Yönetim Kurulu seçerler ve Valiliğe bildirirler. Bu Kanunun 4. Maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren illerdeki Kurucu Yönetim Kurulları bu yasa hükümleri uyarınca üye kayıt işlemlerini tamamlayarak en geç bir ay içinde ilk genel kurullarını toplantıya çağırırlar ve Oda organlarının seçimini gerçekleştirirler. Bu Madde kapsamındaki Odalar, tüzel kişilik kazanır ve durum Yönetim Kurulunca ilgili Bakanlığa bildirilir. Geçici Madde 2- Bu kanun, tababet ve Şua batı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair 1219 sayılı Kanun ve halen yürürlükte olan yasalara göre meslek icrasına hak kazanmış Biyologlar için de uygulanır. Madde 63- Bu Kanun yayını tarihinde yürürlüğe girer. Madde 64- Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

http://www.biyologlar.com/biyologlar-odasi-kanunu-taslagi

8 Mart Dünya Kadınlar <b class=red>Gününü</b>z Kutlu Olsun

8 Mart Dünya Kadınlar Gününüz Kutlu Olsun

1857 yılında ABD'de tekstil işçisi kadınların hak arama mücadelesinin 129 can kaybı ile sonuçlandığı bir dramın tarihi olan 8 Mart, 1910 yılından itibaren Dünya Kadınlar Günü olarak anılmaktadır.Hakları için mücadele eden çalışan kadınların, yaşadığı büyük bir facianın yıl dönümünü, ne yazık ki bu senede 8 Mart Dünya Kadınlar Gününü kadına yönelik mobbing, şiddet ve cinayetlerin artarak sürdüğü bir ortamda karşılıyoruz.Böyle bir ortamın olması, kadına yönelik şiddette alınan önlemlerin ve yapılan yasal düzenlemelerin yetersiz kaldığının da göstergesidir. Ülkemiz neredeyse her yeni güne dört bir tarafından kadınların feryadı ile başlamaktadır.Halbuki bizim medeniyetimiz annenin ayaklarının altına cenneti koyan, ülke yönetiminde Hakanın yanında Hatuna da yer veren bir medeniyettir.Böyle bir kökten gelen, böyle bir medeniyetten beslenen bir toplumda bugün kadınların içinde bulundukları hal gerçekten bizim için çok acıdır. Biz ülkemizi ve milletimize bunun yakışmadığını düşünüyor ve toplumda kadına bakışın ve kadın algısının medeniyetimizle örtüşerek yeniden ortaya konulması gerektiğini düşünüyoruz.Siyasetçilerden, iş dünyasına, yöneticilerden sokaktaki vatandaşa kadar herkesin üstüne düşen görevler olduğuna inanıyor ve herkesin sorumluluğunu yeterince getirmesi gerektiğini ifade ediyoruz.Bu anlamda kamuda çalışan kadınların sorunlarının çözümü ve yaşadığı sıkıntıların giderilmesi içinde idarecileri ve hükümeti uyarıyoruz. Kadın kamu çalışanları özelliklede sağlık alanında hizmet veren kadınlarımız en fazla şiddete ve mobbinge uğrayan , ötekileştirmeyle karşı karşıya kalanlardır.Doğum ve süt izni ile ilgili düzenlemelerin bile uzunca bir süredir vaat olarak kaldığı, Kreş ve lojman gibi eksikliklerin giderilmediği kadın çalışanların güvenliğinin sağlanamadığı bir ortamda çalışan kadınların yüzünün gülmesi mümkün değildir.Hamile iken hasta yakınları tarafından şiddete uğrayan ama hizmete devam diyen kadın doktorumuzun, Çalışma hayatının 3,5 yılını nöbet tutarak geçiren hemşirenin Zorlu şartlara rağmen hizmet üretmeye çalışan ebelerin, attlerin ve tüm kadın sağlık çalışanlarının, ailesi ve işi arasında adete mekik dokuyan tüm kadın çalışanların cefakarlıklarının karşılığında tabiri caizse onlar için bir adım bile atılmadığını görmek üzüntü vericidir.Hizmetlerinin ve gösterdikleri fedakârlıkların karşılıklarını gereği kadar alamamaları kahredicidir. Kamuda çalışan kadınların sorunlarına çözüm bulmak ve taleplerini yerine getirmek bir mecburiyettir. Kamuda görevli kadın çalışanların sesine mutlaka kulak verilmelidir. Ağır iş yükünden kurtarılmalılar, aile ve sosyal hayatlarına çalışma şartlarının olumlu katkı yapacağı düzenlemeler hayata geçirilmelidir.Medeniyetimizin ve kültürümüzün kodlarından gelen bir anlayışla, kadına gereken değerin verildiği; şiddetin, ölümlerin, ötekileştirmelerin ve mobbingin son bulduğu 8 Martlarda buluşmak temennisiyle tüm kadınlarımızın 8 Mart Dünya Kadınlar Günü Kutlu olsun.http://www.turksagliksen.org.tr

http://www.biyologlar.com/8-mart-dunya-kadinlar-gununuz-kutlu-olsun

Bal Arısı Kolonisi Ve Arı Irkları

A- Bal Arısı Kolonisi Bal arıları, koloni adı verilen topluluklar halinde yaşayan sosyal böceklerdir. Koloni hayatında yardımlaşma ve iş bölüşümü esas olup kolonideki her bireyin kendine özgü görevleri vardır. Kolonide bireyler arası iletişim, bireyler tarafından vücut dışına salgılanan ve diğer bireylere mesaj veren feromon adı verilen kimyasal maddeler vasıtasıyla gerçekleşir. Bir arı kolonisinde ana arı, işçi arı ve erkek arı olmak üzere üç farklı birey vardır. Ana arı ve işçi arılar dişi bireyler olup döllü yumurtalardan gelişirlerken erkek arılar dölsüz yumurtalardan gelişirler. Arı kolonilerinde kışın sadece dişi bireyler mevcut olup erkek arılar ilkbaharda yeni sezonla birlikte görülürler. B- Koloni Bireyleri ve Görevleri 1. Ana Arı ve Görevleri Normal koşullar altında her arı ailesinde sadece bir adet ana arı bulunur. Görevi, yumurtlayarak yeni nesillerin meydana gelmesini ve koloninin sürekliliğini sağlamaktır. Ana arının vücut yapısı ince ve uzun, rengi diğer bireylere göre daha açık ve parlaktır. Özellikle kolonide yavru yetiştirme aktivitesinin yüksek olduğu dönemlerde karın çok uzundur. Ana arı, genellikle kendisini çevreleyen, temizliği ve beslenmesiyle ilgilenen bir grup işçi arı arasında görülür. Yaşamı süresince sadece çiftleşme amacıyla ya da koloninin oğul vermesi durumunda kovan dışına çıkar. Kendi kendine beslenemez. Beslenmesi, bakıcı işçi arıların ağzına arı sütü vermeleri şeklinde olur. Tek görevi yumurtlamaktır. Ana arı işçi arıya göre daha uzun ve daha az çentiği bulunan iğneye sahiptir. Bu nedenle iğnesini batırıp çıkararak defalarca kullanabilir. Ana arı, iğnesini rakip ana arılara karşı kullanır. Ana arı; ana arı hücresi, ana arı memesi veya ana arı yüksüğü denilen özel bir göz içerisinde gelişir ve gelişme süresi 16 gündür. Hücreden çıktıktan sonra ortalama 1 hafta içinde güneşli, sıcak ve rüzgarsız bir günde ve öğleden sonra çiftleşme uçuşuna çıkarak havada erkek arılarla çiftleşir. Değişik nedenlerden dolayı yeterli sayıda erkek arıyla çiftleşemeyen ana arı daha sonraki günlerde 2-3 defa daha çiftleşme uçuşuna çıkabilir. Çiftleşmesini tamamlayan ana arı kovanına döner ve 2-3 gün sonra yumurtlamaya başlar. Ana arı kovan içi ve kovan dışı şartlara ve kalitesine bağlı olarak günde ortalama 1.500-2.500 adet yumurta yumurtlayabilir. Ana arı salgıladığı feromonla işçi arıları etrafına çeker, kolonide birliği ve düzeni sağlar. Feromon kokusunu algılayan işçi arılar kolonideki işleri düzenle yürütürler. Aynı zamanda bu feromonlar işçi arıların yumurtalıklarının gelişmesini ve kolonide yeni bir ana arı yetiştirmelerini önler. Herhangi bir nedenle ana arısız kalan ve ana arı yetiştirme olanağı bulunmayan bir kolonide işçi arılardan bazılarının yumurtalıkları gelişerek yalancı ana arı meydana gelir. Yalancı ana arılar sadece dölsüz yumurta yumurtlayabileceklerinden koloni zamanla erkek arılarla dolar ve söner. Ana arıların ortalama yaşam süreleri 3-5 yıl olmakla beraber 7 yıla kadar yaşayabilirler. Ancak artan yaş ile birlikte giderek daha az yumurtlarlar ve daha fazla oranda dölsüz yumurta bırakırlar. Bu nedenle teknik arıcılıkta genç, sağlıklı ve verimli ana arılarla çalışmak esas olduğundan kolonilerin ana arıları her 1-2 yılda bir değiştirilmelidir. 2. İşçi Arı ve Görevleri İşçi arılar, döllenmiş yumurtalardan meydana gelirler. Koloninin gücüne ve mevsime bağlı olarak kolonideki işçi arı sayısı kış aylarında 10.000-20.000 arasında değişirken, ilkbaharda sayıları giderek artar ve yaz aylarında 60.000-80.000 adet olabilir. Kolonilerin gücü, sahip oldukları işçi arı varlığı ile belirlenir. Başta bal üretimi olmak üzere diğer tüm arı ürünleri üretimi, ekonomik olarak ancak güçlü kolonilerle yapılabilir. Güçlü bir koloni için, kolonide genç ve kaliteli bir ana arının bulunması zorunludur. Normal koşullar altında yumurtlama hariç kolonideki bütün işler olağanüstü bir işbirliği içinde işçi arılar tarafından yapılır. İşçi arıların kolonideki başlıca görevleri; kovan temizliği, arı sütü ve balmumu salgılama, petek örme, yavru bakımı, kovanın havalandırılması, ana arının bakım ve beslenmesi, kovan bekçiliği, kovana nektar, polen, propolis, su taşıma ve balın olgunlaşmasını sağlama gibi görevlerdir. Ömürleri kısa olan işçi arılar, ağır bir çalışma temposu ve yıpranma nedeniyle ilkbaharla sonbahar arasındaki dönemde 35-40 gün yaşarken, kışlayan işçi arılar daha uzun süre yaşarlar. Kuluçka süresini tamamlayıp petek gözünden çıkan işçi arıların görevi hemen başlar. Ancak farklı görevler farklı yaşlarda yapılır. İşçi arının yaşı, görevin yerine getirilmesinde belirleyici olan en önemli faktördür. Yaşa göre yapılan ve kovan içi hizmet olarak adlandırılan bu görevler aşağıdaki gibi sıralanabilir. İşçi arı; 0-3 günlük yaşta; kendisini ve yavru gözlerini temizler ve yavrulu gözler üzerinde dolaşarak kuluçka sahasında gerekli sıcaklığın oluşmasını sağlar. 3-6 günlük yaşta; petek gözlerinden aldığı çiçek tozu ve bal ile hazırladığı karışımla yaşlı larvaları besler. 5-15 günlük yaşta; arı sütü salgılayarak genç larvaları besler. 12-18 günlük yaşta; balmumu üretip petek örer ayrıca kovan temizliğiyle de uğraşır. 18-20 günlük yaşta; kovan uçuş deliğinde ve uçuş tahtası üzerinde nöbet tutarak kovan bekçiliği yapar. İlk 20 gününü kovan içinde, kovan içi hizmetlerle tamamlayan ve 21 günlük olan işçi arılar artık kovan dışı hizmetler için hazırlardır. Ömürlerinin geri kalan kısmını kovan dışında ve arazide çalışarak kovana nektar, polen, propolis ve su taşırlar. Kovan dışı görevleri yapan bu arılara "tarlacı arılar" denir. Tarlacı arıların kovan dışı hizmetleri aşağıda sıralanmıştır. a) Polen Toplama Arılar beslenme ve özellikle yavru büyütmek için mutlaka polene ihtiyaç duyarlar. Polen protein, yağ, vitamin ve mineral madde kaynağıdır. Polen olmadan koloni kuluçka faaliyetini sürdüremez, işçi arılar arı sütü salgılayamaz. İşçi arı, çiçekleri dolaştıktan sonra vücudu üzerindeki poleni orta bacağındaki tüyler vasıtasıyla arka bacaklarında bulunan polen sepetine aktararak kovana getirir ve petek gözüne bırakır. Kovan içi hizmeti gören genç işçi arılar bu poleni göz içerisine çene ve başı ile yerleştirir ve dili ile de nemlendirirler. Bir polen yükü olan iki polen kümesini yapabilmek için 50-100 çiçeğin ziyaret edilmesi gerekir. Bir petek gözünün polenle dolması için 1500 yonca çiçeğinin ziyaret edilmesi lazımdır. Polen toplamak için günlük uçuş sayısı ortalama 6-8 olmasına rağmen bu sayı 45'e kadar çıkabilmektedir. İşçi arının arka bacağında taşıdığı bir polen kümesinin ağırlığı 12-25 mg arasında değişmektedir. Koloniye polen getiren arı, polen kaynağının yerini ve kovandan olan uzaklığını petek üzerinde "ARI DANSI" denilen özel bir dans yaparak diğer arılara tarif eder. b) Nektar Toplama Arıların bal yapmak üzere çiçeklerden topladıkları şekerli sıvıya nektar (bal özü) denir. Arı, bir çiçekte nektar olup olmadığını diliyle belirler. Ayrıca nektarın kokusunu da algılayarak nektar olup olmadığını anlar. Arı, nektarı bulduğu anda hızla kursağına (bal midesi) çeker, kursağını dolduruncaya kadar çiçekleri dolaşır. Arı, küçük çiçeklerden 1000-1500 çiçek ziyaret ederek kursağını doldururken bazen büyük çiçeklerden 100 ziyaretle kursağını doldurabilmektedir. Nektar taşıyan bir arının günlük sefer sayısı ortalama 8-10'dur. Bu sayı 24'e kadar çıkabilmektedir. Arının bir seferde taşıyabildiği nektar miktarı 30-50 mg'dır. Koloniye nektar getiren arı polen toplamada olduğu gibi petek üzerinde dans ederek nektar kaynağının yerini ve kovandan olan uzaklığını kendisini izleyen diğer arılara tarif eder. Getirdiği nektardan bir miktar kendisini izleyen arılara vererek taşıdığı nektarın şeker konsantrasyonu (yoğunluğu) hakkında bilgi verir. Arılar şeker konsantrasyonu yüksek olan nektarları tercih ederler. Nektar taşıyan arı, kovan içerisine girdiği zaman nektarı kovan içinde görevli arı veya arılara aktarır, onlar da petek gözlerine yerleştirirler. Nektarın bala dönüşümü için hem fiziksel hem de kimyasal değişime ihtiyaç vardır. Fiziksel değişim su oranının azaltılması, kimyasal değişim ise nektarda bulunan sakkarozun enzimlerle glikoz ve früktoza indirgenmesidir. c) Propolis Toplama Propolis toplayan arılar, propolis kaynağını çenesi ile ısırır, ön bacakları yardımıyla koparır ve polen sepetine atarak kovana getirirler. Kovan içerisinde diğer arılar propolisi çekerek küçük parçalar halinde alıp istedikleri yerlere yapıştırırlar. Arılar propolisi, kovan çatlak ve patlaklarının kapatılmasında, kovanın dezenfekte edilmesinde ve kovana giren ve dışarı atılamayan herhangi bir canlının propolisle kapatılarak kokuşmasının önlenmesinde kullanırlar. d) Su Taşıma Yaşayan bütün organizmaların suya ihtiyaç duymaları gibi arılar da suya ihtiyaç duyarlar. Arılar suyu, yavru büyütmede, kovan içini serinletmede ve nemlendirmede kullanırlar. Suyu kovana taşıyan arılar, kovan içine geldiklerinde getirdikleri suyu diğer arılara aktarırlar. Sadece bir arıya aktarabileceği gibi 18 arıya kadar dağıttığı da görülmüştür. Su kaynağının yeri, su taşıyan işçi arılarca nasanof feromonu ile işaretlenip diğer arılar tarafından daha kolay bulunması sağlanır. Su, sıcak ve kurak havalarda polen ve nektar gibi depolanmaktadır. Su depolama işi peteğin üst kısmına, bal mumu ile yapılan küçük bölmelere olur. Su taşıyan arılar 1 günde ortalama olarak 50 sefer yaparlar. Kovana taşınan su miktarı ortalama 25 mg olup 50 mg'a kadar çıkabilir. Dolayısıyla bir arı bir günde 1250 mg su taşıyabilir. Böylece kovana 1 litre suyun taşınabilmesi için 800 arının gün boyunca su taşıması gerekir. 3. Erkek Arı ve Görevleri Döllenmemiş yumurtalardan gelişen erkek arılar koloninin iri ve tombul bireyleridir. Çevre koşullarına ve koloninin gücüne bağlı olarak kolonilerde Nisan-Mayıs aylarından itibaren erkek arıları görmek mümkündür. En çok oğul mevsiminde görülen erkek arıların boyu, ana arının boyu kadar uzun değildir, fakat işçi arılardan ve ana arıdan daha geniş ve iridir. Erkek arılar çok kısa bir dile sahiptir. Bu nedenle çiçeklerden nektar alamazlar ve iğneleri olmadığı için kendilerini de koruyamazlar. Kolonideki erkek arı miktarı, sezona ve kolonideki koşullara bağlı olup oğul mevsiminde 500-2.000 arasındadır. Koloniler, ilkbahar ve yaz başlarında erkek arı yetiştirmeye başlarlar. Geç sonbaharda ve kış aylarında normal koşullarda kolonilerde erkek arı bulunmaz. Son derece obur olan erkek arıların başlıca görevi çiftleşme uçuşuna çıkan genç ana arılarla çiftleşmektir. Erkek arı, genç ve çiftleşmemiş ana arıyı havada yakalar ve onunla çiftleşir. Ana arıyla çiftleşen erkek arı çiftleşme organını kaybeder ve ölür. Ortalama yaşam süresi 55-60 gündür. İşçi arılar, ergin erkek arıları koloniden atmak veya erkek arı yumurta ve larvalarını tahrip etmek suretiyle kovandaki erkek arı sayısını düzenlerler. Erkek arı yumurtalarının ancak % 50-56'sının ergin arı olarak gelişmesine fırsat verilir. Erkek arılar, genellikle 5-7 günlük olunca uçarlar. Erkek arılarda en yoğun uçuş aktivitesi günün en ılık saatleri olan saat 14-16 arasında olup genellikle sıcaklık 18-20oC'in üzerine çıkmadıkça uçmazlar. Uçuş amacı; çevreyi tanıma, dışkılama veya çiftleşme olabilir. Günde ortalama uçuş sayısı 2-4 olup bu sayı 17'ye kadar çıkabilir. Uçuşa çıkmadıkları zamanlarda kovanda ballı çerçeveler üzerinde dururlar ve beslenirler. Yaz sonu veya sonbahar dönemlerinde işçi arılarca zorla kovandan dışarı atılarak ölüme terk edilirler. C- Arı Irkları Arı ırkları; büyüklük, renk, dil uzunluğu, vücudun kıl örtüsü, balmumu bezlerinin şekil ve büyüklüğü, kanat damar yapısı ve kanat büyüklüğü gibi morfolojik özelliklerle birbirlerinden ayrılırlar. Bu güne kadar yapılan taksonomik çalışmalarda dünyada 24 arı ırkı kesin olarak tanımlanmıştır. Bunlardan ancak bazıları ekonomik öneme sahip olup ekolojik şartların elverdiği her yerde yetiştirilirler. Ekonomik değer taşıyan arı ırkları içinde İtalyan, Kafkas ve Karniyol ilk sıralarda yer alırlar. 1. İtalyan Irkı İtalyan arısı (Apis mellifera ligustica) olarak da adlandırılan bu ırk, ılıman iklim kuşaklarında yetiştirilir. İnce karın ve nispeten uzun bir dile sahiptir. Bu ırkta kıllar sarı renkte olup bu durum erkek arılarda daha belirgindir. İtalyan ırkı arılar sakin yaradılışlıdırlar. Çoğalma kabiliyetleri fazladır. Yavru büyütme yeteneği fazla olup erken ilkbaharda kuvvetli koloni oluştururlar. Bol nektar toplayarak çok bal yaparlar. Oğul verme meyilleri zayıftır. Obur oldukları için kış mevsiminde fazla bal tüketirler. Kısmen uzun dilleri sayesinde yonca çiçeklerinden kolaylıkla yararlanırlar. Üstün petek örme özelliği İtalyan arısını, arılar arasında en iyi petek ve petekli bal üreten arı haline getirmiştir. Bu olumlu özelliklerine karşın yön tayin etme duyguları zayıftır ve yağmacılığa eğilimlidirler. 2. Karniyol Irkı Karniyol arısı (Apis mellifera carnica), ince yapılı ve uzun dillidir. Kısa ve sık bir kıl örtüsüne sahiptirler. Gri arılar da denilen Karniyol arısının kitini çok koyu renktedir ve genellikle 2. ve 3. halkalar üzerinde kahverengi noktalar, bazen de kahverengi çizgiler vardır. En sakin ve uysal arı ırkıdır. Yavru üretme kabiliyetleri çok iyidir. Küçük aileler halinde kışladıklarından yiyecek tüketimleri azdır. Polen miktarı yeterli olduğu sürece yavru büyütme uzun süre devam eder. Sonbaharda ailenin nüfusu süratle azalır. Çok sert iklim şartlarında bile kışlama yetenekleri iyidir. Oğul verme eğilimleri yüksektir. Yön tayin etme ve kovanlarını bulma duyguları kuvvetlidir. Yağmacılığa karşı meyilli değildirler. Çok az propolis kullanırlar ve bu yüzden yavru hastalıklarına karşı çok hassastırlar. Çevre şartları değişikliklerine uyma kabiliyetleri yüksektir. 3. Kafkas Irkı Kafkas arısı (Apis mellifera caucasica) biçim, büyüklük ve kıl örtüsü bakımından karniyol arısına benzer. Kitin rengi koyudur fakat birinci karın halkası üzerinde kahverengi noktalar görülür. Kafkas ırkı, bilinen arı ırkları içinde en uzun dile sahip olan ırktır. Uysallıkları ve petek üzerindeki sakinlikleri bu ırkın en tipik özellikleridir. Yavru verimleri yüksektir ve kuvvetli aileler meydana getirirler. Fakat en kuvvetli oldukları devre yaz ortasıdır. Oğul verme meyilleri zayıftır. Propolisi çok kullanırlar. Nosema hastalığına karşı hassasiyetleri dolayısıyla kuzey bölgelerinde kışlama durumları pek iyi değildir. Yağmacılığa meyillidirler. Bal verimleri yüksektir. 4. Yerli Irklar Anadolu arısı (Apis mellifera anatoliaca) olarak da isimlendirilen bu ırk, Anadolu'nun büyük kısmında yayılış göstermektedir. 1953 yılında ırk düzeyinde sınıflandırılmıştır. Anadolu arısı, İngiltere ve ABD'ne götürülerek bu ülkelerdeki ıslah çalışmalarında kullanılmıştır. Ege formu gibi değişik alt türlerinin olabileceği bildirilmektedir. Anadolu arısı esmer ve küçük yapılı arılardır. Olumsuz kış şartlarına çok dayanıklı olup yavru ve bal üretim kabiliyetleri yüksektir.

http://www.biyologlar.com/bal-arisi-kolonisi-ve-ari-irklari

BİTKİ HORMONLARI ( fitohormonlar )

Bilimsel Süreç 1880 yılı başlarında, Julius Sachs araştırmaları sonucunda bitkinin farklı parçaları arasındaki gelişimin düzenlenmesini sağlayan “kimyasal mesajcıların” (chemical messengers) varlığını ileri sürmüştür. Ancak, Sachs‟ın düşüncesinin esası Charles Darwin tarafından yazılmış olan “The Power of Movements in Plants” (Bitkilerde Hareketlerin Kaynağı) isimli bir kitaptan gelmektedir. Charles Darwin ve oğlu Francis Darwin tarafından yapılmış olan, kuş yemi (Phalaris canariensis) koleoptillerinde fototropik hareketler üzerinde bazı gözlemleri bu kitapta birleştirmişlerdir. Bu kitap, bitki hormonlarının tanımlanmasına yol gösteren, bir sıçrama tahtası gibi sunulmuştur. Sachs, bitkilerin belli yerlerinde kök, gövde, yaprak, çiçek gibi organların oluşumunda etkili olan kimyasal maddelerin sentezlendiğini ve bunların her birinin, tek bir organın büyümesinden sorumlu olduğunu ileri sürmüştü. Ancak bu gün bir bitki organındaki belli bir kısmın büyümesinde bile çeşitli hormonların birlikte etki ettikleri ve bir hormonun bitkide bir çok fizyolojik olayda rol oynadığı bilinmektedir. (Örneğin; sitokininler, sitokinezi yada hücre bölünmesini uyarırlar. Gövdeden alınan bir parankima doku parçası sitokininler olmaksızın kültüre alındığında, hücreler çok fazla büyürler fakat bölünemezler. Sitokininler tek başlarına etki gösteremezler fakat oksin ile birlikte uygulandıklarında hücreler bölünürler.) Metabolizma, bitki yaşamı için gücü ve yapı taşlarını sağlarken, fitohormonlar (bitki hormonları) ise özel kısımlardaki gelişimin ilerleme hızını düzenlemekte ve bizim bitki olarak tanımlayacağımız yapıyı (formu) üretmek üzere bu kısımları tümleştirmektedir. Ayrıca, fitohormonların bilimsel tarihi günümüzde de ilerlemektedir. Yakın zamana kadar, bitki büyüme ve gelişmesinin oksinler, giberellinler, sitokininler, absisik asit ve etilen olarak adlandırılan, sadece bu beş grup fitohormon tarafından düzenlendiği düşünülmekteydi. Bununla birlikte bu gün, ilk kez kolza bitkisi (Brassica napus L.) poleninden izole edilmiş ve steroidlerin bir grubu olan brassinosteroidleri fitohormonların altıncı bir grubu olarak kabul etmekteyiz. Ek olarak brasinosteroidler kimyasal yapı olarak hayvanlarda bulunan steroid hormonlarına en benzer gruptur; bitki ve hayvan steroid hormonlarının benzer kimyasal yapıları, belirli genlerin ifade olmasında benzer etkiler göstermektedir. Şöyle ki; bitki steroidleri insanlardaki eşey hormonları gibi, aynı olan pek çok şeyi yaparlar. Bir bitkide steroid fazla olduğunda, o bitki daha büyük, daha dayanıklı ve daha kuvvetli olmaktadır. Örneğin; mutasyon nedeniyle bitkiler steroid üretmediklerinde cüceleşirler. Steroidler aynı zamanda bitkide eşeyli üremeyi düzenlemektedirler (burada; belirli bir molekül grubunun farklı organizmalarda sinyal molekülleri olarak iş görmesi ilginçtir). Bir bitkinin steroid sentezlemek için kullandığı enzimlerin çoğu, kendi steroid çeşitlerini üreten hayvanlarda da bulunmaktadır. Dolayısıyla bu enzimlerle ilgili bazı genlerin, bitkiler ve hayvanların bir milyar yıldan daha uzun bir süre önce ortak bir atadan dallanmaları sebebiyle korunmuş olma olasılığı vardır. Buna karşın, steroidlere yanıtlarla ilgili sinyal yolundaki moleküller, bitki ve hayvanlarda çok büyük bir farklılık göstermektedir. Bilimsel süreçte geçmişten bu güne gelen gelişmeleri incelerken, Arabidopsis genomunun sekansının çıkartılmasıyla bu gün ve gelecekte olacak çarpıcı gelişmelere değinerek, süreci tamamlıyacağız. Bitki biyoteknolojisinde kobay fareleri gibi kullanılan bitki Arabidopsis „tir. Şu an Arabidopsis genomu sekanslanmıştır. Bir sonraki aşama ise, yaklaşık 26.000 gen bulunan Arabidopsis‟te, bu genlerin ne yaptıklarının bulunmasıdır. Bu plan, 2010 yılına kadar 26,000 Arabidopsis geninin işlevini belirleme amaçlarını ve stratejilerini kapsamaktadır. Plan, bitkinin yaşam döneminde her bir genin ne zaman ve hangi tip hücrelerde ifade olacağını kapsamaktadır. Sonuçta her şeyi bilinen gerçek bir bitkiye sahip olunacaktır. Burada, gerçek bir bitki elde etmek için Arabidopsis kullanılmasının bir çok sebebi vardır; Yaşam döngüsü çok hızlıdır. Tohumdan tohuma yedi haftada geçebilir. Ayrıca, kendine dölektir. Her bir bitki 10.000 ila 50.000 tohum üretebilir. Bu, kalıtsal olarak aynı olan çok sayıda bitki üretebileceğimiz anlamına gelebilir. Arabidopsis aynı zamanda iyi bir araştırma bitkisidir. Çünkü bilinen en küçük bitki genomuna sahiptir. Çok sayıda gereksiz DNA‟ya sahip değildir. Meyve olgunlaşmasında etilen hormonunun nasıl iş gördüğü, bir Arabidopsis mutantından öğrenilmiştir. Arabidopsis‟te etilen yolundan sorumlu olan aynı genler, domateste de bulunmuştur; ve bu genlerin nasıl çalıştığını anlamak olgunlaşma sürecini kontrol etmeyi sağlamaktadır. Diğer bir uygulama ise; Arabidopsis‟te genlerin belirlenmesi sayesinde kültür bitkisi ıslahçıları, yararlı varyetelerin seçici olarak üretilmesi işleminde belirli mutasyonları nasıl kullanacaklarını anlayacaklardır. Örneğin; yabani darı normalde Texas‟ta yetişmez. Ancak ıslahçılar, Arabidopsis araştırmasına dayalı olarak, bitkide fotoreseptörü etkileyen bir mutasyonu seçmişlerdir. Bu, yabani darının, Texas‟taki tarlalarda yaşam döngüsünü tamamlamasına izin verecektir. Yani, bir referans bitkisi ve kültür bitkileri arasında bu tür bağlayıcı bilgiler çok kullanışlıdır. Dünya nüfüsunun 2050 yılında 10 milyara ulaşacağı düşünülmektedir. Şu an bile, 6 milyar insandan 800 milyonu, kronik yetersiz beslenme ile karşı karşıyadır. Dünyadaki beslenmeyi artırmanın tek yolu kültür bitkisi ırklarının ıslahından geçmektedir. Verimlilik artışı, ya daha etkili ıslah yapmak yada genetiksel olarak değişime uğratılmış (mutant) bitkiler üretmek suretiyle, moleküler genetik uygulamalara bağlı olacaktır. İleriki yıllarda bu gibi bilimsel verilerin geliştirilmesiyle moleküler ve genetik düzeyde bilmeceler çözülecek ve insan yaşamındaki sorunlara çözümler bulunacaktır. Fototropizma: Bir bitki sürgününün ışığa doğru yada ışıktan uzaklaşarak büyümesi. Sitokinez: Mitozdan hemen sonra, iki kardeş hücre meydana getirmek üzere sitoplazmanın bölünmesidir. Steroid: Çeşitli fonksiyonel grupların bağlandığı dört halkından oluşmuş bir karbon iskelet ile karakterize edilen lipit çeşiti. Gen: DNA‟daki (yada bazı virüslerde RNA‟daki) özgül bir nükleotit dizisinden (sekansından) meydana gelmiş kalıtsal bilgiyi taşıyan birim. Genler (DNA) ve bunların ürünleri (proteinler) bir organizmanın kalıtsal gelişimini belirler. Genom: Bir organizmanın genlerinin tamamı; bir organizmanın genetik materyali. Mutasyon: Bir genin DNA‟sında ortaya çıkan değişiklik, bu değişiklik sonunda genetik çeşitlilik meydana gelir. Mutant fenotip: Yabanil tipe alternatif olan özellik. Katalizör: Kendisi harcanmaksızın tepkime hızını değiştiren bir kimyasal ajandır. Enzim: Katalitik bir proteindir. Bir Bitki Hormonunun Tanımı Hormon kelimesi uyarma anlamındadır. Tüm çok hücreli organizmalarda bulunan hormonlar, organizmanın kısımlarını kontrol eden kimyasal sinyallerdir. Salisbury ve Ross tarafından 1992‟de yazılan Bitki Fizyolojisi (Plant Physiology) kitabının 4‟üncü baskısında bir bitki hormonu için şu tanım yapılmaktadır; “Bir bitki hormonu, bitkinin belirli bir kısmından sentezlenen organik bir bileşiktir ve çok düşük konsantrasyonlarda bitkinin başka bir kısmına taşınabilir, ve taşındığı yerde fizyolojik etkilere neden olabilir.”

http://www.biyologlar.com/bitki-hormonlari-fitohormonlar-

Bitki Hormonlarının Sınıflandırılması

Bitki hormonlarına, yapıca benzeyen kimyasal maddeler laboratuvarda sentetik yollarla elde edilmekte ve bunlar bitkiye dıştan uygulandığında bitki hormonu gibi fizyolojik etkiler göstermektedirler. Fakat bunlar, bitkide doğal olarak sentezlenmediğinden ve hormon tanımına girmediğinden büyümeyi düzenleyici maddeler olarak sınıflandırılır. Bitki hormonlarının (fitohormonların) bazı grupları büyümeyi teşvik edici etki gösterirken, bazıları ise engelleyici etki gösterirler. Fakat, bitkide düzenli bir büyüme için, büyümeyi teşvik eden ve engelleyen, her iki tip hormona da ihtiyaç vardır. Bitki hormonları; oksin, sitokininler, giberellinler, absisik asit, etilen ve brassinosteroidler olmak üzere altı gruba ayrılır. Büyümeyi teşvik edenler: oksin, sitokininler, giberellinler, etilen, brassinosteroidler Büyümeyi engelleyenler: absisik asit, etilen Hormon Bitkide Üretildiği Yer Ana İşlevler Oksin (IAA)----Tohumun embriyosu, apikal tomurcukların meristemleri, genç yapraklar.----Gövde uzamasını (yalnızca düşük konsantrasyonda), kök büyümesini, hücre farklılaşmasını ve dallanmayı teşvik eder; meyve gelişimini düzenler; apikal dormansiyi artırır; fototropizma ve gravitropizmada iş görür. Sitokininler (Zeatin)---Köklerde sentezlenir ve diğer organlara taşınırlar. ----Kök büyüme ve farklılaşmasını etkiler; hücre bölünmesi ve büyümesini teşvik eder; çimlenmeyi teşvik eder; senesensi geciktirir. Giberellinler (GA3)---Apikal tomurcukların ve köklerin meristemleri, genç yapraklar, embriyo.----Tohum ve tomurcuk çimlenmesini, gövde uzamasını ve yaprak büyümesini artırır; çiçeklenmeyi ve meyve gelişimini teşvik eder, kök büyümesini ve farklılaşmasını etkiler. Absisik asit---Yapraklar, gövdeler, kökler, yeşil meyve.----Büyümeyi engeller; su stresi esnasında stomalar kapanır; dormansinin kırılmasını engeller. Etilen----Olgunlaşan meyve dokuları, gövdelerin nodyumları, yaşlanan yaprak ve çiçekler.---Meyve olgunlaşmasını artırır; oksinin bazı etkilerini bastırır; türe bağlı olarak, köklerin, yaprakların ve çiçeklerin büyümesini artırır veya engeller. Brassinosteroidler (Brassinolid)----Tohumar, meyveler, gövdeler, yapraklar ve çiçek tomurcukları. ----Kök büyümesini engeller, yaprak absisyonunu engeller, ksilem farklılaşmasını artırır. OKSİN : Büyüme Hormonu Charles Darwin ve oğlu Francis, 19. yüzyılın sonlarında fototropizma üzerindeki ilk denemeleri gerçekleştirmiştir. Bu araştırmacılar, fototropik uyartının kuş yemi (Phalaris canariensis) koleptilinin ucunda oluştuğunu ve belli bir mesafede etki ettiğini gözlemiştir. Fototropizma üzerinde yapılan ilk deneyler. Sadece koleoptilin ucu ışığı algılayabilir; fakat kıvrılma uçtan belli bir uzaklıkta oluşur. Bir sinyal çeşidinin, uçtan aşağıya taşınması gerekir. Sinyal, geçirgen bir engelden (jelatin blok) geçebilir, fakat katı bir engelden (mika) geçemez bu, fototropizma sinyalinin taşınabilir bir kimyasal olduğunu göstermektedir. Koleoptilin ucu kesildiğinde, koleoptilin kıvrılmadığı gözlenmiştir. Koleoptilin ucu ışık geçirmeyen bir kapla örtüldüğünde de fideler ışık yönünde büyüyememişlerdir; buna karşılık, ne koleoptilin ucu şeffaf bir kapla örtüldüğünde, ne de koleoptilin alt kısmı ışık geçirmez bir kapla sarıldığında fototropizmanın oluşması önlenememiştir. Darwin, ışığın algılanmasından koleoptilin ucunun sorumlu olduğunu düşünmüştür. Bununla birlikte, gerçek büyüme yanıtı, yani koleoptilin kıvrılması, uçtan belirli uzaklıkta gerçekleşmekteydi. Darwinler, koleoptilin ucundan uzama bölgesine bazı sinyaller gönderildiğini ileri sürmüşlerdir Koleoptil: Bir yulaf (çim) tohumu embriyosunun genç kökünün örtüsü. Fototropizma: Bir bitki sürgününün ışığa doğru yada ışıktan uzaklaşarak büyümesi Birkaç on yıl sonra, Danimarka‟dan Peter Boysen–Jonsen, bu varsayımı sınamış ve sinyalin hareketli bir kimyasal madde olduğunu göstermiştir. Araştırmacı, koleoptil ucunu, hücreler arasındaki teması kesen, fakat kimyasalların geçişine izin veren jelatin bir blokla koleoptilin diğer kısımlarından ayırmıştır. Bu fideler, ışığa doğu kıvrılarak normal davranış göstermişlerdir. Buna karşın uç, koleoptilin alt kısmından geçirimsiz bir engelle ayrıldığında, fototropik yanıt oluşmamıştır 1926‟da Hollandalı bir lisans üstü öğrencisi olan Frits W. Went, Boysen-Jonsen‟in denemelerinde değişiklik yaparak fototropizmada iş gören kimyasal mesaj taşıyıcı elde etmeyi başarmıştır. Bu araştırmacı, koleoptil ucunu çıkartarak agara yerleştirmiştir, daha sonra agarı bloklara ayırarak koleoptillerin tek tarafına yerleştirmiştir Şöyle ki; agar blokları, karanlıkta tutulmuş ucu kesik koleoptillerin üzerine yerleştirmiştir Koleoptil tepesinin ortasına yerleştirilen bir blok, gövdenin dik büyümesine neden olmuştur. Fakat blok, merkezin uzağına yerleştirildiğinde (asimetrik olarak tek tarafa), koleoptil ucu, ışığa doğru büyümesinde olduğu gibi, agar bloğun bulunduğu tarafın aksi yönünde kıvrılmaya başlamıştır. Went’in Deneyleri. Ucun yerine bir blok konulduğunda, koleoptilden agar bloğa geçebilen bir kimyasal, kök koleoptilinin uzamasını teşvik eder. Eğer blok, karanlıkta tutulan ve ucu kesilmiş bir koleoptilin ucunun uzağına yerleştirildiğinde, organ, tek taraftan ışık alıyormuş gibi kıvrılır. Bu kimyasal, bir hormon olan oksindir. Oksin, sürgünde hücrelerin uzamasını teşvik etmektedir. NOT: Went deneylerinde Avena sativa (yabani yulaf) koleoptillerini kullanmıştır. Went, agar bloğun, koleoptil ucunda üretilen bir kimyasalı içerdiği sonucuna varmıştır. Went‟e göre, bu kimyasal koleoptile geçtikçe büyümeyi uyaran ve artıran bir kimyasaldı ve koleoptilin ışık almayan tarafında daha yüksek bir konsantrasyonda biriktiğinden koleoptil ışığa doğru büyüyordu. Wenti bu kimyasal mesaj taşıyıcı yada hormona, oksin (auxein = artmak) ismini verdi. Daha sonra oksin, Kaliforniya Teknoloji Enstitüsünden Kenneth Thimann ve arkadaşları tarafından izole edilmiş (saflaştırılmış) ve yapısı aydınlatılmıştır. Darwinler‟in ve Went‟in çalışmalarına dayalı olarak, koleoptillerin ışığadoğru büyümelerine neyin neden olduğu yönündeki klasik varsayım, oksinin, koleoptil ucundan aşağıya taşınarak asimetrik olarak dağılmasına ve ışık almayan taraftaki hücrelerin ışık alan taraftaki hücrelerden daha hızlı büyümesine neden olduğudur. Oksin Biyosentezi ve Metabolizması Kenneth Thimann ve arkadaşları tarafından izole edilen oksinin, indolasetik asit(IAA, indol-3-asetik asit) olduğuna karar verildi. Daha sonra bitkilerde çeşitli oksinlerin bulunduğuda anlaşıldı. Bunlar fenil asetik asit (PAA), indol butirik asit (IBA) ve 4-kloro indol-3-asetik asit (4-Cl-IAA) gibi maddelerdir. Bunlar gibi etki gösteren fakat doğal olmayan sentetik oksinlerde vardır; naftelen asetik asit (NAA), 2,4-dikloro fenoksi asetik asit (2,4-D), ve 2,4,5-trikloro fenoksi asetik asit (2,4,5-T), 2-metoksi-3,6-dikloro benzoik asit. Üç doğal oksinin yapısı. IAA, bütün bitkilerde; 4-Cl-IAA, bezelyede; IBA, hardal ve mısırda görülür. IAA, triptofan amino asitinden sentezlenir. IAA‟in bütün sentez yollarında başlangıç maddesi genelde triptofandır. IAA, gövde ve dal uçlarında sentezlenmekle beraber, tohumlarda ve genç yapraklarda da sentezlenir. Oksinin floem yoluyla yukarıdan aşağıya doğru taşınımı saatte 0,5-1,5 cm arasındadır. Oksinin, floem yoluyla az da olsa aşağıdan yukarıya taşındığı radyoaktif izleme yöntemiyle (C14 ile işaretlenmiş oksin kullanılarak) belirlenmiştir. Oksinin taşınımı sentetik bir madde olan 2,3,5-triiyodo benzoik asit (TIBA) ile engellenmektedir. Bunun dışında da doğal ve sentetik oksin inhibitörleri de vardır. Oksinin sürgün ucundan aşağıya, gövdeye doğru taşınma hızı saatte 10 mm dir. Bu taşınım hızı floem yoluyla taşınım hızından daha düşüktür. Oksin, bir hücreden diğerine, doğrudan parankima dokusundan taşınır. Taşınma sadece sürgün ucundan kaideye doğru gerçekleşir. Bunun aksi yönünde bir taşınım görülmez. Oksinin, bu tek yönlü taşınımı polar taşınım olarak adlandırılır. Polar taşınımın yer çekimiyle ilgisi yoktur. Bir gövde yada koleoptil parçası baş aşağı konumlandırıldığında oksin yukarı doğru taşınır. Şekil 10‟da plazma zarında ATP ile çalışan proton pompalarının oksin taşınımı için nasıl metabolik enerji sağladıkları gösterilmiştir (Oksin taşınma mekanizması, kemiozmozis ile hücrenin iş yapmasına diğer bir örnek teşkil eder. Kemiozmozis, proton pompalarının yarattığı H+ gradiyentlerini kullanır). Polar oksin taşınımı (kemiozmotik model). Oksin, büyüyen sürgünlerde, sürgün ucundan aşağı doğru tek yönde taşınır. Bu yol boyunca, hormon, hücrenin apikal ucundan girer ve basal ucundan çıkar. Bu esnada çeperden geçer ve bir sonraki apikal uçtan girer. 1) Oksin hücre çeperinin asidik ortamı ile karşılaşınca, elektriksel olarak nötrleşmek için bir hidrojen alır. 2) Nispeten küçük olan molekül plazma zarından geçer. (oksin hücreye girerken; yüksüz formda (AH), difüzyonla veya anyon (A-) olarak sekonder aktif taşımayla girer.) 3) Hücre içinde 7 olan ortam pH sında oksin iyonlaşır. Plazma zarının, iyonlara olan geçirgenliği aynı büyüklükteki nötr moleküllerden daha fazla olduğundan, hormon geçici olarak hücre içinde tutulur. 3) Hücre içinde 7 olan ortam pH sında oksin iyonlaşır. Plazma zarının, iyonlara olan geçirgenliği aynı büyüklükteki nötr moleküllerden daha fazla olduğundan, hormon geçici olarak hücre içinde tutulur. 4) ATP ile çalışan proton pompaları hücrenin içi ve dışı arasındaki pH farkının sürmesini sağlar. 5) Oksin yalnızca hücrenin basal ucundan dışarı çıkar. Hücrenin basal ucunda yer alan zarda, özel taşıyıcı proteinler bu çıkışı sağlar. 6) Proton pompaları, zarın iki yanında bir zar potansiyeli (voltaj) oluşturarak oksin çıkışına katkı yapar. Bu, anyonların hücre dışına çıkmasını sağlar. Kemiosmozis: ATP sentezi gibi, hücresel bir olayı yerine getirmek için zarın karşı tarafında hidrojen iyonu gradiyenti oluşturmakla ortaya çıkan, depolanmış enerjiyi kullanan bir enerji elde etme mekanizması. Hücrede sentezlenen ATP‟nin çoğu, kemiosmozis yoluyla sentezlenir. Proton pompası: Zar potansiyeli meydana getirme işleminde, ATP kullanarak hidrojen iyonlarını hücrenin dışında tutan, hücre zarındaki aktif taşıma mekanizması. Apikal meristem: Kökün uç kısmında ve gövdenin tomurcuklarında bulunan embriyonik bitki dokusu; bitkinin uzunlamasına büyümesi (uzaması) için bitkiye hücre sağlar. Oksin düzeyi bitkide her zaman sabit değildir; mevsim ve çevre şartlarına göre azalıp çoğalabilir. Dolayısıyla oksinin bitkide sentezlendiği gibi parçalandığı sonucuna ulaşırız. IAA hormonu iki şekilde etkisiz hale gelir: birisi çeşitli maddelerle bir enzim aracılığıyla birleştirilerek oksinin inaktif edilmesidir; diğeri ise IAA oksidaz enziminin kataliziyle indol asetaldehit ve CO2‟e parçalanmasıdır. Ayrıca kuvvetli ışıkta da oksin parçalanabilir. Oksinlerin Fizyolojik Etkileri ve Pratik Değeri Hücre Büyümesinde Oksinin Rolü Oksin, esas olarak bir sürgünün apikal meristeminde sentezlenir. Oksin sürgün ucundan hücre uzaman bölgesine taşındıkça, hücrelerin büyümesini uyarır. Bu etki, olasılıkla, oksinin plazma zarındaki bir reseptöre bağlanmasıyla gerçekleşir. Oksin büyümeyi sadece 10-8 ila 10-4 M‟lık konsatrasyon aralığında uyarır. Daha yüksek konsantrasyonlarda hücre büyümesini (uzamasını) engelleyebilir. Bu engellemeyi muhtemelen etilen üretimini teşvik ederek yapar(etilen, bu gibi oskin özelliklerini bastırabilir). Oksin aynı zamanda gen ifadesini hızla değiştirir. Gen ifadesinin değişmesi, dakikalar içinde hücrenin uzama bölgesinde yeni proteinlerin oluşmasını sağlar. Bu proteinlerin bazıları, diğer genleri baskı altına alan yada aktifleştiren kısa ömürlü transkripsiyon faktörleridir. Bu başlangıç hamlesinden sonra büyümenin sürmesi için hücrelerin daha fazla sitoplazma ve çeper maddesi alması gerekir. Oksin, aynı zamanda büyümeyle ilgili bu yanıtın devam etmesini sağlar. Oksine yanıt olarak hücre büyümesi (uzaması); asit büyüme hipotezi. Asit büyüme hipotezi olarak adlandırılan bir görüşe göre, proton pompaları hücrelerin oksine yanıtında büyük bir rol oynamaktadır. Oksin, bir gövdenin uzama bölgesinde plazma zarındaki proton pompalarını uyarır. Bu etkileşim sonucu dakikalar içinde zarın iki yanında zar potansiyeli oluşur (voltaj artar) ve hücrenin pH‟sı düşer (Şekil 11). Çeperin asitleşmesi, ekspansin olarak isimlendirilen enzimleri aktifleştirir. Ekspansinler çeperde selüloz mikrofibrillerin arasındaki bağlantıları (hidrogen bağları) koparır. Bunun sonucunda çeper gevşer. Zar potansiyelindeki artış hücreye iyon alınımını artırır. Bu da, suyun osmozla alınmaına neden olur. Çeperlerin esnekliğinin artışıyla birlikte olan su girişi, hücrenin uzamasını (büyümesini) sağlar. Yan Kök ve Adventif Kök oluşumu Oksinler, ticari olarak bitkilerin çeliklerle vejetatif olarak üretilmesinde kullanılmaktadır. Oksin içeren köklendirme tozu ile bir kesik yaprak yada gövdenin muamele edilmesi çoğunlukla kesik yüzeyin yakınında adventif kök oluşumuna neden olur. Oksin aynı zamanda köklerin dallanmasında da yer alır. Araştırmacılar, yan kökleri aşırı çoğalan bir Arabidopsis mutantının normalden 17 kat daha fazla oksin içerdiğini bulmuşlardır. Ayrıca oksin, apikal dominansinin sürdürülmesinde , absisyonun engellenmesinde, kambiyal faaliyetleri artırarak dikotillerde enine büyümenin teşvikinde, tohum çimlenmesinde, meyve gelişiminde, fototropizma, gravitropizma gibi olaylarda da rol alır. Oksin, primer büyüme için hücre uzamasını uyarmasının yanında, sekonder büyümeyi de etkiler. Bunu, demet kambiyumunda hücre bölünmesini teşvik ederek ve sekonder ksilemin farklılaşmasını etkileyerek yapar. Gelişmekte olan tohumlar oksin sentezlerler. Bu oksin, meyvelerin büyümesini artırır. Domates fidelerine oksin püskürtülmesi, tozlaşmaya gerek duyulmaksızın meyve gelişimini teşvik eder. Bu, normalde gelişmekte olan tohumlar tarafından sentezlenen doğal oksin yerine, sentetik (yapay) oksin kullanılarak, tohumsuz domates yetiştirilmesine olanak sağlar. Oksinlerin zirai amaçlı kullanımında aşağıdaki yöntemler kullanılır: 1) Yapraklara püskürtme. 2) Sulama suyuna karıştırma. 3) Kesik yüzeylere lanolin macunu içinde sürme. 4) Bitki organlarını hormon içeren çözeltiye batırma. 5) Belirli bir dokuya enjeksiyon yapma. Sentetik oskinler, daha ucuz olduğundan, bunları tanıyan yıkıcı enzimlerin bitkide bulunmadığından, bazılarının doğal olanlara göre daha etkili olduğundan pratik olarak daha çok kullanılırlar. Gravitropizma: Bitki yada hayvanların, yer çekimiyle ilişkili olarak verdikleri yanıt. Herbisit Olarak Oksinler 2,4-Dinitrofenol (2,4-D) gibi sentetik oksinler, yaygın bir şekilde herbisit (yabani ot öldürücü) olarak kullanılmaktadır. Mısır gibi monokotiller süratle bu sentetik oksinleri, etkisizleştirirken, dikotiller bunu yapamaz. Bu nedenle aşırı hormon dozları bu bitkileri öldürür. Tahıl tarlalarına 2,4-D püskürtülmesi, karahindiba gibi dikotil otları ortadan kaldırır. Böylece tahıllardan daha çok mahsul alınır. IBA ve NAA, çeliklerin köklendirilmesinde kullanılır. Çelikler bu maddelerin çözeltilerinde bir süre batırılarak köklendirilir. NAA seracılıkta domates ve salatalık gibi sebzelerde çiçeklenme ve meyve gelişimini artırmak için, elma ve armut gibi meyve ağaçlarında meyva tutumunu artırmak için kullanılır. Bu uygulamalar püskürtme ile yapılmaktadır. Bunların dışında, oksinler doku kültürü çalışmalarında kök geliştirilmek üzere besi ortamına ilave edilerek kullanılır. SİTOKİNİNLER : Hücre Büyüme Düzenleyicileri Doku kültüründe bitki hücrelerinin büyüme ve gelişimini artıran kimyasal katkı maddelerini bulmak için gösterilen çabalar, sitokininlerin keşfine yol açmıştır. New York‟ta Cold Spring Harbor Laboratuvarında çalışan, Johannes van Overbeek, 1940‟lı yıllarda, kültür ortamına, Hindistan cevizi tohumunun sıvı endosperminin (hindistancevizi sütü), bitki embriyolarının büyümesini uyardığını buldu, fakat bu madde tanımlanamadı. Bu maddeyi, 1974‟te Letham zeatin olarak tanımladı (ayrıca Letham mısır endosperminde de zeatin elde etmiştir). Daha sonra, t-RNA‟nın antikodon bölgesine yakın bir yerde bulunan izopentenil adenin (IPA) homonu keşfedildi. Bunlar bitkilerde sentezlenen-doğal- sitokinin hormonlarıdır. 1950‟de Wisconsin Üniversitesinden Folke Skoog ve Carlos O. Miller, kültür ortamına ilave ettikleri parçalanmış DNA örneklerinin, tütün hücrelerinin bölünmesini artırdığını gözlemlemişlerdir. Burada rol alan madde otoklavlanmış DNA‟da aydınlatılmış ve kinetin olarak adlandırılmıştır. Kinetin sentetik bir sitokinindir. Sentetik sitokinlere diğer bir örnek ise benzil adenin (BA)‟dir. Sitokininlerin aktif bileşeni, nükleik asitlerin bir elemanı olan adenin (amino pürin) bazının değişime uğramış formlarıdır. Sitokinezi yada hücre bölünmesini uyarması nedeniyle bu büyüme düzenleyicileri, sitokininler olarak isimlendirilmiştir. Bitkilerde doğal olarak oluşan sitokinin çeşitlerinden en yaygın olanı zeatindir. Zeatin, ilk kez mısır (Zea mays) bitkisinde keşfedildiği için bu isim verilmiştir. Sitokininlerin Biyosentezi ve Metabolizması Sitokininlerin sentezi amino pürin yani adeninden başlar. fakat yan grupların sentezi tam bilinmemektedir. Zaten sitokininlerin hormon aktivitesi gösteren kısmı yan gruplara bağlıdır. IPA, t-RNA‟nın yapısındayken hormon aktivitesi göstermez fakat t-RNA‟nın parçalanmasıyla serbest hale geçtiğinde aktivite gösterir. Büyük çabalara rağmen ne sitokininleri oluşturan enzimler bitkilerden izole edilebilmiş ne de onu kodlayan genler tanımlanabilmiştir. Hatta Salisbury Devlet Üniversitesinden Mark Holland, bitkilerin kendi sitokininlerini üretemeyebileceklerini ileri sürmüştür. Bu araştırmacıya göre, sitokininler bitki dokularında simbiyotik oalrak yaşayan ve metilobakteriler olarak isimlendirilen prokaryotlar tarafından üretilmektedir. Bu bakteriler in vitro kültürlerde bile aktif olarak büyüyebilmektedirler. Gerçekten metilobakteriler yok edilince normal gelişme süreci engellenmektedir. Bu süreç, metilobakterilerin yeniden uygulanması yada sitokininlerin yeniden verilemsiyle düzelmektedir. Bu kışkırtıcı varsayımın destek bulup bulmamasına bağlı olmaksızın, varacağımız yer şudur; genom sekanslanması bizi gerçek bilgiye götürecektir. Şu an Arabidopsis‟in gen dizisi analizi tamamlanmıştır. Dolayısıyla, eğer bir sitokinin üreten enzim mevcut ise bunun kolaylıkla tanımlanması gerekir. Bitki hücreleri sitokininlerin kaynağına bağlı olmaksızın sitokinin reseptörlerine sahiptir. Bazı kanıtlar, biri hücre içi, diğeri hücre yüzeyinde olmak üzere iki farklı sitokinin sınıfının varlığını göstermektedir. Sitoplazmik reseptör, sitokinine doğrudan bağlanır ve izole nukleusta transkripsiyonu uyarabilir. Sitokininler bazı bitki hücrelerinde plazma zarındaki Ca+2 kanallarını açarak, sitosolde Ca+2 artışına neden olur. Sitokinin sentezi ve sinyal iletimi hakkında tam olarak bilimsel veriler bulunamamıştır. Fakat bitki fizyolojisi ve gelişimi üzerindeki ana etkileri bilinmektedir. Sitokininlerin yıkımı, sitokinin oksidaz enzimi ile yan grupların uzaklaştırılması ve amino pürin kalmasıyla gerçekleşir. Amino pürin tek başına hormon etkisi gösteremez. Diğer bir yollada; sitokininler şekerlerle birleştirilerek glikozitlerin oluşmasıyla inaktif hale getirilebilir. Turpta rafanatin adı verilen glikozit (glikozil zeatin) bu şekilde meydana gelir. Sitokininlerin bitkide başlıca sentez yerleri tohumlar, genç yapraklar ve en çok kök uçlarıdır. Kök uçlarında sentezlenen sitokininler ksilem yoluyla gövdeye ordanda etki gösterecekleri hedef dokulara taşınırlar. Yaprak, tohum ve meyve gibi organlara sitokininlerin başlangıçta kökten taşınarak geldikleri kabul edilmektedir. Sitokininlerin yukarıdan aşağıya doğu taşınımları ile ilgili veriler çeşitlidir. Yapraklarda uygulanan sitokininler ağaç gibi bazı bitkilerde hiç taşınmayıp yaprakta biriktiği, ancak çilek gibi bitkilerde yavaşta olsa yapraktan diğer organlara taşındığı belirtilmiştir. Sitokininlerin Fizyolojik Etkileri ve Pratik Değeri Hücre Bölünmesi ve Farklılaşmanın Kontrolü Sitokininler, özellikle kökler, embriyolar ve meyvelerde olmak üzere, aktif olarak büyüyen dokularda üretilirler. Kökte üretilen (sentezlenen) sitokininler ksilem öz suyunda taşınarak hedef dokulara ulaşır. Sitokininler, oksin ile birlikte hareket ederek hücre bölünmesini teşvike eder ve farklılaşmayı etkiler. Doku kültüründe büyüyen hücreler üzerinde sitokininlerin etkileri, bu hormonun bütünlüğü bozulmamış bir bitkideki işlevi hakkında ipucu verir. Gövdeden alınan bir parankima dokusu parçası sitokinler olmaksızın kültüre alındığında hücreler çok fazla büyürler fakat, bölünmezler. Sitokininler tek başlarına etki göstermezler, oksin ile birlikte uygulandıklarında hücreler bölünürler. Sitokininin oksine olan oranı ise hücre farklılaşmasını kontrol eder. Bu iki hormonun konsantrasyonları dengelenince, hücre kütlesi büyümeyi sürdürmekle birlikte, farklılaşmaz ve küme oluşturur. Farklılaşmamış bu hücre kümesi, kallus olarak isimlendirilir. Eğer sitokinin oranı artırılırsa kallustan gövde tomurcukları gelişir. Oksin düzeylerinin artırılması halinde ise kökler oluşur. Simbiyoz: Birbirleriyle doğrudan temas halinde olan iki farklı türe ait organizma arasındaki ekolojik ilişki. Endosperm: Çifte döllenme sırasında bir sperm hücresinin iki kutup hücresi çekirdeği ile birleşmesiyle oluşan besince zengin doku; angiospermlerin tohumu içerisinde gelişen embriyoya besin sağlar. In vitro: Hücelerin, dokuların, organların ait oldukları organizmaların dışında yapay ortamlar içinde yetiştirilmeleri veya bulunmaları. Apikal Dominansinin Kontrolü Apikal dominansinin kontrolü için sitokininler oksin ve diğer faktörlerle etki gösterirler. Apikal dominansi, tepe tomurcuğunun yanal tomurcukların gelişimini baskı altına almasıdır. Son zamanlara kadar, apikal dominansinin hormonlar tarafından düzenlenmesi ile ilgili başlıca varsayıma göre (doğrudan engelleme varsyımı) yanal tomurucuk büyümesinin düzenlenmesinde oksin ve sitokinin antagonistik(birbirinin tersi etki göstermek) etki gösterir. Bu görüşe göre; tepe tomurcuğundan sürgünün alt kısımlarına taşınan oksin yanal tomurcukların büyümesini doğrudan engeller. Böylece gövde uzar, fakat yan dallar oluşmaz. Aynı zamanda, kök sisteminden gövde sistemine giren sitokininler büyümenin başlaması için yanal tomurcuklara sinyal göndererek oksin etkisini ortadan kaldırır. Buna göre; yanal tomurcuk engellenmesinin kontrolünde oksinin sitokinine oranı kritik bir etmendir. Pek çok gözlem doğrudan engelleme varsayımı ile uyumludur. Eğer başlıca oksin kaynağı konumundaki tepe tomurcuğu uzaklaştırılırsa (kesilirse), yanal tomurcuklar engellenmez ve bitki çalımsı görünüm alır. Ucu kesilmiş fidelerin kesik yüzeylerine oksin uygulanması yanal tomurcukların büyümesini baskı altına alır. Aşırı sitokinin üreten yada sitokininle muamele edilen bitkiler, normalin üstünde çalımsı görünüm alırlar. Doğrudan engelleme varsayımına göre, başlıca oksin kaynağı durumundaki tepe tomurcuğunun kesilmesi yanal tomurcukların oksin düzeyinde bir azalmaya neden olacaktır. Fakat, biyokimaysal çalışmalar bunun tersini göstermektedir. Ucu kesilen bitkilerin yanal tomurcuklarında oksin düzeyleri artmıştır. Böylece, doğrudan engelleme varsayımı tüm deneysel bulgular tarafından desteklenememektedir. Bu halen bir bilmecedir. Yaşlanmayı Önleyici Etkileri (senesensi geciktirme) Sitokininler, protein parçalanmasını (yıkımını) engelleyerek, RNA ve protein sentezini teşvik ederek ve etraftaki dokulardan besin elementlerini hareketlendirerek bazı bitki organlarının yaşlanmasını geciktirir. Eğer bir bitkiden alınan yapraklar bir sitokinin çözeltisine daldırılırsa, uzun süre yeşil kalırlar. Ayrıca sitokininler bütünlüğü bozulmamış bitkilerde yaprak bozulmasını yavaşlatır.Bu yaşlanmayı engelleyici etkisi nedeniyle, çiçek satıcıları kesilmiş çiçekleri taze tutmak için sitokinin spreyleri kullanırlar. Ayrıca sitokininler kloroplast gelişiminde, boy kısalığında, vasküler kambiyum faaliyetini artırıcı etkilerde etmendir. Kloroplast gelişiminde; karanlıktaki etiyole bitkiye sitokininle muamele edildiğinde, lamellere sahip kloroplastların meydana geldiği fakat klorofil oluşmadığı belirlenmiştir. Işık ve sitokinin etiyole bitkiye birlikte uygulanmasında ise, sadece ışık uygulanan bitkiye göre kloroplastların ve klorofilk sentezinin daha iyi ve hızlı oluştukları görülür. Kök ve gövdeye dıştan yüksek dozda uygulanan sitokinin enine büyümeyi artırarak boy kısalığına sebep olur. Etilende bu etkiye sahip olduğuna göre, sitokininlerde oksinler gibi bitkide etilen artışına sebep olurlar? Bu soruya cevap olarak; bu etkinin hücre çeperinde yeni sentezlenen (üretilen) mikrofibrillerin diziliş yönlerini değiştirmeleri öne sürülmüştür. Sitokininler oksinler gibi vasküler kambiyum faaliyetini artırıcı etkiye sahip olduklarından oksinlerle birlikte aşı macununa karıştırılarak aşı tutmayan bitkilerde aşılamayı kolaylaştırmada kullanılırlar. NOT: Sitokininler bazen oksinin tamamlayıcısı (büyüme), bazen de antagonisti (kök ve tomurcukların farklılaşması) gibi görünmektedir. Etki mekanizmaları bilinmemesine rağmen bu iki tip hormon arasındaki dengenin büyümeyi belirleyici faktörlerden biri olduğu açıktır. Apikal dominansi: Büyüme olayının, bitkinin gövdesinin uç kısmında yoğunlaşması ve buradaki terminal tomurcuğun, lateral tomurcukların büyümesini kısmen engellemesi. Senesens: Bitkilerde yaşlanma ile birlikte gerçekleşen ve bir dokunun, bir organın veya bir bikinin ölümüne yol açan katabolik olaylar dizisi. Kallus: Bitkilerde sürgünlerin kesilen ucunda yer alan, bölünme özelliği gösateren farklılaşmamış hücre kümesi. Dormansi: Büyümenin ve gelişmenin askıya alındığı, son derece düşük metabolik hız ile kendisini gösteren durum. Vernalizasyon: Bazı bitkilerinçiçeklenmesi için sadece uygun fotoperyod yeterli olammakta, belli bir süre düşük sıcaklığa maruz kalması gerekir. Absisyon: Yaprak, çiçek ve meyve gibi organların bitkiden koparak dökülmeleridir.

http://www.biyologlar.com/bitki-hormonlarinin-siniflandirilmasi

2. Ulusal Biyosidal Kongresi

2. Ulusal Biyosidal Kongresi

Uluslararası Katılımlı 2. Ulusal Biyosidal Kongresi Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Çukurova Üniversitesi ve Ege Üniversitesi işbirliğinde 9-13 Kasım 2015 tarihleri arasında Sheraton Çeşme Hotel’de düzenlenecektir.19-22 Mart 2014 tarihleri arasında Antalya’da gerçekleştirilen; yurt içinden ve yurt dışından 105 konuşmacıve 1150 katılımcı ile ülkemizde alanında en kapsamlı katılım ile gerçekleşen Uluslararası Katılımlı Ulusal Biyosidal Kongresi’nin biyosidal ürünlere ilişkin üretim, pazarlama ve uygulama anlamında gerek kamu ve gerekse özel sektörde amacına ulaşmış olduğunu görmenin gururunu yaşıyoruz.Bu gururu yaşamakla birlikte her zaman daha iyisini gerçekleştirme sorumluluğumuzun da bilincinde olarak Uluslararası Katılımlı 2.Ulusal Biyosidal Kongresi hazırlıklarına başlamış bulunmaktayızTürkiye’de biyosidal ürünler konusunda tek yetkili otorite olan Türkiye Halk Sağlığı Kurumu önderliğinde konunun tüm taraflarının bir araya gelerek bilgi paylaşımı ve tartışma ortamı sağlayan ve geleneksel hale gelmesi planlanan kongreler sayesinde daha iyiyi bulma ve daha uygununu kullanma adına önemli adımlar atılabileceği düşünülmektedir.Avrupa Birliği’nin 528/2012/EU sayılı Biyosidal Ürünler Regülasyonunu uygulamaya başlaması ve karşılaşılan problemlere binaen yapılan düzenlemeler ile hâlihazırda netliğe kavuşmayan işlenmiş eşyalar ve endokrin bozucular, ülkemizdeki biyosidal ürünlerde kullanılan aktif maddeler ve teknik eşdeğerlikleri ile safsızlıkları, biyosidal ürün ihraç eden firmaların BPR kapsamında karşılaşacakları güçlükler ve muhtemel fırsatlar;Belediyelerin halk sağlığı alanında kullandıkları biyosidal ürünler ve satın alma süreçleri ile biyosidal ürün uygulamalarında karşılaşılan sıkıntılar, insektisit ve rodentisitlere karşı direnç gelişimi;Hastanelerde kullanılan dezenfektanlar ve satın alma süreçlerinde karşılaşılan sıkıntılar gibi pek çok konuda oturumların gerçekleştirileceği ve çözümler üretilmesinin planlandığı kongre Avrupa Birliği üyesi ülkelerin yetkili otoriteleri, üniversiteler, hastaneler, belediyeler, yurt içi ve yurt dışından sektör temsilcilerinin katılımı ile 9-13 Kasım 2015 tarihleri arasında Sheraton Çeşme Hotel’ de düzenlenecekolan Uluslararası Katılımlı 2. Ulusal Biyosidal Kongresi'nde sizleri aramızda görmeyi umuyor, değerli katkı ve katılımlarınızı bekliyoruz.           Kongre Başkanı       Prof. Dr. Seçil ÖZKANTürkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanı http://www.biyosidal2015.org/

http://www.biyologlar.com/2-ulusal-biyosidal-kongresi

Beynin keşfedilmeyi bekleyen sırları

Beynimizin her geçen gün yeni bir fonksiyonu daha keşfediliyor. Ama hala daha muamma olarak bilinen 10 fonksiyonu var olduğu iddia ediliyor.İşte bu fonksiyonlar. Kafamızda taşıdığımız 1 kilo 350 gramlık koca bir labirent. Her gün tepemizde ve bizi o yönetiyor. En güzel duyguların da, şeytani emellerin de planlayıcısı o... Sırlarla dolu, kapalı ve karanlık bir kutu gibidir beynimiz. İşte beynin çözülemeyen 10 sırrı! 1. Bilgi nöronlarda nasıl kodlanıyor? Beynin en karışık işlemlerinden bir tanesi, bilginin kodlanması. Bu süreçte beyindeki nöronlar, yani sinir hücreleri, zarlarının dışında elektrik akımı oluşturuyor. Bu elektrik akımları, ‘akson’ adı verilen uzantılara ulaşarak, onlar vasıtasıyla gerekli olan kimyasal sinyallerin açığa çıkmasını sağlıyor. Bu akımlar sayesinde dünyayla, çevremizde olup bitenle ilgili bilgiler beynimize aktarılıyor. “Ne görüyorum?”, “Aç mıyım?”, “Hangi sokağa sapayım?” gibi sorulara yanıt işte böyle bulunuyor. 2. Anılar beyinde nasıl saklanıyor ve nasıl tekrar hatırlanıyor? Bir kişinin ismi gibi, yeni bir şey öğrendiğinizde beynin yapısında birtakım fiziksel değişiklikler meydana geliyor. Ancak bu değişikliklerin hâlâ ne tür değişiklikler olduğunu, nerelerde meydana geldiğini, bilginin nasıl depolandığını ya da yıllar sonra tekrar hatırlanarak tekrar nasıl gündeme getirildiğini anlayamıyoruz. Beyinde çeşit çeşit hatıralar var. Ancak beyin, ‘kısa dönem anılarla’ (yeni öğrenilen bir telefon numarasını hatırlamak gibi), ‘uzun dönem anıları’ (geçen yıl doğum gününüzde yaptıklarınız gibi) birbirinden bir şekilde ayırıyor. Beyin travması ya da beynin zarar görmesi ise bu yetenekleri bozabiliyor. 3. Beyin, geleceği nasıl öngörüyor? Çoğu zaman gelecekle ilgili birtakım planlarımız ve öngörülerimiz olur. Geleceğin nasıl şekilleneceğini düşünürüz. Beynimizde, gelecekle ilgili bir şekil vardır. Ancak beynin bu ‘gelecek simülasyonunu’ nasıl yaptığı henüz anlaşılmış değil. Beyin, dünyayla ilgili öngörülerde nasıl bulunabiliyor? Bilim adamları hâlâ bunun yanıtını arıyor. 4. ‘Duygu’ ne demek? Beyin, sadece bilgi biriktiren bir organ değil; aynı zamanda duygu, motivasyon, korku ve umutları barındıran bir organ. Bütün bunlar bilinçaltında olan şeyler aslında... Örneğin beynin duygularla ilgili bölümü sinirli yüzlere, o yüzleri görmeden de tepki verebiliyor. Kültürler arasında da temel duyguların dışa vurulması, aslında birbirine benziyor. Hatta Darwin’in de gözlemlediği gibi, temel duyguların ifade edilmesi bütün memelilerde benzer. Bilim adamları, insanların fiziksel tepkilerinin sürüngenlerin ve kuşların tepkilerine çok ciddi bir şekilde benzediğine dikkat çekiyorlar. 5. Zekâ nedir? Zekâ farklı şekillerde karşımıza çıkıyor. Ancak ‘biyolojik’ açıdan zekânın ne anlama geldiği henüz bilinmiyor. Milyarlarca nöron, bilgiyi ‘harekete geçirmek’ için nasıl birlikte çalışıyor? Gereksiz bilgi beyinden nasıl siliniyor? İki kavram ‘birbirine uyunca’ ve böylece bir soruna çözüm bulduğunuzda, beyinde neler oluyor? Zeki insanlar bilgiyi beyinlerinde ‘hatırlaması kolay’, ayrı bir bölgede mi muhafaza ediyorlar? Beyin fonksiyonlarının temel işleyişiyle ve nöronlar arasındaki bağlantılarla ilgili, bilim adamlarının elinde hâlâ çok az bilgi var. Ancak zekânın, beynin tek bir alanıyla değil, pek çok bölgesiyle ilgili olduğu üzerinde duruluyor. İnsan beyninin diğer canlılardan farkı hâlâ araştırılıyor. 6. Beyin, ‘zamanı’ nasıl algılıyor? Alkışladığınızda ya da parmağınızı ‘şıklattığınızda’ sesi mi daha önce duyarsınız, hareketi mi daha önce görürsünüz? Her ne kadar duyma yeteneği, görme yeteneğinden daha hızlı çalışsa da, parmakların görüntüsüyle, çıkarılan ses aynı anda gerçekleşiyormuş hissi doğuyor. Yani beyin pek çok olayın aynı anda gerçekleştiği ‘hissi’ yaratarak aslında bizi ‘kandırıyor’. Beynin zamanla ‘oynadığını’ aslında çok kolay anlayabilirsiniz. Aynanın karşısında sol gözünüze bakın. Daha sonra bakışınızı sağ gözünüze kaydırın. Gözlerinizi diğer tarafa çevirmek bir zaman alıyor elbette. Ancak siz gözlerinizin hareket ettiğini görmüyorsunuz. Gözlerinizi kırpıştırdığınızda da aslında gözleriniz çok kısa süreliğine de olsa karanlıkta kalıyor. Ancak bu karanlığı da görmüyorsunuz. 7. Nasıl uyuyor ve rüya görüyoruz? Zamanımızın üçte birini uyuyarak geçiriyoruz. Araştırmalara göre, az uyumak sinir sisteminde bozukluğa yol açıyor. Canlılar uyuduklarında beynin bir bölümü de uyuyor, ama uykunun mekanizması, işleyişi hâlâ bilinmiyor. Uykuda nöronların aşırı derecede hareket halinde oldukları biliniyor. Ayrıca önemli bir sorunu çözmeden önce uyumanın, o sorunu çözebilmek açısından yararlı olduğu da düşünülüyor. Düzenli uykunun, öğrenme kapasitesini de artırdığı söyleniyor. Özetle, uyku sayesinde beyin bir şekilde gerekli bilgileri depoluyor, gereksizleri ise ekarte edebiliyor. 8. Beynin ayrı ayrı olan sistemleri, birbirleriyle nasıl bütünleşiyor? Gözle bakıldığında, aslında beynin her bölgesi aynı görünüyor. Ancak aktivitelerini, işlevlerini ölçtüğümüzde, her nöron bölgesinde farklı bilgilerin kayıtlı olduğunu görüyoruz. Örneğin görme yeteneğini ilgilendiren bölgenin içindeki alanlarda hareketler, yüzler, köşeler ve renklerle ilgili çeşit çeşit bilgiler bulunuyor. Yetişkin bir insanın beynini, çeşitli ülkelerin bulunduğu bir dünya haritasına benzetebiliriz. Beynin içinde koku, açlık, acı, hedef koyma, sıcaklık, öngörü ve daha pek çok şeyle ilgili ‘beyin ağları’ var. Farklı işlevlerine rağmen bu sistemler birbirleriyle bir şekilde bütünleşerek çok iyi bir işbirliğine giriyorlar. 9. ‘Bilinç’ nedir? İlk öpücüğünüzü düşünün. Bu, hafızanızdan hiç çıkmaz. Peki bu hafıza, bu deneyimi yaşamadan, bu deneyimin bilincinde olmadan önce neredeydi? Modern bilimde, ‘bilinç’ çözülememiş olan en önemli sırlardan biri. Bilinç, tek bir fenomen değil. Peki ne? Bilinç, beyindeki hangi sistemlerle ilgili? Bilim adamlarının bu konuda da hiçbir fikri yok... Şimdiye kadar yapılan araştırmalara göre, bilinç konusunda, büyük bir ihtimalle yine bir grup aktif nöron iletişim içinde. Bilincin altında yatan mekanizmanın moleküllerle ya da hücrelerle ilgili olabileceği üzerinde de duruluyor. Belki de mekanizma, bu sistemlerin etkileşimleriyle oluşuyor. Bilim adamları bu sıralar bilincin, beynin hangi bölgeleriyle ilgili olduğunu araştırıyorlar. 10. Bilgisayara karşı beyin... Beyindeki elektrik akımlarının hızının, bilgisayarlardaki sinyal hızından 100 milyon kat daha fazla olduğunu biliyor muydunuz? Bir insan, arkadaşını hemen tanırken, bir bilgisayarın bir yüzü tanıması genellikle çok zor oluyor. Beynin pek çok işlemi aynı anda yaptığını söyleyen bilim adamları, beynin bütün bölgelerinden gelen bilgilerin tek bir bölgede birleşmediğini, ancak bu farklı bölgelerin kendi aralarında güzel bir ‘işbirliğine’ girdiklerini ve bir ağ, yani ‘network’ oluşturduklarını belirtiyorlar. Bizim de dünyaya olan bakış açımız işte bu karmaşık network sayesinde oluşuyor. İmedya.com

http://www.biyologlar.com/beynin-kesfedilmeyi-bekleyen-sirlari

GENEL BİYOLOJİ LABORATUAR RAPOR HAZIRLAMA FORMATI

Raporun ismi (Raporun ismi çok uzun olmamalı ve laboratuarı kısaca özetler nitelikte olmalı. İyi bir isim, içinde çalışılan konu ile ilgili anahtar kelimeleri barındıran isimdir.) Raporu hazırlayanın ismi (Raporu hazırlayan kişinin ismi Adı ve Soyadı açık olacak şekilde yazılmalı, kısaltma kullanılmamalıdır. Numara tam yazılmalı varsa email adresi eklenmelidir). Özet (Bir özetin amacı, okuyucunun raporun tamamını okumasının kendisine bir yararı olup olmadığını inandırmaktır. İyi bir özet 100-200 kelimeden oluşur. Özette raporun kısa olarak amacı, verilerin sunulması ve yazarın bu raporu yazmadaki asıl amaç(lar)ı vurgulanmalıdır.) 1 cümle özet olamaz. Giriş (Raporun amacını belirler. Giriş, bilimsel amaç(lar)ın ana hatlarını belirtmeli ve okuyucuya raporun geri kalanını anlayabilmesi için yeterli bir altyapısal bilgi sunmalıdır. İyi bir giriş aşağıdaki sorulara cevap vermelidir.Abartılı olmamalı çok uzun yazılmamalı. Bu çalışma neden yapılmıştır? Bu soruya vereceğiniz cevap laboratuardaki veya doğadaki gözlemlerinize ya da literatürdeki bilgilerle dayanabilir. Bu konu ile ilgili mevcut olan bilgiler nelerdir? Bu soruya vereceğiniz cevap literatürün incelenmesiyle, var olan bilgideki destekleyici verilerin, çatışmaların, ve eksikliklerin tarihsel gelişiminin gösterilmesinden oluşmalıdır. Bu çalışmayla ne gibi özel bir amaç güdülmüştür? Araştırma konusu özel hipotezler ile açıklanmaya çalışılmalıdır). Materyal ve Metod (Adından da anlaşılacağı gibi laboratuarda kullandığınız materyal ve metod raporda açıklanmalıdır. Bu bölümü yazarken en çok dikkat edilmesi gereken husus, okuyucuyu sıkmadan gerekli detayları vererek deneyin anlaşılmasını sağlamaktır. Eğer işlemler bir laboratuar kitabından veya başka bir kaynaktan takip edilmiş ise, metodu uzun uzun anlatmak yerine kaynak göstermeniz yeterlidir. Bununla birlikte laboratuarda kullandığınız aletleri ve deneyde kullandığınız genel teoriyi yine de vermeniz gerekmektedir. Bunu kısa bir paragraf ile ya da çizim ile deney düzeneği üzerinde gösterebilirsiniz. Bu bölümde aşağıdaki sorulara cevaplar verilmiş olunmalıdır. Hangi materyaller kullanıldı? Bu materyaller nerede kullanıldı? Sonuç (Bu bölümde deney sonuçları herhangi bir yorum yapılmadan verilmelidir. Sonuçlar tablo, çizim, grafik, fotoğraf ve bunun gibi şekillerde verilebilir. Fakat bir tablodaki veri çizimlerde veya grafiklerde sürekli yinelenmemelidir. Bütün tabloların, grafiklerin, çizimlerin açıklayıcı isimleri olmalı, sembol, kısaltma veya kullanılan özel yöntem var ise belirtilmelidir. Çizimler, tablolar, grafikler ayrı ayrı numaralandırılmalı ve her numara mutlaka rapor içinde belirtilmelidir. Örneğin: ........Çizim 1 deney başladıktan 5 dakika sonra aktivitenin düşüşünü göstermektedir. ........Deney başladıktan 5 dakika sonra aktivite düşmüştür (Çizim 1). Raporunuzun bu bölümü genel eğilimlere ve farklılıklara odaklanmalı ve gereksiz detay içermemelidir). Tartışma (Bu bölüm sonuçları yeniden içermemeli, verileri yorumlamalı ve varolan teori ve bilgiye dayanarak veriler arasında ilişkiler kurulmalıdır. Eğer deneyinizdeki sonuçlar uygun ise spekülasyonlar yapabilirsiniz. Deney tekniği veya düzeneği ile ilgili geliştirme önerileriniz de bu bölümde yer alabilir. Bu bölümde sizin hipotezinizin kabul edilmesi veya reddedilmesi için mantıklı açıklamalar yazmalısınız. Aynı zamanda sonuçlarınızdaki şüpheleri giderecek ileride yapılabilecek deneyleri de bu bölümde önerebilirsiniz). Kaynaklar (Literatür) (Bu bölümde raporunuzda atıfta bulunduğunuz tüm makale veya kitapların listesini vermelisiniz. Listeyi herhangi keyfi bir sıra ile hazırlamamalısınız. Liste ilk yazarın ismine göre alfabetik olmalıdır. Farklı literatürler farklı formatta yazılır. En yaygın literatür tipleri için format aşağıda verilmiştir. Dergilerde basılmış makaleler için: Fox, J.W. 1988. Nest-building behavior of the catbird, Dumetella carolinensis. Journal of Ecology 47: 113-17. Kitaplar için: Bird, W.Z. 1990. Ecological aspects of fox reproduction. Berlin: Guttenberg Press. Kitaplardaki bölümler için: Smith, C.J. 1989. Basal cell carcinomas. In Histological aspects of cancer, ed. C.D. Wilfred, pp. 278-91. Boston: Medical Press. İnternet sayfları için: www.biology.arizona.edu/cell_bio/tutorials/cells/cells2.html. (04 Ekim 2006) Eğer rapor içinde bir atıfta bulunacaksanız dipnot kullanmayınız. Onun yerine yazarın adını ve literatürün yayınlanış yılını belirtiniz. Örneğin: Fox 1988’de kuşlardaki yuva yapma davranışlarında hormonların etkisini araştırdı. Kuşların yuva yapma davranışları üzerinde hormonların etkileri olduğu bilinmektedir (Fox, 1988). Eğer atıfta bulunduğunuz literatür iki yazar isminden oluşuyor ise her iki isimde yazılmalıdır. Ancak üç veya daha fazla isimden oluşuyor ise ilk yazar adından sonra Latince karşılığı “ve diğerleri” olan “et al.” kısaltması kullanılır. Örneğin literatür Smith, Lynch, Merrill, and Beam tarafından 1989’da yayınlanmış ise raporunuzun metin kısmında şu şekilde kısaltmalısınız: Smith et al. 1989’da yaptıkları bir araştırmada .... Bu kısaltma sadece rapor metni içinde yapılmalıdır. Literatür listelenmesi kısmında tüm yazar isimleri yazılmalıdır. Örneğin: 1. Simth, S., Lynch, C., Merrill, A., Beam, Y. 1989. A experimental study of .... Rapor hazırlarken uyulması gereken genel kurallar 1-Tüm cins ve tür isimleri italik yazılmalıdır (Eğer el yazısı veya daktilo kullanıyorsanız altı çizilmelidir). 2-Ölçümlerinizde metrik sistem kullanılmalıdır. 3-Raporda birinci tekil şahıs ve çoğul şahıs kullanımından kaçınılmalıdır. İfadeler üçüncü şahıslar üzerinden kurulmalıdır. “Kurbağaları tarttık ve kavanozların içine koyduk” yerine “Kurbağalar tartılır ve kavanozların içlerine konur” ifadesi kullanılmalıdır. 4-Argo ifadelerden kaçınıldığı gibi sürekli aynı tarz ifadelerden de mümkün olduğunca kaçınılmalıdır. 5-Rapor yazdıktan sonra bir kez okunmalı, tutarsızlık veya eksiklikler var ise giderilmelidir. 6-Rapor hazırlarken sanki konu ile ilgili bilgisi olmayan birine hazırlıyormuş gibi dikkatli olunmalıdır. 7-Rapor mutlaka yukarıda verilen formata uygun bir şekilde hiçbir bölüm atlanmadan tüm bölümlerin gerektirdiği bilgiler verilerek hazırlanmalıdır. İyi bir rapor İçin: Başlık -Basit, kısa, ilginç olmalıdır. -4-5 kelimeyi geçmemelidir. -Göz alıcı olmalıdır. -Gramer olarak doğru olmalıdır. -Buyurucu olmamalıdır. -Çalışma amacı ile uyumlu olmalıdır. -Çalışma düzenine işaret etmelidir. -Raporun konusunu (sonuçlarını değil) yansıtmalıdır. -Genelde kabul görmeyen kısaltma içermemelidir. Özet -İyi bir özet, özgün, raporu temsil eden ve laboratuar için uygun bir şekilde düzenlenmiş olmalıdır. -Birinci cümlede problemin tanımı yapılır. Amaçlar yeterince ve basitçe tanımlanır. -Sonra çalışmanın nasıl yürütüldüğü ve son olarak da önemli sonuçlar ve en önemli olarak da çıkarımlar tanımlanır. -Kısa olmalıdır: 100 kelime az 150 kelimeden çok olmamalı -Özette makale içinde kullanılan cümleleri aynen kullanmaktan kaçınmalıdır. -Özetin içine kısaltma, referans, şekil, tablo ve sitasyon konulmamalıdır. -Sonuna 3-10 adet anahtar kelime (key words) eklenmelidir. Giriş -İyi bir rapor giriş bölümü, okuyucucuda uyandırmayı hedefleyen "gökgürültüsü" şiddetinde olmalıdır (çoğu hocanızın, raporu en uygunsuz saatte, bir iş gününün sonunda, canı sıkkın, ön yargılı ve hatta uykulu olarak okuduğunu unutmayın). -Tarz olarak hayalperest, duygusal ve heyecanlı olunmalı ancak abartılı ve taklitçi olunmamalıdır. -İlk cümle çok önemlidir. Okuyucuyu kavramalıdır. -Önce, makalenin işaret edeceği problemin tanımına genel ama kısa bir yaklaşım yapılmalıdır. -Sonraki cümlelerde problemi ele almaya yardımcı olacak daha önceki çalışmalar tanımlanmalıdır. Materyel ve Metod -Materyel ve Metod, yazılması en kolay bölümdür, çünkü araştırma protokolü kapsamında, çalışma süresince ne yapıldıysa o yazılacaktır. -Ancak ilginçtir ki, bir raporun reddinin en önemli sebebi de zayıf ve/veya yetersiz bir Material ve Metod bölümüdür. Alt başlıklar -Çalışma türü: Retrospektif-Prospektif, Değişkenlerin tanımlanması, Veri toplanması, Çalışma yeri ayrıntılı olarak verilmelidir. -Çalışmaya alınma kriterleri (Eligibility): Hasta kaynağı, Çalışmaya alınma ve çalışma dışı bırakılma kriterleri (inclusion-exclusion criteria), Çalışmanın başlama ve bitiş tarihi detaylı olarak yazılmalıdır. -Randomizasyon ve Körleme (Randomization & Blinding): Randomizasyon ve körleme uygulandıysa detaylı açıklama yapılmalı, bilgilendirilmiş olurun (informed consent) alınıp alınmadığı belirtilmelidir. -Müdahele ve Uyum: İlaç-müdahalenin detayları, ilaç üretici firmanın detayları, klinik testlerin detayları verilmelidir. -Hedeflerin tanımı ve değerlendirilme yöntemleri açıkça yazılmalıdır. -Denek büyüklüğü ve Güç (sample size ve power) hesaplamaları açıkça belirtilmelidir. -İstatistik analiz: Uygun analiz kullanılmalı, bias'dan kaçınılmalı, tüm istatistik yöntemler açıkça yazılmalı, yeterince detaylı ancak uzun olmadan, tekrarlanabilen (reproducible) ayrıntılar verilmelidir. Sonuçlar -Birinci cümlede "çalışmaya alınma kriterlerine" uyan ve çalışmada kullanılan obje hakkında bilgi verilmelidir. -Bulguların heyecanı olmalı, düz ve sıkıcı olmamalıdır. -Okuma kolaylığı açısından Sonuç bölümü alt başlıkları içermelidir. -Sonuçların verilme yeri Sonuç bölümüdür. Sonuçlarda bahsedilmeyen bir bulgu kesinlikle Tartışma da veya Özette verilmemelidir. -Önemli bulgular yazıya, sıkıcı ve yığın rakamlar, detaylar tabloya konmalıdır. -Basit, kolay okunabilen Tablo-Şekil kullanımı önemlidir. Rakam yığınları, tablolarda, ve ustaca düzenlenmiş, şık, anlaşılması kolay grafiklerde verilmelidir. -P değerlerinin mutlak değerleri verilmelidir (ör: p=0.043), p<0.05 ifadesini kullanmaktan kaçınılmalıdır. Eğer p değeri 0.001'den küçük ise p<0.001 olarak yazılabilir. -Sayısal ifadelerde virgülden sonra yazılacak anlamlı rakam sayısı belirlenmeli (1, 2 veya 3) ve tüm yazı boyunca aynı olmasına dikkat edilmelidir (ör: 7.4, 7.43 veya 7.429). Tablolar -Tablolar sayılarla dolu ve karışık olmamalı, basit ve kolay anlaşılır olmalıdır. -Yazı içinde ve Tablodaki veriler birbirini tekrarlamamalıdır. -Tablo açıklamaları uygun olmalıdır -Bağımlı değişkenler sütunlarda, bağımsız değişkenler satırlarda yer almalıdır. -Her değişken için birim tanımlanmış olmalıdır. -Değerlerin yuvarlanması (anlamlı rakam) uygun yapılmış olmalıdır. -Kesin p değerlerini içermelidir. -Tabloda kısaltma kullanmakdan kaçınılmalı, eğer muhakkak kullanılması gerekiyorsa dipnotta belirtilmelidir. -Dipnotlara işaretler belirli sırada konulmalıdır: *, †, ‡, §, ¦, , **, ††, ‡‡, §§, ¦¦, -Çift aralıklı olmalıdır. -Vertikal çizgi olmamalıdır. Şekil-Grafik -Çoğu okuyucu, sayfalarca yazı yerine öncelikle ve sadece Şekillere bakmayı tercih eder. Tüm alt yazılarda tür cins isimlerine gereken dikkat verilmelidir. -Şekiller de, Tablo'da olduğu gibi yazının içinde verilmemiş bilgiyi göstermelidir. -Hangi tip veriye hangi grafiğin uygun olacağının seçilmesi kritiktir. Sanatçı titizliği gerektirir. -Birçok çeşitli şekil vardır: Grafik, Diagram, Akış şeması, Fotoğraf, Radyolojik görüntü, Mikrografi, Anatomik çizimler, Aile ağacı v.b. -Grafik çizimler: Bar, Pie, Çizgi, Scatterplot, Histogram. Multivariate analizler için 2 boyutlu bar grafik, Etkileşim grafiği için 3 boyutlu etkileşim grafiği. -Akış şeması (flow-chart) çalışmanın yürütülmesini anlaşılır kılmak için yapılır. -Dağılım (scatter) grafiği iki sürekli değişkenin ilişkisini gösterir. -Histogram tek bir değişkenin dağılımını gösterir -X axis'de bağımsız, Y axis'de bağımlı değişken olmalıdır. -Kolay okunabilir olması için çizgiler kalın ve yazılar büyük puntoda olmalıdır. -Aks etiketi (axis label) anlaşılması kolay olmalıdır. -Şekil başlığı (figure legend) ayrıntılı, kolay anlaşılabilir olmalıdır. -Şekillerin arka sayfasına üst tarafı işaret eden "­ Top" ifadesi eklenmelidir. Tartışma -Giriş/Sonuç/Tartışma'da tekrardan kaçınılmalıdır. -Çalışmanın ön sonuç mu yoksa kesin sonuç mu olduğu ilk fırsatta belirtilmelidir. -Tartışma, yazının yeni bir bulgu sunduğuna dair bir cümle ile başlamalıdır. -Kesinlikle sıkıcı tarih dersi ile başlamamalıdır. -Tartışma, sonuçların yorumlandığı ve daha önce yayımlanan yayınlar ile karşılaştırıldığı yerdir. Sonuçlarda verilmeyen hiçbir bulgu Tartışmaya konmamalıdır. -Okuyucunun "bu yazıda yeni bir şey yok" demesine izin verilmemelidir. Orijinal olmayan, tahmin edilebilen ve bulgularla desteklenmeyen çıkarımlar, raporun değerini azaltır. -Okuyucu ile tartışıyor gibi yazılmalıdır. Hataları ve eksikleri kabul etmeye hazır olunmalı ve mütevazi olmaya özen gösterilmelidir. -Tartışma gereğinden fazla uzatılmamalıdır. Kelime salatasından kaçılmalıdır. -Şüpheli ifadeler içeren bölümler yazıdan çıkarılmalı. -Spekülasyondan kaçınılmalı, ancak yapılması gerekiyorsa zekice yapılmalıdır. -Sonuçlarına alternatif açıklamalar bulunmalıdır (şeytanın avukatlığı yapılmalıdır). Okuyucu kandırmaya çalışmamalı, ve gerekirse itirafda bulunulmalı (çalışmanın kısıtlılığı, henüz açık olmayan problemleri işaret eden yorumlar, v.b.) ancak teslim bayrağı da çekilmemelidir. -En büyük kozlardan biri daha önce yayınlanmış yazılardaki metodolojik hatalar, eksiklikler ve zaaflardır. Bunlar dikkatle bulunup tartışılmalıdır. Öngörülmeyen ama bulunan sürpriz sonuçların tartışılması unutulmamalıdır. -Çıkarımlar (Conclusions) -İyi bir araştırma makalesi "gökgürültüsü" ile başlayıp "şimşekle" bitmelidir. -Böylece, yazının sonunda okuyucunun kafasında ışıklar belirmesi sağlanmalıdır. Çıkarımlar açık, kesin, haddini aşmayan, sonuçlar ile tamamen uyumlu, ve çarpıcı olmalıdır. -Ancak unutmayın ki sonuçlar ile desteklenmeyen çıkarımlar, makalenin reddi için en önemli sebeplerinden biridir. -Okuyucunun her an "eee nolmuş yani" sorusu ile karşılaşacağınız unutulmamalıdır. -Bulduğunuz sonuçların ışığında ileri çalışmaların gerektiği durumlar sebepleri ile anlatılmalıdır. Kaynaklar -Referansların formata uygun olarak yazılması gereklidir. -Makale içi referans numaraları ile referansların sırasının kesinlikle tutarlı olması gerekir. Aksi durumda okuyucu raporunuz ve yazınız ile yeteri derece özenli olmadığınızı düşünebilirler. -İdeal referans sayısı 5-10 arasıdır. Çoğu zaman 5 üstünde referansı olmalıdır. Referansların sadece güncel olması değil o konuda yapılmış en önemli çalışmaları da (eski tarihli olsa da) içermesi gerektiğinden, kaynak seçiminin dikkatle yapılması gerekir. Referans sistemleri Referans çeşitleri Dergi makaleleri (Journal articles) -Standard dergi makalesi (journal article): Goate AM, Haynes IR, Owen MJ, et al. Predisposing locus for Alzheimer's disease on chromosome 2 Lancet 1989;1:352-5. Yazar bir kuruluş ise (organization as author): The Royal Marsden Hospital Bone Marrow Transplantation Team. Failure of syngeneic bone marrow graft without preconditioning in post hepatitis marrow aplasia. Lancet 1977;2:742-4. Yazar ismi verilmemişse (no author given): Coffee drinking and cancer for the pancreas (editorial). BMJ 1991;283:628. Yazı dergi ekinde (supplement) çıkmışsa: Magni F, Rossoni G, Berti F. BN-52021 protects guinea pig from heart anaphylaxis. Pharmacol Res Commun 1988;20 Suppl 5:75-8. Yazı dergi eki içeren bir sayıda çıkmışsa (issue with supplement): Gardos G, Cole JO, Haskell D, et al. The natural history of tardive dyskinesia. J Clin Psychopharmacol 1988;8(4 Suppl):31S-37S. Yazı bölümlü ciltte çıkmışsa (volume with part): Hanly C. Metaphysics and innateness: a psychoanalytic perspective. Int J Psychoanal 1988;69(Pt 3):389-99. Yazı bölümlü sayıda çıkmışsa (issue with part): Edwards L, Meyskens F, Levine N. Effect of oral isotretinoin on dysplastic nevi. J Am Acad Dermatol 1989;20(2 Pt 1):257-60. Yazı cilt numarası olmayan sayıda çıkmışsa (issue with no volume): Baumeister A. Origins and control of stereotyped movements. Monogr Am Assoc Ment Defic 1978;(3):353-84. Yazıda sayı ve cilt numarası yoksa (no issue or volume): Donoek K. Skiing in and through the history of medicine. Nord Medicinhist Arsb 1982;86-100. Kitap ve Diğer Monograflar (books and other monographs) Sadece yazar (personal authors): Colson JH, Armour WJ. Sports injuries and their treatment. 2nd rev. ed. London: S. Paul, 1986. Editör(ler)in yazar olması (editor(s), compiler as author): Diener HL, Wilkinson M, editors. Drug induced headache. New York: Springer-Verlag, 1988. Bir kuruluşun yazar ve basımcı olması (organization as author and publisher): Virginia Law Foundation. The medical and legal implications of AIDS. Charlottesville: The Foundation, 1987. Kitap bölümü (chapter in a book): Weinstein L, Swartz MN. Pathologic properties of invading microorganisms. In: Sodeman WA Jr. Sodeman WA, editors. Pathologic physiology: mechanisms of disease. Philadelphia: Saunders, 1974;457-72. Konferans tebliğleri (conference proceedings): Vivian VL, editor. Child abuse and neglect: a medical community response. Proceedings of the First AMA National Conference on Child Abuse and Neglect; 1984 Mar 30-31; Chicago.: American Medical Association, 1985. Konferans makalesi (conference paper): Harley NH. Comparing radon daughter dosimetric and risk models. In: Gammage RB, Kaye SV, editors. Indoor air and human health. Proceedings of the Seventh Life Sciences Symposium; 1984 Oct 29-31; Knoxville (TN). Chelsea (MI): Lewis, 1985;69-78. Bilimsel ve teknik rapor (scientific and technical report): Akutsu T. Total heart replacement device. Bethesda (MD): National Institutes of Health, National Heart and Lung Institute; 1974 Apr. Report No.: NIH-NHLI-69-2185-4. İnternet kaynakları 1. WWW (World Wide Web) sayfaları "www" kısaltması ile elde edilen dökümanlar özelliklerine göre aşağıdaki gibi refere edilirler: Dosya dökümanları; *yazar adı (eğer verilmişse) açık olarak verilir. *www ortamına giriliş tarihi ya da son revizyon tarihi (eğer verilmişse) parantez içinde verilir. *belgenin adı açık olarak verilir. *tüm çalışmanın adı (eğer veriliyorsa) altı çizilerek verilir. *URL (tüm adres) köşeli parantez "<" ve ">" içinde verilir. *belgenin kullanım tarihi (parantez içinde) verilir. Örnekler: Kişisel sayfalar: Pellegrino, J. (1997, September 24). Homepage. <www.english.eku.edu/PELLEGRI /personal.htm> (1997, November 12). Genel web sayfası: Harris, J. G. (1997, April 19). The return of the witch hunts. Witchhunt Information Page. <liquid2-sun.mit.edu/fells .short.html> (1997, November 19). Shade, L. R. (1994, February 14). Gender issues in computer networking. <www.mit.edu :8001/people/sorokin/women/lrs.html> (1997, November 26). Kitaplar Darwin, C. (1845; 1997, June). The voyage of the Beagle. Project Gutenberg. <ftp://uiarchive.cso.uiuc.edu/pub/etext /gutenberg/etext97/vbgle10.txt> (1997, October 1). Elektronik dergiden bir makale veya derleme (ejournal) Browning, T. (1997). Embedded visuals: Student design in Web spaces. Kairos: A Journal for Teachers of Writing in Webbed Environments, 3(1). <www.as.ttu.edu /kairos/2.1/features/browning/index.html> (1997, October 21). Elektronik magazinden bir makale veya derleme (ezine) Myhrvold, N. (1997, June 12). Confessions of a cybershaman. Slate. <www.slate.com /CriticalMass/97-06-12/CriticalMass.asp> (1997, October 19). Devlet yayın ve raporları Bush, G. (1989, April 12). Principles of ethical conduct for government officers and employees. Exec. Order No. 12674. Pt. 1. <www.usoge.gov/exorders/eo12674 .html> (1997, November 18). 2. e-mail mesajları Kişisel konuşma niteliğinde olan, dolayısı ile başka araştırıcılar tarafından elde edilmesi mümkün olmayan e-mail mesajlarının kaynaklar bölümünde verilmesine olumlu yaklaşılmamaktadır. Bunun yerine, bu tip mesajlardan elde edilen bilgiler kişisel konuşma olarak (pers. comm.) kaynaklar bölümünde verilmeden metin içinde sunulabilirler. Ancak, dünya genelinde, konularında otorite olan ve tanınan bilim adamları ile yapılan üst düzeyli e-mail görüşmelerinin kaynaklar bölümünde verilebilmesi mümkündür. Bu durumda, şu kurallara uyulmalıdır. *yazar adı (eğer biliniyorsa) *yazarın e-mail adresi, altı çizili olarak, köşeli parantezler içinde verilir. *yayın tarihi, parantezler içinde verilir. *mesajdaki "subject" satırı verilir. *iletişimin tipi verilir (kişisel e-mail mesajları, genel dağıtım sitesi e-mail mesajları, iş görüşmesi e-mail mesajları), kareli parantezler içinde verilir. *görüşmenin gerçekleşme tarihi, parantezler içinde verilir. Örnekler Franke, N. <franke1@llnl.gov> (1996, April 29). SoundApp 2.0.2 [Personal email]. (1996, May 3). Robinette, D. <robinetted@ccmail.gate.eku.edu> (1996, April 30). Epiphany project [Office communication]. (1996, May 23). 3. "Web discussion forum" gönderimleri Web tartışma forumlarından gönderilen dökümanların kaynaklar bölümünde verilmesi için aşağıdaki bilgilerin sağlanması gereklidir. *yazar adı *yazarın e-mail adresi, altı çizili olarak, köşeli parantezler içinde verilir. *yayın tarihi, parantezler içinde verilmelidir. *mesajdaki "subject" satırı ya da postalamada kullanılan başlık (title) verilir. *mesajın tipi eğer uygunsa, kareli parantezler içinde verilir. *URL, altı çizili olarak, köşeli parantezler içinde verilir. *görüşmenin gerçekleşme tarihi, parantezler içinde verilir. Örnekler LaLiberte, D. <liberte@ncsa.uiuc.edu> (1996, May 23). HyperNews instructions. < http://union .ncsa.uiuc.edu/HyperNews/get/hypernews /instructions.html > (1996, May 24). Saffran, A. <saffran@wisbar.org> (1996, January 5). It's not that hard [Reply to HyperNews instructions, by D. LaLiberte]. <http:// union.ncsa.uiuc.edu/HyperNews/get/hypernews /instructions/90/1/1.html> (1996, May 24). 4. Listserv mesajları Bir listserv mesajını dökümanlamak için şu bilgiler sağlanır. *yazar adı (eğer biliniyorsa) *yazarın e-mail adresi, altı çizilerek, köşeli parantezler içinde verilir. *yayın tarihi, parantezler içinde verilir. *mesajdaki "subject" satırı verilir. *listserv ın adresi, altı çizilerek, köşeli parantezler içinde verilir. * görüşmenin gerçekleşme tarihi, parantezler içinde verilir. Örnek Parente, V. <vrparent@mailbox.syr.edu> (1996, May 27). On expectations of class participation. <philosed@sued.syr.edu> (1996, May 29). Bir "list server" ya da bir "web address" inden alınabilen bir dosyayı dokümanlamak için şu bilgilere gereksinim vardır. *listserv adresi, köşeli parantezler içinde verilir. *listenin yer aldığı arşiv için ya da URL için adres, köşeli parantezler içinde verilir. * görüşmenin gerçekleşme tarihi, parantezler içinde verilir. Örnek Carbone, N. <nickc@english.umass.edu> (1996, January 26). NN 960126: Followup to Don's comments about citing URLs. <acw-l@uni corn.acs.ttu.edu> via <www.ttu .edu/lists/acw-l> (1996, February 17). 5. Haber grupları mesajı (newsgroup message) Bir haber grubu mesajından elde edilen bilginin dökümanlanması için şu bilgiler gereklidir. *yazar adı (eğer biliniyorsa) *yazarın e-mail adresi, altı çizilerek, köşeli parantezler içinde verilir. *yayın tarihi, parantezler içinde verilir. *mesajdaki "subject" satırı verilir. *haber grubunun adı, köşeli parantezler içinde verilir. * görüşmenin gerçekleşme tarihi, parantezler içinde verilir. Örnek Slade, R. <res@maths.bath.ac.uk> (1996, March 26). UNIX made easy. <alt.books.reviews> (1996, March 31). Eğer, tüm çabalara rağmen yazarın adı temin edilemezse, yazarın e-mail adresi kullanılır. Bu durumda, kaynaklar bölümündeki alfabetik sıralamada yazarın e-mail adresindeki ilk harf esas alınır. Örnek <lrm583@aol.com> (1996, May 26). Thinking of adoption. <alt.adoption> (1996, May 29). 6. Anlık görüşme (real-time communication) MOO, MUD, IRC ve ICQ gibi bir karşılıklı anlık görüşme bilgisinin dökümanlanması için aşağıdaki bilgiler gereklidir. *Konuşmacı veya konuşmacıların isimleri (eğer biliniyorsa) ya da site adı. *konuşmanın tarihi, parantezler içinde verilir. *konuşmanın adı (eğer uygunsa). *bağlantını tipi (grup tartışması, kişisel görüş bildirimi) *URL yada komut satırı yönelimleri ile adres, açılı parantezler içinde verilir. * görüşmenin gerçekleşme tarihi, parantezler içinde verilir. Örnekler LambdaMOO. (1996, May 28). Seminar discussion on netiquette. <telnet://lambda.parc .xerox.edu:8888> (1996, May 28). Harnack, A. (1996, April 4). Words. [Group discussion]. telnet moo.du.org/port=8888 (1996, April 5). 7. Telnet bildirimleri Bir telnet sitesinin ya da telnet'ten elde edilebilecek bir dosyanın döküman haline getirilebilmesi için, aşağıdaki bilgilere gerek vardır. * yazar adı (eğer biliniyorsa) verilir. *yayın tarihi (eğer biliniyorsa), parantezler içinde verilir. *dökümanın adı (eğer biliniyorsa) verilir.. *tüm çalışmanın adı.(eğer temin edilebiliyorsa) altı çizili (italik) olarak verilir. *telnet kelimesi verilir. *boşluk bırakmadan tüm telnet adresi verilir. *dökümanın kullanımındaki yönelimler verilir. * uygulamanın gerçekleşme tarihi, parantezler içinde verilir. Örnekler Aquatic Conservation Network. (n.d.). About the Aquatic Conservation Network. National Capital Freenet. telnet freenet.carleton .ca login as guest, go acn, press 1 (1996, May 28). California Department of Pesticide Regulation. (n.d.). Pest management information. CSU Fresno ATI-NET. telnet caticsuf.csufres no.edu login as super, press a, press k (1996, May 28). 8. FTP bildirimleri Dosya nakil protokolü (file transfer protocol) ile yüklenebilen dosyaların dökümanlanması için gerekli bilgiler aşağıdaki gibidir. * yazar adı (eğer biliniyorsa) verilir. *yayın tarihi (eğer biliniyorsa), parantezler içinde verilir. *dökümanın adı (eğer biliniyorsa) verilir.. *herhangi bir basılmış yayın bilgisi, altı çizilerek verilir. *ftp kısaltması verilir. *FTP sitesinin adresi verilir. *dökümanın bulunabilmesi için tüm geçilen yollar verilir. * uygulamanın gerçekleşme tarihi, parantezler içinde verilir Örnekler Altar, T. W. (1993, January 14). Vitamin B12 and vegans. ftp://wiretap.spies.com Library /Article/Food/b12.txt (1996, May 28). Fukuyama, F. (1993, May). Immigrants and family values. <ftp://heather.cs.ucdavis.edu/pub /Immigration/Index.html> (1997, November 19). U.S. Senate. (1997, January 21). Safe and Affordable Schools Act of 1997. Cong. Rec. <ftp://ftp.loc.gov/pub/thomas/c105/s1.is .txt> (1997, October 21. 9. Gopher bildirimleri Gopher araştırma protokolü (gopher search protocol) kullanılarak temin edilen bilgilerin dökümanlanması için aşağıdaki bilgiler gereklidir. * yazar adı (eğer biliniyorsa) verilir. *yayın tarihi (eğer biliniyorsa), parantezler içinde verilir. *dökümanın adı verilir.. *herhangi bir basılmış yayın bilgisi, altı çizilerek verilir. *URL, köşeli parantezler içinde verilir. * uygulamanın gerçekleşme tarihi, parantezler içinde verilir Örnek Smith, C. A. (1994). National extension model of critical parenting practices. <gopher://tinman.mes.umn.edu:4242/11/Other/Other/NEM_Parent> (1996, May 28). Gopher komutlarını kullanarak ulaşılan bir bilgi bölgesinin dökümanlanması için aşağıdaki bilgilerin temini gereklidir. *gopher kelimesi verilir. *site adı verilir *tüm menü seçimlerini içeren yollar ile ilgili komutlar bildirilir. Örnek Association for Progressive Communications. (1997, March). About the APC. <gopher://gopher/humanrights.org. About IGC Networks/Association for Progressive Communications/About the APC (1997, December 11). 10. Bağlantılı veri dökümantasyonu (Linkage data) Daha büyük bir web sayfasından bağlantı kurulan (links) başka sayfaların kaynaklarda kullanılması için aşağıdaki bilgiler gereklidir. * yazar adı (eğer biliniyorsa) verilir. *yayın tarihi (eğer biliniyorsa), parantezler içinde verilir. *dökümanın adı verilir.. *Bağlantının sağlandığı ana sayfanın adı lnk. ("linked from") kısaltması ile italik olarak verilir. *Dosyaya bağlanılan dökümanın başlığı verilir. *Ek bağlantı detayları (eğer mümkünse) verilir. *herhangi bir basılmış yayın bilgisi, altı çizilerek verilir. *URL, kaynak döküman için, köşeli parantezler içinde verilir. * uygulamanın gerçekleşme tarihi, parantezler içinde verilir Örnekler Miller, A. (n.d.). Allison Miller's home page. Lkd. EKU Honors Program Home Page, at "Personal Pages." <www.csc.eku .edu/honors> (1996, April 2). Teague, J. C. (1997, March 11). Frames in action. Lkd. Kairos: A Journal for Teachers of Writing in Webbed Environments at "Cover Web: Tenure and Techno-logy." <english.ttu.edu/kairos/2.1> (1997, November 19). Hazırlayan Arş. Gör. Dr. Utku Güner Trakya Üniversitesi Fen- Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Kaynak: trakya.edu.tr

http://www.biyologlar.com/genel-biyoloji-laboratuar-rapor-hazirlama-formati

Hayvansal Hücrelerin İncelenmesi

DENEY ADI: HAYVANSAL HÜCRE DENEY AMACI: DİL EPİTEL HÜCRELERİNİ TANIMAK ARAÇ VE GEREÇ: MİKROSKOP,LAM,LAMEL,YANAK İÇİ EPİTALİ DENEYİN YAPILIŞI: 1) Yıkanmış ve kurulanmış lam üzerine küçük bir damla su koyunuz. Temiz kürdanla yanağınızın içinden aldığınız numuneyi lam üzerindeki suya karıştırınız. Üzerine bir damla metilen mavisi ya da çözelti ilave ediniz. Lamelle kapatıp küçük objektifte inceleyiniz. 2) Bu hücrelerden bazıları parçalanmış veya üst üste gelmiş olabilir. Bunlardan en uygununu görüş sahanıza getirerek büyük objektif ile gözleminizi sürdürünüz. Işık ayarınızı iyi yaptığınız taktirde, hücrenin çekirdek ve stoplazması belirgin bir şekilde görülebilir. En iyi gördüğünüz bir kaç hücrenin şeklini çiziniz.

http://www.biyologlar.com/hayvansal-hucrelerin-incelenmesi

Egoizmin Gerekliliği

Gazeteci Anchorman Vladimir Molchanov’un Kabalist Micheal Laitman ile Röportajı 5 Nisan, 2007 V. Molchanov: Ben, bir Rus gazeteciyim. Bugün, İsrail’de; doktoralı bir biyo-sibernetik uzmanı, ontoloji ve bilgi teorisi profesörü ve ünlü bir Kabalist olan, Micheal Laitman’a konuk oldum. Mesleğim olan gazeteciliği pek saygın bulduğumu söyleyemem. Ama, en azından bana dünyayı dolaşma ve günlük yaşamımda tanıma fırsatı bulamayacağım, çok ilginç insanlarla karşılaşma fırsatı veriyor. Müziğe olan ilgisi sebebiyle çok tanınmış bir yer olan, Moskova’ya 100 km uzaklıktaki ‘‘Eski Ruza’’ kasabasında büyüdüm. Bu kasabada Ruslar, Yahudiler, Ermeniler, Gürcüler ve Türkler yaşardı. Çocuklar, hep birlikteydiler. Hangi milliyetten olduğumuz hiç konu edilmezdi. Ne zaman ve hangi vesileyle, ilk defa Rus olduğumu hissettiğimi hatırlamıyorum. Maalesef, bir şeyler bu duyguyu harekete geçirdi.Size, ilk defa ne zaman ve hangi vesileyle Yahudi olduğunuzu hissettiğinizi sorabilir miyim? M. Laitman: Büyük ihtimalle üniversitedeki çalışmalarımı bitirmek üzere olduğum ve geleceğimi düşünmeye başladığım dönemdedir. Canlı organizmaların işleyişini ve içsel programını yani nasıl düzenlendiklerini ve ne şekilde işlediklerini araştıran bir bilim dalı olan medikal sibernetik ile ilgileniyordum. Bunun, Rusya’da gizli tutulan bir konu olduğunu sonradan farkettim. Bu alanda çalışan insanların arasına girmem çok zordu. Bir kan nakli enstitüsünde çalıştığım dönemde, St. Petersburg Askeri Tıp Akademisi’nde bu konuda çalışan bazı araştırmacılarla iletişimim oldu. Sonunda, orada, benim ilgimi çeken sorulara cevap aranmadığını anladım. Yaşamın anlamı gibi bir kavramın derinlemesine incelenip anlaşılmasına, bu klasik, temel bilimlerdeki gelişmeler bile olanak vermiyordu. Çalışmalar, canlı organizmaların nasıl işlediğinden ibaret. Daha fazlası yok. Bir organizmanın, neden belli bir şekilde düzenlenmiş olduğunu, yaradılırken bilhassa o şekilde programlanmış oluşunun altındaki sebebi öğrenmiyorlar. Halbuki ben, herşeyden çok bunu anlamak istiyordum. Başka fırsatlar aramam gerektiğini anladım ve göç ettim. Bugün bile, kendimi özellikle ya da sadece Yahudi gibi hissettiğimi söyleyemem. Üst Dünyalar’ı ve dünyamızı yöneten güçleri inceleyen bir bilim olan Kabala’yı çalışıyorum. Kabala, tüm insanlığın gelişimini ve varoluşunun amacını öğretir. Dolayısıyla, İsrail’de yaşıyor, çalışıyor ve derslerimizi tüm dünyaya buradan yayımlıyor olduğum halde, bu bilim, kendimi, dar bir milli çıkarlar çemberi ile sınırlamama izin vermiyor. V. Molchanov: Kabala çalışmalarınıza, burada, İsrail’de mi başladınız, yoksa St. Petersburg’da zaten çalışıyor muydunuz? M. Laitman: Hayır. St. Petersburg’da iken Kabala hakkında hiçbir şey bilmiyordum. Molchanov: Yaklaşık yedi yılımı, Nazi suçlularını araştırmakla geçirdim. Bir tanesi onbeş sene hapis yatmıştı ve bir diğeri New Jersey’de, bir Yahudi savunucuları cemiyeti tarafından havaya uçuruldu. Sonra araştırmalarıma ara verdim. Son iki senedir, eşimle birlikte, Yahudiler’le ilgili çok ciddi projelerde yer aldık. Biri, ‘‘Riga Gettosu Melodileri’’ isimli bir sinema filmi. Diğer proje, Babi Yar olaylarının 65. yıldönümü vesilesiyle, Kiev’de sahnelenen bir tiyatro oyunu. Gettodan sağ kurtulmuş altı esir, halen Riga’da yaşıyor. Beş tanesini filme aldık. Altıncısı, artık yataktan çıkamıyordu. Esirlerden biri olan Mendel Bash, önemli bir bando şefi ve bir konservatuarda profesör imiş. Tüm ailesini gettoda kaybetmiş olan Bash, bir röportaj esnasında, şu sözleri defalarca tekrarladı: ‘‘Tanrı, nerdesin?’’ Dindar insanların duygularına saygı duyuyor, ama kendisi artık Yaratan’a dua edemiyor. Sizin bakış açısına göre, Yaratan, o korkunç zamanlarda O’na yalvaranların dualarına niçin cevap vermedi? M. Laitman: Tarihte, Yaratan’ın, insanların dualarına karşılık verdiğine dair tek bir örnek bile yok. İnsanlık tarihini iyice inceleyecek olursanız, acıdan kaçmanın tarihi olduğunu görürsünüz. Ve bu kaçış bugün de devam ediyor. Ve neden yalnızca Yahudiler için böyle olsun ki. Bütün milletlerin durumu budur. Doğanın planını, yani Yaratan’ın planını çok iyi anlamamız gerekiyor. O zaman belki, olup bitenlere ve gelecekte bizi nelerin beklediğine dair sorularımıza cevap bulabiliriz. Ancak, ben tarihte hiç ‘‘aydınlık (ışıklı)’’ bir dönem göremiyorum. Sadece, insanların acı çekmediği, dinlenmede olduğu birkaç kısacık dönem var o kadar. Bize merhametli davranan bir Yaratan göremiyorum. Yalnızca Yahudiler’den de bahsetmiyorum. Genel olarak tüm insanlığın durumu bu. Olup bitenlerden anladıklarımızı Yaratan’a yüklemeyi bırakmamız geektiğini düşünüyorum. O’nun eylemlerinin kendine has bir program var. Yaratan; bütün evreni kaplayan, herşeyin hakimi olan ve evreni belli bir düzenle yöneten Doğa ya da Üst Güç’tür. Biz, bu düzeni bilmiyoruz. Ne başını, ne ortasını ne de sonunu bilmiyoruz. Biz, bu dünyada irademiz dışında bulunuyoruz. Ancak, Doğa’nın bizden ne istediğini öğrenmiş olsaydık, mutlu ve ahenk dolu hissedebilmek için tamamen farklı şekilde davranmamız gerektiğini anlardık V. Molchanov: Ama insanların, özellikle, acı çektikleri trajik anlarda, Yaratan’a yalvarmaları tipik bir davranış değil midir? Laitman: Beni Kabala’ya getiren, bunun gibi sorulardı. Canlı organizmaların işleyişini incelediğimizde, her hücrenin ve organizmanın bütününün yaradılışındaki bilgeliği görüyoruz. Bir taraftan, Doğa, bütün birimlerinin iyi, rahat ve düzgün bir şekilde işlemesi ve birbirlerini desteklemesi için çeşitli sistemler devreye sokmuş. Diğer yanda, her birimin, sürekli olarak acı çektiğini ve hayatta kalmak için mücadele ettiğini görüyoruz. Ve sonunda, ölüm var. Yani, canlılar aleminin varlığı, tamamen mantık dışı gibi görünüyor. Bu soruların cevaplarını Kabala’da buldum. Evrenin varoluşunun temelindeki formülü buldum. Kabalistler, bu kanunları, çok eskiden, Antik Babil zamanlarında açıklamışlar. Doğa’yı ya da Yaratan’ı, bir kanun gibi algılamalıyız. Bir kişi, çatıdan kayıp düşerse, yere çakılacağı kesindir ve hiçbir dua onu bu düşüşten kurtaramaz. Bu kişinin akıbeti, evrensel yerçekimi kanununa uygun olarak gelişecektir. Tüm insanlığa olan da budur. Dünyamızı yöneten kanunları bilseydik, onları doğru kullanarak, çok daha rahat yaşayabilirdik. V Molchanov: Katliam konusuna dönersek, Yahudiler’in boyun eğişi için bir açıklamanız var mı? Lvov’daki Yanovsky Kampı, Riga gettosu ve Baby Yar hikayelerini çok iyi biliyorum. Bana, Yahudiler’in neden itaatkar bir şekilde katledilmeye gittiklerini açıklayabilir misiniz? Neden, kendilerini çukurlara dolduran Naziler’in boğazına sarılmadılar? M. Laitman: Kabala açıklamalarına göre, bu çok doğal. Bu felaketin başlamasından yaklaşık yirmi yıl önce, zamanımızın büyük Kabalistler’inden biri olan Rav Yehuda Aşlag (Baal HaSulam) olacakları tahmin etmişti. İnsanları uyarmış ve Yahudiler’in üzerlerine düşen görevi yerine getirmelerinin gerektiğini yazmıştır. Kaynaşıp bütünleşmiş mutlu bir toplum olmanın, insanlığı mutlak kaderine yakınlaştırmanın ve doğayla uyumlu hale getirmenin yolunu gösteren bilimi, önce anlamaları sonra da tüm dünyaya anlatmaları gerekiyordu. Onu dinleyen olmadı. Ve maalesef, üzülerek (Baal HaSulam, doğum yeri olan Polonya’yı yirmili yıllarda terk etti) ve açıkça ortaya koyduğu tahmini, gerçek oldu. Doğanın kanunu bir kez yürürlüğe girdiyse, artık yapacak hiçbir şey kalmaz. V. Molchanov: ‘‘Riga Gettosu’’ filmini çektiğimizde; Yahudiler’le ilgili on ciltlik bir ansiklopedi hazırlamış ünlü bir tarihçi olan Simon Dubnov’un son sözleri beni hayrete düşürmüştü. Ölüm döşeğinde, baş ucundaki Yahudiler’e şöyle dedi: ‘‘Shrayden Iden, Shrayden! (Yazın Yahudiler, yazın!)’’. Yahudiler yazmak zorunda, ama giderek daha az yazıyorlar… M. Laitman: Maalesef, Yahudiler arasında, geçmiş nesillerin yaptığı gibi insanlığa ilim verebilecek yüksek maneviyat sahibi insanlar kalmadı. Bu durum, Yahudi milletinin, ikibin yıldır yaşadığı ve günümüzde de devam eden, manevi dünyadan sürgününün bir sonucudur. Tapınağın yıkılmasından önce, tüm ulus belli bir manevi seviyeydi. İnsanlar, Üst Güçler’i algılar vaziyetteydi. Şimdi ‘‘Tevrat’’ ya da ‘‘Eski Ahit’’ adıyla işaret ettiğimiz kitaptaki talimatları, hemen hemen herkes anlayabiliyordu. Hem kitabı hem de dünyayı, peygamberlik seviyesinde bir anlayışla idrak etmişlerdi. Sonraları, bir dönüm noktasına geldiler. Kişiyi; tüm birimleri arasında karşılıklı bir sevgi bağı ve denge duygusu bulunan doğayla, uyumlu hale getiren komşu sevgisi, yerini, insanlar arasında gereksiz bir nefret duygusuna bıraktı. Egoizmin alevlenmesi, Yahudiler’in topraklarından sürülmesine sebep oldu. Önce, maneviyattan bedenselliğe bir sürgün gerçekleşti. Bunun sonucu olarak, bu ülke topraklarından dışarı sürüldüler. Şimdi, binlerce yıldan sonra, buraya geri dönmemize fırsat verildi. Bu bizim, kaybettiğimiz o manevi seviyeye tekrar yükselme şansımızdır. İnsanlar bunu anlamıyorlar ve anlamak da istemiyorlar. Yahudiler de, diğer tüm milletler gibi, bedensel, egoist seviyede var olmak istiyorlar. Yahudiler’in yaşadıkları, üzerlerine düşen görevi yerine getirmeyişlerinin bir sonucudur. V. Molchanov: Bazı kitaplarınızı (sanırım otuz tanesini) okudum. Her kitapta, egoizmden kanser diye bahsediyorsunuz. Bu arada, acaba siz bir egoist misiniz? M. Laitman: Hepimiz öyleyiz! V. Molchanov: Herkes?! Ve siz de?! M. Laitman. Evet, ben de. Hepimiz, doğuştan egoistiz. Dünyamızın doğası böyle. Egoizm, ilk olarak, antik Babil’de ortaya çıktı. Kabala bilimi de arkasından geldi. Bilim dünyası, bu nesilden nesile sürekli olarak büyüyen egoizmin, doğa tarafından, istem dışı bir şekilde, yalnızca insanoğluna verildiğini; cansız, bitkisel ve hayvansal birimlerde var olmadığını söylüyor. Bu, sürekli büyüyen egoizm, bir insanın, diğer varlıkların üzerinde bir seviyeye gelmesi ve kendisine benzer olanlarla, yeniden (geçmişte tüm insanlık tek bir adam gibiydi) bir bağ kurması için gereklidir. Böylece, herkes, bir ailedeki kardeşler gibi olacaktır. Bunun gerekliliğinin, antik çağda dahi bilincinde olan Kabalistler, Mezopotamya’da o dönemde yaşayan insanlara, yol göstermeye çalışmışlardır. Ancak, sadece küçük bir grup insan, onların yolundan gitmiş ve sonradan da Yahudi milletini oluşturmuşlardır. Geri kalan herkes, egoizm yolunu seçmiştir Yahudiler, egoizmin pençesine düşmeden önce, binbeşyüz sene kadar, maneviyat seviyesinde kaldılar. Ve şimdi, tersine bir hareket başlamak zorunda. Kabala ilmini, mümkün olduğu ölçüde, geri getirmeliyiz. Bunun, öncelikle, Üst Dünyalar’ı ve maneviyatı (diğer bir deyişle, özgecil seviyeyi) edinmeye geçmişten gelen bir yatkınlığı olan İsrail toplumunda gerçekleşmesi gerekiyor. Sonra da, bu öğretiyi tüm insanlığa ulaştırmaya çalışmamız lazım. Özel bir zamanda yaşıyoruz. Krizlerle dolu bir zamanda… Krizleri her alanda yaşıyoruz: küresel, ekolojik, siyasi, kültürel, bilimsel vs… Toplumsal düzeydeki krize bir bakın! Tüm bunların tek amacı, kişiye, varoluşunun özünü değiştirme ihtiyacını hissettirmek ve onu, egoizmin kötülüğünü farkedip değişmeye zorlamaktır. Bütün sorun, insanlığın bunu nasıl yapacağını göremiyor olması. Birçok, uluslararası toplantıya katılıyorum. Görüyorum ki, herkes, yanlış gidişimizin farkında. Fakat, insanlığın; doğasını, nasıl ve hangi araç ya da gücü kullanarak değiştirebileceğini bilmiyorlar. Hepimiz egoistiz. Ancak, Kabala çalışarak bunu değiştirebiliriz. İnsanlığı değiştirebilecek olan; üzerimizde tasarruf sahibi, sevgiden mütevellit gücü, yalnızca Kabala bize anlatıyor. Biz, egoist olduğumuz için; zıt özellikte olduğumuz bu gücü, zalim buluyoruz. Bu yüzden, Yaratan bize acımasız görünüyor. Çünkü biz, değişmek istemiyoruz. Yaratan, bize istediğimiz gibi davransın; O’nu egoist emellerimize alet edelim istiyoruz. V. Molchanov: Olacakları önceden görebilme yetisine yalnızca Kabalistler’in sahip olduğunu söylediniz. Bu iddianız çok ilgimi çekti. Az önce Yahudi Katliamı’ndan bahsettik. Ancak, dehşet verici terör eylemleri, İsrail, Rusya ve A.B.D.’de bugün de hala meydana gelmekte… Siz bir Rav, bir öğreticisiniz. Bir dizi komşu müslüman ülkeden gelen nefret ortamı içinde yer alan İsrail’i, sizce gelecekte neler bekliyor? M. Laitman: Bu tip tahminlerde bulunmak, aynen, insanlık tarafından bilinen kanunlara tabi diğer olayları tahmin etmek gibidir. Doğa kanunları, mutlak ve değişmezdir. Kutsal kitapların beyanları, hepimiz tarafından, yaşamın esası kabul edilmelidir. İsrail’in insanları, önümüzdeki sekiz-on sene içinde, içsel özelliklerini; egoizmden, ihsan etmeye, nefretten, sevgiye dönüştürmezlerse, Yahudiler’in bu topraklar üzerinde yeri olmayacaktır. Aynen geçmişte olduğu gibi, bu topraklar bizi ‘‘sürecek’’ ve biz burayı terk etmek zorunda kalacağız. Tabi gitmek için çok geç kalmadıysak… V. Molchanov: “Terk etmek zorunda kalacağız. Tabi çok geç kalmadıysak…” Bu çok korkutucu bir yorum. M. Laitman: Evet. Bunları ben uydurmuyorum, Kabala söylüyor. Bu topraklar, Araplar’la dolacak. Herşey, binlerce yıl önceki haline gelecek. Sonuçta, güçler dengesine bağlı olarak, dünya da, üçüncü hatta dördüncü dünya savaşlarını yaşayacak. İnsanlığın, değişme ihtiyacının farkına varması, bunu hayati bir zaruriyet olarak görmesi gerekecek. Ya bunun farkına varacaklar, ya da acı çekecekler. Eğer, doğamızı değiştirmemiz gerektiğini anlamazsak, çok tatsız olaylarla karşılacağımız kesindir. Yakın gelecekte, Nazi rejimleri, tüm ülkelerde yeniden canlanacak. İnsanlar, ister istemez, Yahudiler’in; dünyanın acıyla ya da mutlulukla yaşamasında belirleyici rolünü hissettiklerinden, doğal olarak, Yahudi düşmanlığı yaşanıyor. Yahudiler de bu durumu derinlerde bir yerde hissediyorlar. Yahudiler’in ölüme neden baş eğdiklerini sormuştunuz. Yaptıkları bir şey yüzünden acı çekmek durumunda kaldıklarını anlıyorlar. Ama, Kabala’yı anlamadıkları için, sebebi de anlayamıyorlar. Bu duyguları, bir çeşit önseziden öteye gitmiyor Diğer bütün milletlere, ülkelere bakın! Dünyanın neresine giderseniz gidin, Yahudiler’e karşı belli bir negatif tutum görüyorsunuz. Daha önce hiçbir Yahudi ile iletişimi olmamış insanlarda bile, bilinçaltında; Yahudiler’in, ihtiyaç duyduğu bir şeye ulaşmasını engellediği hissi var. V. Molchanov: Herşeyden çok, Nazi rejimlerinin hemen her ülkede yeniden ortaya çıkacağını açıklamanız beni korkuttu. M. Laitman: Bu, şimdilerde giderek şiddetlenen krizleri takiben, olacak. Bize, bu krizleri atlatmanın bir yolunu bulacağız gibi geliyor ama içinden çıkamayacağız. İsrailliler’in, diğer dünya milletlerine karıştığı ikibin yıllık sürgün bitti. Şimdi, hem bizim için hem de tüm insanlık için, doğayla denge seviyesine yükselme zamanıdır. V. Molchanov: ‘‘Yükselmek’’ diyorsunuz, ama yeryüzündeki müslümanların sayısı, liderlerin ‘‘imansız’’dediği insanlara oranla hızla artıyor. ‘‘İmansız’’ ile, seninle ve benimle savaş, Yaratan’ı memnun mu edecek? Buna bir cevap verebilir misiniz? M. Laitman: Bu, üzerimizde hüküm sahibi olan doğal güçlerin eseri. Hiçbir milleti, hiçbir şekilde suçlamıyorum. Hepsi, yukarıdan idare ediliyor. Dünyamız, Üst Güç’ün idaresinin bir sonucundan başka bir şey değil. Güçler, insanlığı, kötüyü ve egoizmi farketmeye itecek şekilde etkiliyor. Bu sayede insanlar, kendi rızaları ile, değişmeyi istiyorlar. Bu mekanizma içinde, diğer milletler gibi müslümanlar da rollerini yerine getiriyorlar. Hiç kimseyi suçlamamalıyız. Sonuçta insanlar, doğa kanunlarının gerektirdiği neyse onu yapıyorlar. Ben kimseye nefret duymuyorum. Herşeyin, Yukarıdan, Tek bir güç tarafından idare edildiğini açıkça görebiliyorum. Yalnızca, dünyayla ya da yakın çevremizle denge içinde olduğumuzda rahat edebiliriz. Zihinsel, ahlaki ve psikolojik olarak doğayla zıt yaratıklarız. Doğa özgecildir. Sürekli ihsan eden bir anne gibidir; bizler ise egoistiz. Doğayla aynı seviyeye ulaşıp, dengeye gelene kadar, üzerimizde bu etkilerini sürekli olarak hissetmeye devam edeceğiz. Buna, Araplar, Alman faşistleri ya da başkaları vesile olabilir. Bu süreçte, kimlerin ne rol oynacağı önemli değil. Her şekilde, acı çekeceğiz. Doğanın baskısını her daim üzerimizde hissedeceğiz. V. Molchanov: Az önce, kimseden nefret etmediğinizi söylediniz. Siz böyle olabilirsiniz. Belki, birçok insan da aynı duygular içindedir. Ancak, herkes öyle değil. Gerçekten aklımı karıştıran bir açıklamanız daha var. ‘‘Yaratan’ı seven kişi, şüphesiz, egoizmden tiksinir.’’, demiştiniz. Bu sözünüz, yalnızca kendi dinlerinin doğru olduğunu iddia eden dini liderler için de geçerli mi? M. Laitman: Dinler, insanoğlunun icadıdır. Bir çeşit psikolojik rahatlama sağlamaktan öteye gitmezler. İnsanlara, acıyla dolu bu dünyada varoluşlarının sebepsiz olmadığına inandırırlar. Hiçbir dayanakları olmadığı halde, gelecek bir dünya için ümitlendirirler. Ben, dinlere, toplumların icatları şeklinde bakıyorum. İnsan kültüründen başka bir şey değiller. İnsanoğlu tarafından düşünülmüşler ve hiçbir temelleri yok. Kabala ile ya da dünyamızın hakimi olan gerçek Üst Dünya ile de bir alakaları yok. Kabala, bütün dinlerden bağımsızdır. V. Molchanov: Üçüncü ve hatta dördüncü dünya savaşları ihtimalinden bahsettiniz. Sizce bu savaşların sebebi, inanç farklılığından kaynaklanan nefret mi olacak? M. Laitman: Hayır. İnanç farklılığından kaynaklanan bir nefret söz konusu değil. İslam da bize gerçek şekliyle gösterilmiyor. Bir takım siyasi ve ekonomik amaçlara alet ediliyor. Bu savaşlar dini değil. Tüm bu savaşlar, içimizde patlak vermiş, son evresini yaşayan devasa egoizmin ürünüdür. Sosyo-ekonomik yapılanmaların, Rönesans Devri’nin, teknolojik ve kültürel devrimlerin belirleyicisi olan egoizmin, toplam beş gelişimsel evresi var. Son evreye ulaşmış durumdayız. Hiçbir şekilde tatmin olamayacağımızın bilincindeyiz. Dolayısıyla, bir çıkmaza girdik. Artık insanlık, hangi yönde ilerlemeyi seçerse seçsin, parlak ve hoş bir gelecek ümidi taşımıyor. Ebeveynlerimizden farklı olarak, bizler, çocuklarımızın durumunun bizden daha iyi olacağı inancında değiliz. Hatta, onları daha kötü günlerin beklediğini hissediyoruz. Bu dünyanın bir sona geldiği hissi içindeyiz. Bu, yarı şuurlu yarı şuursuz ümitsizlik hissi, dehşete ve bir çeşit patlama duygusuna yol açıyor. Neticede de savaşa sürüklüyor. V. Molchanov: Evet, bir nefret patlaması. Profesör, hepimiz insanız ve insanlar için sevgi de nefret de doğal. İsrail’de yaşayan yurttaşlarınız, Itzhak Rabin’i öldürdüklerinde ve Ariel Sharon’un öldürülmesini desteklediklerinde, ne hissettiğinizi çok merak ediyorum. Bu harika küçük ülkede yaşayan bir Yahudi olarak, bu olaylara bir açıklama getirebilir misiniz? M. Laitman: Buradaki insanlar felaket bir durumda. Bu ülkeye yerleşmeye zorlandılar. Toplumun büyük bölümü, başka bir yerde daha iyi yaşama fırsatları olsa, memnuniyetle gider, diyebilirim. İnsanlar, neden burada olduklarının farkında değiller. Ve, burada yaşamayı seçenler de, yapay, uydurma bir takım ideallerin güdümündeler. Silah zoruyla ya da bir takım yapay manevi değerler sayesinde, bu toprakları ve kendilerini kurtarabileceklerini zannediyorlar. İnsanlarımız, maneviyatı edinmeleri gerektiğini; kendilerini düzeltip, düzelmenin metodunu tüm insanlığa öğretmek zorunda olduklarını görmekten acizler. Bunu anlamıyorlar. Dinlerin ortaya çıkış sebebini anlıyor musunuz? Bu, İsrail toplumunun, manevi seviyesinden, bedensel ya da egoist seviyeye düşmesiyle oldu. Yahudiler; doğayla bir oldukları, Üst güçleri ve Üst Dünya’yı algıladıkları manevi bir varoluş metodu yerine, bu dünyayı edinmek istemeye başladılar. Sonuç olarak, bugünün dinlerinden museviliği icat ettiler. Musevilik de hristiyanlık ve müslümanlığa temel oldu. Bugün insan kültüründe mevcut olan herşey, maneviyattan, bedensel seviyede varoluşa düşüşün bir sonucudur. oluşturdular. Eğer şimdi, İsrail toplumu, bedensellikten maneviyata yükselmede örnek olmaya başlayabilseydi, dini cemaatler ve uluslar arasındaki tüm problemler ortadan kaybolurdu. Neticede, Kabala, günümüzün büyük medeniyetinin kökeni olan, antik Babil’deki o küçük uygarlıkta ortaya çıktı ve hepimizi yeniden, tek bir millet haline getirecek güç de yine Kabala’dır. V. Molchanov: Sizce, Kabala, ulusal bir mefhuma dönüşebilir mi? Yoksa, milliyet kavramının üzerinde mi? M. Laitman: Kabala’nın milliyetle bir ilgisi yok. Yahudi ulusu kavramı, ideolojik nitelikte bir kavramdır. Antik Babil’de oluşmuş ve Babil’den çıkıp manevi ilkeler doğrultusunda varlıklarını sürdürmeye devam etmiş olan bir grup insan, zamanla, ‘‘İsrail milleti’’ adını almıştır. Bu grup, maneviyat seviyesinden düştükten sonra da, isimleri aynı kalmış. Ama, bu sadece bir isim. V. Molchanov: İsrail’deki din adamları sizi nasıl görüyor? M. Laitman: Bir uzaylı gibi… V. Molchanov: Gerçekten mi? M. Laitman: Tabi ki… V. Molchanov: Peki siz bu ülkede kendinizi bir uzaylı gibi hissediyor musunuz? M. Laitman: Hayır, bu ülkede değil… Bu onların görüşü. Kabalistler her zaman farklı hissettiler. Tarih boyunca, Kabala, dine parallel olarak, hiçbir şekilde karşı karşıya gelmeden gelişimini sürdürdü. Kabala, dünyayı edinmeye yönelik içsel çalışmalarla; dünyamızın hakimi Üst sistemi algılamak ve edinmekle (imanla değil, marifet kazanmak yoluyla) ilgilendi. Bu, dine aykırı, zıt bir durum. V. Molchanov: Koyu dindar bir çevrede oturduğunuzu duydum. Bu sizi rahatsız ediyor mu? M. Laitman: Hayır, sadece birbirimizle hiç muhatap olmuyoruz. Kabala yolu ile dindar insanların (Musevi ya da diğer, farketmez) seçtiği yollar birbirine zıt. V. Molchanov: Toplumun değişmez kanunları var ve hiç kimse, Bush bile bu konuda bir şey yapamaz, dediniz. Bu kanunlar nelerdir? Stalin ve Hitler tarafından katledilen milyonlarca insan, bu değişmez kanunların sonucunda mı yok oldular? Olanlar, bu kanunların gereği miydi? M. Laitman: Maalesef evet. Bu kanunlardan bahsedeceksek, duygularımızdan arınmamız gerekir. Dünyamıza etki eden güçlerin nasıl çalıştığını öğrenmemiz gerekir. Şöyle düşünün: herşeyi kuşatan ve tek olan, tamamen özgecil bir güç, insanlığı, kendisiyle eşitliğe doğru yönlendirmek arzusunda… Her fiziksel kuvvet gibi, bizim duygularımızı önemsemeden, eylemlerini yerine getiriyor. İçinde bulunduğumuz durum işte budur. İyi kalpli bir Tanrı’dan, duygulardan ve O’nun, yarattıklarının her istediğini verdiğinden bahsediyorsunuz. Öyle bir şey yok. Doğanın değişmez kanunları, Kabala kaynaklarında ve bu eski kitapların tekrarı olan benim kitaplarımda anlatılıyor. Bu bilginin bilimsel açıklaması, ilk olarak, Yaradılış Kitabı’nın yazıldığı antik Babil döneminde yapılmıştı. Bu anlayış ve Üst hakimiyet, orada tam anlamıyla açıklanmıştı. Yaşadıklarımıza dışarıdan bakabilsek, çeşitli duygular ve acılardan arınabilsek, herşeye etki eden güçleri görebiliriz. Ve aynen bu şekilde bizi yönlendirmeye devam edecekler… Eğer bu güçleri anlamayı öğrenip, tam olarak nasıl davranmamız gerektiğini göremezsek; aynen fizikte ve kimyada yaptığımız gibi, bu kanunları da yararımıza kullanmayı beceremezsek, acı çekmeye devam edeceğiz. V Molchanov: Umarım sorularım size rahatsız etmiyordur. Ben meraklı bir adamım ve bunu gerçekten anlamak istiyorum. Ben, hayatım boyunca, kendimi, belli bir seviyenin altında hissetmek istemem. Bildklerimden, öğrendiklerimden geride kalmak istemem. Bunun için yaşamadım. İyi bir ailede büyüdüm. O kadar kitabı bunun için okumadım. Sizin şu sözleriniz beni şaşkına çevirdi: ‘‘Bir insan kendisini ne kadar bayağı hissederse, gerçek kimliğine ve Yaratan’a o kadar yakındır.’’ Size göre, ‘‘bayağı’’ ne demek? M. Laitman: Büyük insanlarla konuşurken, birden, bildiklerine güvenmediklerini hissederiz. Kişi, eğer, gerçekten büyük bir araştırıcı ise, bildiklerinin, sonsuz bir kaynağın sadece başı olduğunun farkındadır. Bu duruma gelmemiz gerekiyor. Dünyamızı tanımamızın zorunlu olduğunu, çünkü aslında onunla ilgili hiçbir şey bilmediğimizi anlamamız gerekiyor. Bilimin içinde bulunduğu krize bakarsak, varoluşun Üst seviyesini insanoğluna açıklamakta aciz kaldıklarını görüyoruz. Bu bilimler, bizim doğamızın ürünü. Onları biz keşfettik. Dünyayı, beş duyumuzla algılıyoruz ve bu algılayış doğrultusunda bir dünya tanımlıyoruz. Başka bir gözlemcinin algılayışı tamamen farklı olabilir. Sanki herşeyi biliyor, anlıyor ve doğru yapıyormuşuz gibi kibirlenmeyi bırakıp, doğru davranabilseydik; dünyamızı idare eden muazzam üst katmanların sırlarına erebilirdik. Bu, bizim için bir zorunluluktur. Doğadan, darbe üstüne darbe alıyoruz. Bunun ardındaki maksadı niçin sorgulamıyoruz? Neticede, herşey bir amaç uğruna olmuyor mu? Tüm bunlar; insanlar, bütün bu belaların ve genel olarak, tüm varoluşun amacını araştırmaya başlasınlar diye yaşanıyor. Hiçbir şey iz bırakmadan kaybolmaz ve hiçbir şey boşuna yaratılmamıştır. İnsanoğlu, herşeyi yapma hakkına ve gücüne sahip olduğunu zannediyor. Bunun sonucunda, böyle bir krize girdik. V. Molchanov: Kitaplarınızı okurken, pozitif bilimlere karşı olduğunuz izlenimine kapıldım. Daha çok psikoloğa ihtiyacımız olduğunu ve bilime yalnızca bu konuda ihtiyaç duyduğumuzu vurguluyorsunuz. Peki, hasta bir insan ne yapmalı? Doktora gitmeli mi? Ya da, deprem bölgelerinde yaşayanlar ne yapsın? Sismologlara başvurmasınlar mı? Beni çok şaşırtıyorsunuz. Siz de bilim dünyasından değil misiniz? M. Laitman: Hayır, hayır! Hiçbir şekilde, insanlığın keşfi olan bilimlerin ya da dünyamızın, birbiriyle bağlantılı sistemlerinin açığa çıkarılmasının önemini inkar etmiyorum. Benim ilk uzmanlık alanım biyosibernet

http://www.biyologlar.com/egoizmin-gerekliligi

Hayatı Keşfeden Biyologlar

Hayatı Keşfeden Biyologlar

Kök hücreleri kişiye özgü bir şekilde üretmek ve bu kök hücrelerin oluşumunu moleküler düzeyde anlamayı hedefleyen Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bilim dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Tamer Önder, kök hücre ve kanser üzerine çalışmalarını, biyolog olarak nasıl bir bakış açısı yakalanması gerektiğini ve akademik hayatın tüm yönleri hakkında bilgi verdi.Biyologlar, bilimsel araştırmaların temelini oluşturacak başarılı çalışmalara imza atmaya devam ediyor. Özellikle Amerika’da bilimsel araştırmaların yapılması için büyük destek sağlanıyor. Bilim bir iş olmaktan çıkıp bir yaşam stili halini alıyor. Ülkemizde bilimsel çalışmaların yapılması için hem doğru yolun izlenmesi hem de maddi desteğin sağlanması için büyük adımların atılması gerekiyor. Bilim insanları, gereksiz prosedürler ve kadro endişesi duymadan işlerine odaklanıp büyük buluşlara imza atmak istiyor. Uluslararası alanda başarılı çalışmalar yaparak 2012 yılının Haziran ayında Türkiye’ye kesin dönüş yapan Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bilim dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Tamer Önder, kök hücre ve kanser üzerine çalışmalarına devam ediyor. Doktora hocası Prof. Robert Weinberg’in bilimsel konularda özgün düşünmeyi ve detaylara takılmadan gerçekten önemli sorulara cevap verecek deneyleri tasarlamayı öğrettiğini belirten Önder, Pluripotent Kök Hücreleri (iPS) kişiye özgü bir şekilde üretmek ve bu kök hücrelerin oluşumunu moleküler düzeyde anlamayı hedefliyor. Kök hücre alanında çalışmaları hakkında bilgilerini paylaşan Biyolog Yrd. Doç. Dr. Tamer Önder, Med-Index Yayın Yönetmeni Esra Öz’e araştırmalarını, hedeflerini ve biyolog olmanın ayrıcalıklarını anlattı.Ne üzerine çalışıyorsunuz? Çalışmalarımız kök hücrelerin oluşumunu anlamaya yönelik. Kök hücreler, hem kendilerini yenileyebilir hem de vücuttaki diğer hücrelere dönüşebilirler. Bu özelliklerinden dolayı kanserden diyabete kadar pek çok hastalığın tedavisinde kullanılabilecekleri düşünülüyor. Ancak hastalık tedavisinde kullanılacak olan kök hücrelerin kişiye özgü olmaları gerekir. Çalışmalarımızın temel amacı kök hücreleri kişiye özgü bir şekilde üretmek ve bu kök hücrelerin oluşumunu moleküler düzeyde anlamak. Bu çalışmalar sayesinde tedavi amaçlı kök hücrelerin üretiminin verimli ve güvenli bir şekilde yapılmasını hedefliyoruz. Orta vadede Parkinson hastalığı, omurilik yaralanmaları, kan sistemi hastalıkları ve diyabet gibi pek çok hastalığın tedavisinde kişiye özgü kök hücrelerden üretilen yetişkin hücrelerin kullanılacağını düşünüyoruz.Kısaca kendinizden bahsedebilir misiniz?1980 İstanbul doğumluyum. Liseyi Robert Kolej'de okuduktan sonra moleküler biyoloji ve genetik alanında lisans eğitimini ABD'de Cornell Üniversitesi'nde 1998-2002 yılları arasında tamamladım. Doktoramı ise 2002-2008 yılları arasında Massachusetts Institute of Technology'de (MIT) dünyaca ünlü kanser araştırmacısı Prof. Robert Weinberg'in yanında yaptım. Daha sonra Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesinde Prof. George Daley ile birlikte kök hücreler üzerine post-doktora çalışmaları yaptım. Kanser ve kök hücreler hakkındaki araştırmalarım PNAS, Cell ve Nature gibi dünyanın sayılı bilimsel dergilerinde yayınlandı. Bu konularda iki tane de patent sahibiyim. 14 sene Amerika'da yaşadıktan sonra Türkiye'ye dönmeye karar verdim ve Haziran 2012'de Koç Üniversitesi Tıp Fakültesine öğretim üyesi olarak katıldım. Evliyim, eşim Tuğba Bağcı Önder ile de Boston'da doktoralarımızı yaparken tanışmıştık. Kendisi de bir moleküler biyolog ve şu anda o da Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde öğretim üyesi.Bugüne kadar eğitim aldığınız ve çalıştığınız kurumlar hakkında bilgi verebilir misiniz? Eğitim aldığınız kurumların halen bulunduğunuz konuma gelmenizdeki katkıları nelerdir, şu anda çalıştığınız kurumu neden seçtiniz? Robert Kolej bana göre Türkiye'nin çok önemli ortaöğretim kurumlarından birisi. Bilinçli ve ne istediğini bilen öğrenciler yetiştirdiğine inanıyorum. Benim bilime olan ilgim Robert Kolej'de aldığımız fen dersleri sayesinde başladı. Orta birden itibaren laboratuvarlarda deney yapmaya başladık ve mezun olduğumuzda DNA'yı agaroz jelinde yürütmekten, kobay embriyosu diseksiyonuna kadar pek çok işlemi öğrenmiştik. Robert Kolej'i diğer liselerden ayıran bir başka özellik ise bizi üniversite eğitimi için yurt dışına yöneltmesiydi ki bu benim için çok yararlı oldu. O zamanlar daha çok yeni olan moleküler biyoloji alanında en iyi eğitimi Amerika'da alabileceğimi düşünüyordum. Bu nedenle Cornell Üniversitesi'ne başvurdum. Cornell büyük bir araştırma üniversitesi ve orada ikinci sınıftan itibaren değişik alanlardaki hocaların laboratuvarlarında çalışma imkanı buldum. Araştırma deneyimim ve hocalarımdan aldığım referanslar sayesinde Massachusetts Institute of Technology (MIT)'nin doktora programına kabul edildim. Oradaki eğitim, araştırma imkanları ve bilim ortamı dünyanın belki de en iyisi. Doktora hocam Prof. Robert Weinberg bana bilimsel konularda özgün düşünmeyi ve detaylara takılmadan gerçekten önemli sorulara cevap verecek deneyleri tasarlamayı öğretti. Doktora sonrasında ise kök hücre araştırmalarını öğrenmek için Harvard Tıp Fakültesi'nde Prof. George Daley'in grubuna katıldım. Koç Üniversitesi'ni seçmemdeki en önemli etkenler ise araştırmaya verilen önem, sağlanan imkanlar, öğretim üyelerinin ve öğrencilerin kalitesi oldu. Halen pratiğini yaptığınız branşın Türkiye ve dünyadaki durumunu karşılaştırabilir misiniz?Bu karşılaştırmayı şu anda yapmak aslında çok doğru değil. Amerika’da yıllardır oturmuş bir sistem var, araştırmaya verilen önem çok büyük. Örneğin Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde hekimler ve biyologlar iç içe çalışıyor ve ortak projeler üretiyorlar yıllardır. Laboratuvar alt yapıları çok gelişmiş ve en önemlisi çalışma iş gücü konusunda muazzam bir bolluk var. Lisans, lisansüstü ve doktora öğrencilerinin yanında bir de araştırmanın temelinde post-doktora araştırmacıları var. Bunun dışında teknisyenler ve özelleşmiş personel de hizmet veriyor projelerde. Her milletten araştırmacının birlikte çalıştığı uluslararası bir ortam var. Araştırmacılar bir amaca hedeflenip gerekirse tüm gününü laboratuvarda geçirebiliyor. Amerika’daki kurumlarda, bilim bir iş olmaktan çıkıp bir yaşam stili olmuş durumda. Türkiye bana göre moleküler biyoloji alanında çok zeki ve çalışkan lisans öğrencileri yetiştiriyor, yani eğitim alt yapısını teorik anlamda çok iyi verebiliyor. Ben Amerika’da iken kısa dönemli ziyaretçi öğrencilerle çalıştım çok defa. Türkiye’nin Hacettepe, Bilkent, ODTU gibi iyi kurumlarında yetişmiş bu öğrenciler gerçekten hep çok meraklı, disiplinli ve becerikliydi. Her ortamda kendilerini çok iyi ifade edebiliyorlardı. Fakat Türkiye’de eksik olan işte bu öğrencileri araştırmaya yönlendirebilecek ve dünya çapında projelerde istihdam edebilecek lisansüstü programların az sayıda olması. Ayrıca henüz doktora sonrası araştırmacı (post-doktora) konsepti Türkiye’de oturmuş durumda değil. Yani tüm eğitimini tamamlamış ve öğretim üyeliğine geçmeden önce kendini yetiştirmeye ve özgürce araştırma yapmaya odaklı insan sayısının azlığı bence önemli bir problem. Araştırma fonu veya bütçesi konusunda ise Türkiye şu anda iyi durumda. Amerika’da veya Avrupa’da eskiden beri var olan "grant" sistemi artık ülkemizde de TÜBİTAK’ın girişimleri sayesinde oluşmuş görünüyor. Benim gibi yurt dışından gelmiş genç araştırmacıların laboratuvarlarını kurmalarına ve proje yürütmelerine katkı sağlayan grant’lere başvurmak artık mümkün. Dolayısıyla ekonomik anlamda araştırma bütçesi konusunda eskisi kadar çok sıkıntı çekilmediğini görüyorum ülkemizde. Fakat araştırmada kullanılacak olan giderler, cihazlar gibi aletler yurt dışından ithal ediliyor ve çok uzun zamanda ve yüksek maliyette bizlere ulaşıyor. Aracı firmalarla çalışma zorunluluğu hep var, yani henüz kendi kendine yetebilen ve bağımsız bir araştırma döngüsü mevcut değil ülkemizde. Ama inanıyorum ki bundan bir süre sonra bu sistemler de yerine oturmuş olacak Türkiye’de. Halen çalışmakta olduğunuz kurumu ya da çalışmış olduğunuz kurumları eğitim, araştırma ve sağlık hizmetleri konuları açısından gelişmiş ülkelerdeki kurumlar ile karşılaştırabilir misiniz?Koç Üniversitesi inanılmaz bir araştırma vizyonuna sahip ve bu konuda öğrencelerine ve öğretim üyelerine çok büyük destek sağlayan bir üniversite. Hem lisans hem de lisansüstü eğitime büyük önem veriyor ve öğrencilerini ilgilendikleri konuları keşfetmeye ve bu konularda daha fazla öğrenmeye yönlendiriyor. Örneğin şu anda çalışmakta olduğum Tıp Fakültesi’nin öğrencileri üniversite sınavlarında üstün başarılar elde ederek gelmişler üniversitemize. Türkiye’nin çok seçkin ve zeki öğrencileri onlar. Standart tıp dersleri dışında aynı zamanda tüm üniversite öğrencilerinin aldığı ortak dersleri de alıyorlar değişik fakültelerden. Bunun dışında araştırma yapmaya teşvik ediliyorlar. Örneğin, öğrencilerimizin birçoğu boş zamanlarında, bizim laboratuvarlarımızda araştırmalarımıza katkıda bulunuyor. Hatta yazları yurt dışında araştırma olanaklarından faydalanan öğrencilerimiz de mevcut. Yani eğitimleri sırasında onların önüne çok güzel bir yol çiziliyor ve çok yönlü yetişiyorlar. Bence, Koç Üniversitesi bu konuda dünya çapında bir vizyona sahip olması açısından gelişmiş ülkelerdeki birçok üniversite ile karşılaştırılabilir. Üniversitemizin gelecekte ismini dünya çapında daha da çok duyuracağına inanıyorum.Halen eğitim almakta olan biyoloji öğrencilerine ya da biyologlara neler önerirsiniz?Biyoloji eğitimi almakta olan öğrencilere ilk önerim şu: Sevdiğiniz bir alanda olduğunuzdan emin olun ve sabırlı olun. Çünkü biyoloji araştırmalarının hemen hemen hepsi, canlılığı araştırmayı içerdiğinden, çok değişken sonuçlar verebiliyor ve birçok deneyi tekrar tekrar yapmamız gerekebiliyor. Yani hayal kırıklığının çok yaşanabildiği bir alan aslında biyoloji. Fakat üzerinde 2 sene uğraşıp da sonunda ortaya çıkardığınız bir buluş sizi gerçekten yaptığınız işe bağlıyor. Öğrencilere diğer önerimse şu: Amaçlarınızı belirleyip peşinden gidin, yazları staj imkânları bulmaya çalışın, boş vakitlerinizi araştırma yapmaya ayırın, ilgi alanlarınızı belirlemek için kendinize imkanlar yaratın, bir tek yolda takılıp kalmayın. Eğer akademisyen olarak hayata devam etmek istiyorsanız, bunun bir iş değil bir yaşam stili olduğunu unutmayın. Okumanın, öğrenmenin hiç bitmediği bir yaşam sizi bekliyor.Hangi bilimsel dergileri takip ediyorsunuz?Genel bilim dergileri olan Nature, Cell ve Science dışında kök hücreler üzerine özelleşmiş olan Cell Stem Cell ve Stem Cells'i takip ediyorum. Mesleğinizle ilgili en çok ziyaret ettiğiniz 3 internet sitesi nedir?En başta Pubmed geliyor (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/), buradan her türlü makaleye ulaşmak mümkün. Genom taraması için genome browser (http://genome.ucsc.edu/), kök hücreler üzerine genel bilgiler için ise Stembook'tan yararlanıyorum (http://www.stembook.org/). Alanınızda araştırma yapanlara mutlaka okumalarını tavsiye ettiğiniz kitaplar hangileri?Moleküler biyolojinin temelleri için Alberts ve arkadaşlarının yazdığı Molecular Biology of the Cell'i, kanser konusunda ise doktora hocam Robert Weinberg'in yazdığı The Biology of Cancer'i tavsiye ederim. Kök hücre alanında belli başlı bir kitap henüz yok ama bahsettiğim Stembook güzel bir kaynak. Bilim ile uğraşan veya ilgilenen herkese mutlaka okumalarını tavsiye ettiğin bir kitaplar hangileri? Ayrıca yaptığınız spor, tavsiye edeceğiniz film, müzik nelerdir? Bulunduğunuz kurumun size sunduğu sosyal etkinlikler nelerdir?Richard Dawkins'in Gen Bencildir (The Selfish Gene) kitabı ortaokul yıllarımda Türkçesi TÜBİTAK yayınlarından çıktığında büyük bir zevkle okuduğum ve bence genetik bilimi ile ilgilenen herkesin okuması gereken kitap. Bunun dışında Steven Pinker'in Blank Slate ve How the Mind Works adlı kitaplarını da tavsiye ederim. Koç Üniversitesi sosyal anlamda çok zengin, her hafta tiyatro veya konser gibi bir etkinlik oluyor. Üniversitenin çok da güzel bir spor salonu var. Zaman oldukça yararlanmaya çalışıyoruz. Türkiye’de biyolog olmanın sıkıntıları nelerdir? Türkiye'de biyolojinin durumu nedir? Ülke dışında tahsil almak gerekli midir? Kimler için daha uygundur? Ülkemizdeki kurumların biyologlara karşı tutumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?Bir akademisyen ve bir biyolog olarak Türkiye’de daha çok yeniyim. Dolayısıyla bu soruları cevaplayabilecek kadar kişisel deneyime sahip değilim. Ama gözlemlerime dayanarak söyleyebilirim ki biyolog olmak ya da herhangi bir temel bilimle uğraşıyor olmak, genelde uzun yıllardır ülkemizde çok desteklenen ve özendirilen bir şey değilmiş. Oysa gelişmiş ülkelerde bilimle uğraşmak çok imrenilen ve prestijli bir şeydir. Herkesin yapabildiği bir iş değildir, gerçekten araştırmaya gönül vermiş insanların seçtiği bir patikadır. Umarım önümüzdeki yıllarda temel bilimlere bakışımızda olumlu gelişmeler olur ve bu konular ile ilgili bilim insanlarının önü açılır. Bence ülke dışında tahsil yapmak bir bilim insanına çok şey katıyor. Bilimin evrensel olduğunu, dünyada ne gibi çalışmalar yapıldığını ve değişik kültürlerin bilime nasıl yaklaştığını görebiliyorsunuz yurt dışında. Yani vizyon sahibi oluyorsunuz, aldığınız deneyim sadece bilimsel eğitiminize değil, aynı zamanda kişisel gelişiminize de katkı sağlıyor. Dolayısıyla bence kısa süreli de olsa dışarıda tahsil yapmak ya da bir araştırma deneyimi kazanmak gerekiyor. Ülkemizde büyük araştırma yapabilmek için biyologların ne gibi özlük hakları olmalı? Her şeyden önce büyük projeler için araştırma bütçeleri daha fazla olmalı. Örneğin hâlihazırda kurulu laboratuvarlarımızda yapabileceğimiz araştırmalar için fon bulmamız mümkünken, yeni ve büyük bir projeye başlamak için gereken bütçeyi bulmamız çok daha zor. Bu konuda yine TÜBİTAK’ın girişimleri olduğunu görüyorum ve daha da iyi olacağına eminim. Bunun dışında biyolog veya diğer temel bilimlerle uğrasan araştırmacıların hayat kalitelerinde biraz daha artış olması gerektiğine inanıyorum. Yani, sadece eğitimle ilgilenen ve araştırma yapmayan bir öğretim üyesiyle hem eğitim verip hem de birçok projeyi yürüten bir öğretim üyesinin aynı şekilde değerlendirilmesi doğru değil. Dolayısıyla bence araştırma yapan bilim insanlarını daha çok teşvik ve motive eden sistemlerin oluşması gerekiyor. Bir de araştırma enstitüsü dediğimiz, sadece araştırmayla ilgilenen bilim insanlarının çalışabileceği ortamların da artması iyi olacaktır. Halen üzerinde çalışmakta olduğunuz araştırma konuları nelerdir?2006 yılında Japon araştırmacı Shinya Yamanaka'nın geliştirdiği bir yöntem ile vücudun herhangi bir hücresinden kök hücre üretmek artık mümkün. Bu buluş sayesinde Yamanaka geçtiğimiz yıl Nobel Tıp ödülünü aldı. Onun bulduğu yöntem ile oluşturulan hücrelere indüklenmiş Pluripotent Kök Hücreler (induced pluripotent stem cell - iPS) diyoruz. İPS hücreleri değişik hastalıkları olan insanların dokularından da üretilebileceği için hastalığa özgü kök hücre elde edilmesine imkan veriyorlar. Böylelikle iPS hücreleri kullanılarak hem laboratuvar ortamında hastalık modellenmesi yapılabilecek hem de bu hücrelerin farklılaştırılması sonucunda hücre bazlı tedaviler için hastaya özgü hücreler üretilmesi mümkün olabilecek.İPS hücrelerinin klinik kullanımının önündeki engellerin başında güvenlilik sorunu geliyor çünkü mevcut yöntemlerde bu hücreleri oluşturmak için virüsler kullanılıyor. Bu virüslerin daha sonra hastaya verilecek olan hücreleri kansere dönüştürme riski var. Bizim temel amaçlarımızdan bir tanesi bu kök hücrelerin üretiminde virüs yerine kullanılabilecek ve kanser riski yaratmayacak kimyasal maddeleri bulmak. Bunun için de iPS hücrelerinin oluşumunda hangi genlerin önemli olduğunu bulmaya yönelik deneyler yapıyoruz. Bir diğer amacımız da Türkiye'de görülen genetik ve kompleks hastalıklara özgü iPS kök hücre modelleri oluşturmak. Bunun için de klinisyenler ile beraber çalışıp hastalardan deri örnekleri alıp buradan elde ettiğimiz hücreleri iPS hücrelerine dönüştürüyoruz. Bu çalışmaları hangi kurumda yapmaktasınız, ekibinizden bahsedebilir misiniz?Çalışmalarımızı Koç Üniversitesi Tıp Fakültesindeki laboratuvarlarımızda yapmaya başladık. Araştırmalarımız EMBO, Avrupa Birliği Marie Curie programı, TÜBİTAK projeleri ve Tıp Fakültesi'nin sağladığı fonlarla desteklenmekte. Şu anda benimle beraber bir doktora öğrencisi ve beş tane de lisans öğrencisi çalışıyor. Önümüzdeki dönemde doktora öğrencilerinin sayısının artacağını umuyorum çünkü, bütün araştırma gruplarında projeleri esasen onlar yürütürler.Bize araştırma ekibinizin bir rutin gününü anlatabilir misiniz?Eğer bir toplantı ya da ders yoksa sabah gelir gelmez laboratuvara girmeye çalışıyorum. Bir önceki günün deneylerinin sonuçlarını bir an evvel görmek için. Eğer deneyler çalışmış ise bir sonraki adımda ne yapacağımızı planlıyoruz, yeni bir deney ya da prosedür uygulanacaksa öğrencilere bunları öğretiyorum. Ancak çoğu kez deneyler çalışmamış oluyor o zaman da bunun nedenlerini düşünüp farklı ne yapabiliriz diye tartışıyoruz. Günün bir kaç saati ise rutin bazı işlerle geçiyor, örneğin kök hücreler çok kırılgan hücreler, her gün yakından incelenmeleri ve beslenmeleri gerekiyor. Haftanın iki üç günü en az birer saat de makale okumaya ayırmaya çalışıyorum, bizimkisi gibi çok ilerleyen bir alanda güncel gelişmeleri takip edebilmek için bu şart. http://fesraoz.blogspot.com

http://www.biyologlar.com/hayati-kesfeden-biyologlar

Hayatı Keşfeden Biyologlar ( HARVARD’DA BİYOLOG AYSU UYGUR )

Hayatı Keşfeden Biyologlar ( HARVARD’DA BİYOLOG AYSU UYGUR )

Harvard Üniversite Genetik departmanında Dr. Cliff Tabin’in laboratuvarında doktorasını yapan Biyolog Aysu Uygur,  Gelişim biyolojisi ve evrim biyolojisi alanındaki çalışmaları,  ve bir doktora öğrencisi olarak araştırma yapmanın değişik yönleri hakkında bilgi verdi.Amerika’da gelişim biyolojisi önemli bir alan, çünkü hem kök hücreden organ yapma ve doku mühendisliği konularıyla direkt bağlantısı var, hem de genetik hastalıkların anne karnındaki gelişime etkisi olduğu için tıbbi bir önemi var. Uygur, henüz başkalaşmamış hücrelerin, embriyonik gelişim esnasında hangi sinyallere ve süreçlere maruz kalarak başkalaştığı ve bir organı oluşturduğunu, embriyo üzerinde deneyler ve gen ifadesi analizleri yaparak öğrenmeye çalışıyor.Ne üzerine çalışıyorsunuz?Şu anda Dr. Cliff Tabin’in laboratuvarında embriyonik gelişim, organ oluşumu ve evrimsel biyoloji konularının kesişiminde iki farklı projem var. Embriyonik gelişim sürecinde, organların ve morfolojik örüntülerin (pattern) gelişimine bakıyorum. Projelerimden bir tanesi omurilikte sinir hücrelerinin dizilimine, bir diğeri ise el,ayak oluşumu ve beşparmaklılık üzerine. Gelişim biyolojisinin cevaplamaya çalıştığı temel soru, henüz başkalaşmamış hücrelerin, embriyonik gelişim esnasında hangi sinyallere ve süreçlere maruz kalarak başkalaştığı ve bir organı oluşturduğu. Fare, çöl faresi, tavuk, ispinoz, deve kuşu ve at embriyolarında deney ve gen ifadesi analizleri yapıyorum.Kısaca kendinizden bahsedebilir misiniz? Lise eğitimim sonrası Amerika’ya geldim. Boston’da yaşıyorum, Harvard doktoramı yapıyorum. Ara sıra Türkçe bilim dergilerine popüler bilim yazıları ve Yalansavar.org adresinde hurafe çürütme yazıları yazıyorum. Türkiye’deki bilim haberlerini okurken artık daha fazla dayanamayacağıma karar verdiğim bir gün, http://bilmiyim.blogspot.com adresinde bir ‘bilim haberleri blogu’ başlattım, medyada gördüğüm hatalı bilim haberlerini düzeltiyorum. Bunu eğlenceli bir şekilde yapmaya çalışıyorum, insanların bilimle ilgilenmemesinin sebebinin, çoğu kaynağın bilimi eğlenceli bir şekilde anlatmaması olduğunu düşünüyorum. Birşeyi iyi yapmak için, muhakkak ciddi olmak gerekmiyor.Bugüne kadar eğitim aldığınız ve çalıştığınız kurumlar hakkında bilgi verebilir misiniz?Lisansımı, yine Boston’da Brandeis Üniversitesi’nde biyoloji alanında aldım. Mezun olduktan sonra lisans tezimi yazdığım laboratuvarda bir sene çalıştım, ardından Harvard Tıp Fakültesi’nde doktorama başladım. Boston, çok sayıda çok iyi üniversiteyi barındıran bir şehir olduğu için güçlü bir bilim çevresine sahip, bu açıdan güzel. Tıp fakültesinde olmanın faydaları ise, hem insan sağlığı ile ilgili konulara çok yakın olmak hem de genetik departmanının ve temel bilimlerin doğasından ötürü, yaptığınız araştırmanın insan sağlığı ile sınırlı olmak zorunda olmaması.Eğitim aldığınız kurumların halen bulunduğunuz konuma gelmenizdeki katkıları nelerdir, şu anda çalıştığınız kurumu neden seçtiniz?Aslında hala öğrenci olduğum için, bulunduğum konum çok özel değil. Akademide ‘bir yere gelmek’ kavramı göreceli birşey: akademide bir yerlere gelmek pek bitmiyor, sürekli öğrenmek ve kendinizi geliştirmek zorundasınız. Bir şirketi yönetmiyor, geleceğiniz en üst konuma gelmiyor ve bilmeniz gereken her şeyi bilmiyorsunuz. Sürekli öğrenmeniz gereken yeni bir şey veya soracak yeni sorularınız var. Öğrenmeniz gereken birşey kalmamışsa, zaten akademide olmak için bir motivasyonunuz kalmamış demektir. Eğitim aldığım kurumların bana katkısına liseden itibaren başlamam gerekir. Robert Koleji, bazı konularda güçlü gelenekleri olan bir okul. Tiyatro, müzik, biyoloji, münazara bunlardan bazıları. Biyolojide aldığım lise eğitiminin, Türkiye ve Amerika’daki birçok üniversitenin biyoloji giriş derslerinden çok daha iyi olduğunu düşünüyorum, zaten çoğumuz, Amerika’da biyoloji giriş derslerini atlayacak seviyede bitirdik liseyi. Hem teorik hem pratik olarak, bilgi yığınından ziyade, düşünce biçimini öğrendik. Dolaşım ve bağışıklık sistemini öğrendiğimiz bir dersin ardından sınav sorusu, ezberlenmiş bilgilerin dökümü değil, mesela Afrika’da bir hastalığın semptomları ve fizyolojik olarak neyin yanlış gitmiş olabileceğine dair durum değerlendirmesi olurdu.“Biyoloji Derslerde Değil, Laboratuvarda ve Sahada Öğreniliyor”Amerika’ya lisans eğitimim için Brandeis Üniversitesi’ne geldim. Araştırma laboratuvarları çok güçlü bir üniversiteydi ve derslerle beraber, 2. sınıftan itibaren bir laboratuvarda araştırma yapmaya başladım. Bu daha çok ‘çıraklık’ olarak başladı diyebilirim. Ama şunu öğrendim, biyoloji derslerde değil, laboratuvarda ve sahada öğreniliyor. Biyokimya ve hücre biyolojisi alanlarında, tek hücreli mayalarda aktin hücre iskeleti dinamiklerini çalıştım, lisans tezimi de yine bu konuda yazdım. O zamanki profesörüm, belki Türkiye’de pek olmayacak bir şekilde, lisans öğrencisi olmama rağmen bazen saatlerce benimle bilim tartışırdı, arkadaşlarım ofisin kapısına  beni kurtarmaya gelirlerdi. Bu, daha çok, O’nun benimle projem hakkında konuşması, benim projemle ilgili fikirlerimi organize etmesi, elimizdeki bulguları değerlendirmemiz şeklinde olurdu. Ben de heyecanlı bir lisans öğrencisi olarak literatür taraması yapmaya, projem için deney başında sabahlamaya o zamanlar başladım, bu heyecanın ilk yıllardaki kadar roket atar seviyesinde olmadığını eklemem gerekir, ama kalanıyla da devam ediliyor! Burada hoca tarafından pozitif yönlendirme çok önemli.“Türkiye’de de, Öğrencilerin Bu Şekilde Teşvik Edilmesi Gerekli”O zamanlar daha çömez olarak çok saçma bilmsel önerilerle gelmiş olabilirim, şimdi hatırlamıyorum, ama hocam benimle fikir tartışırken hep çok harika bir fikir duymuş, ama şu noktada geliştirilebileceğini eklemesi gerekirmiş gibi davranırdı. Bence Türkiye’de de, öğrencilerin bu şekilde teşvik edilmesi gerekli. Saygı duyduğunuz ve sizin fikirlerinize saygı duyan bir hocanız olması, hem bilimsel özgüven hem de doğru yönlendirilme açısından çok önemli. Henüz lisans öğrencisiyken kendi projenizin sorumluluğunu almak, fikir ve hipotez geliştirmek, data üretmek de çok önemli! Zor birşey de değil, sadece fırsat lazım, ve tabii ki yaptığınız şeyi severek yapmak. Amerika’da bunu yapmaya lisansta başlayan benim gibi birçok öğrenci var. ‘’Doktora süreci bana bağımsız düşünmeyi öğretti’’Lisanstan mezun olduktan 1 sene sonra, Harvard’da doktoraya başladım. Bulunduğum laboratuvarı seçmemin sebebi, genel olarak çalışılan konuya ilgi duymam ve profesörümün öğrencilerine bakış açısıydı. Buradaki hocamın bana en büyük katkısı, bağımsız düşünmemi sağlamış olması. Aşağı yukarı 15 kişilik laboratuvarımızda, kendisi kimsenin projesine ve fikirlerine müdahale etmez, bizim proje yönetmedeki insiyatifimize ve bilimsel becerimize sonsuz güven duyar. Güven olmadan, bağımsız düşünce, bağımsız düşünce olmadan da yaratıcı bilim insanı olmaz. Tabi çok çalışmak, okumak, deneylerinizi dikkatli dizayn etmek ve projenize doğru yön vermek de sizin sorumluluğunuz.Halen pratiğini yaptığınız branşın Türkiye ve ABD’deki durumunu karşılaştırabilir misiniz?Gelişim biyolojisi ve evrim biyolojisi, bildiğim kadarıyla Türkiye’de çok çalışılan alanlar değil. Biz hem embriyoda organ oluşumuna, hem de evrimsel süreçlerin embriyonik sürece olan etkilerine bakıyoruz. Temel bilim (basic science), direkt olarak uygulamalı olmadığı için, sanırım Türkiye’de ilgi daha çok kanser gibi, daha kolay para fonu alınabilen alanlara kayıyor. Amerika’da gelişim biyolojisi çok önemli bir alan, çünkü hem kök hücreden organ yapma, doku mühendisliği konularıyla direkt bağlantısı var, hem de genetik hastalıkların anne karnındaki gelişimde rolü olduğu için tıbbi bir önemi var.Halen çalışmakta olduğunuz kurumu ya da çalışmış olduğunuz kurumları eğitim, araştırma ve sağlık hizmetleri konuları açısından Türkiye’de kurumlar ile karşılaştırabilir misiniz?Harvard Tıp Fakültesi, temel bilim laboratuvarları ve bünyesindeki birçok iyi hastane ile tıbbi ve temel bilim araştırmalarında önemli bir yere sahip. Türkiye’deki araştırma hastaneleri benzer bir sistem ile çalışıyor olsa da, sanırım Amerika’daki araştırma hastanelerinde temel bilimlere de çok önem veriyor olması, Türkiye’de pek olmayan birşey.Türkiye’de halen eğitim almakta olan biyoloji öğrencilerine ya da biyologlara neler önerirsiniz?Bol bol makale okusunlar! Biyoloji derslerde değil, aktif olarak devam eden araştırmalarla öğreniliyor. Mümkünse sene içinde bir laboratuvarda çırak olarak başlayıp bilimsel metodoloji ve düşünceye aşina olsunlar. Yazın yurt dışına staja gitsinler… Bütün bunlar, hem bu işi yapmayı isteyip istemediğinizi öğrenmek için önemli, hem de bu yolda devam etmek istiyorsanız çok önemli öğrenim tecrübeleri.Hangi bilimsel dergileri takip ediyorsunuz?Pubmed’de ilgilendiğim konuda tarama yapınca çıkan yayınları okuyorum, iyi bir dergide olduğunu bilmem yeterli. Bunlar Nature, Science, Cell gibi büyük dergilerin yanı sıra, Developmental Cell, Current Biology, PNAS, Development ve Developmental Biology gibi dergiler de olabiliyor.Mesleğinizle ilgili en çok ziyaret ettiğiniz 3 internet sitesi nedir?Malesef hepsi biraz teknik. www.ncbi.nlm.nih.gov, www.pubmed.org, www.enseml.org. Genelde gen dizilimi analizleri ve makale taraması için giriyorum buralara. Nature News, başka alanlardaki gelişmeleri takip etmek için güzel bir kaynak.Alanınızda araştırma yapanlara mutlaka okumalarını tavsiye ettiğiniz kitaplar hangileri?Popüler bilim kitabı olarak, Neil Shubin’den Your Inner Fish. Eğer biraz daha akademik ama ağır olmayan okumalar istiyorsanız, D’Arcy Wentworth Thompson’dan ‘On Growth and Form’ bir biyoloji klasiği. Tabii ki,  Charles Darwin, ‘Türlerin Kökeni’, bir biyoloji kutsal kitabı olarak görülmesi gerektiği için değil (bu bence yanlış), evrimsel düşüncenin hangi sorgulamalarla başlaması gerektiğini öğrenmek için ve yine bir bilim klasiği olduğu için. Stephen Jay Gould’un denemelerini ve makalelerini okumalarını tavsiye ederim, internetten rahatlıkla bulunabiliyor. Bir de, ilgi duyduğunuz herhangi bir alandaki akademik review makalelerini okumak, o konu hakkında fikir edinmek için aslında en güvenilir kaynak.Bilim ile uğraşan veya ilgilenen herkese mutlaka okumalarını tavsiye ettiğin bir kitaplar hangileri? Ayrıca yaptığınız spor, tavsiye edeceğiniz film, müzik nelerdir? Bulunduğunuz kurumun size sunduğu sosyal etkinlikler nelerdir?Daha önce söylediğim kitapların yanı sıra, bir kitapçıya girdiğinizde ‘bilim kitapları’ kategorisinde olmayacak birkaç kitap ismi vereyim. Aldo Leopold’un ‘A Sand County Almanac’ı gözlem gücünün önemini çok güzel anlatır. İhsan Oktay Anar’ın Kitab-ül Hiyel’ini seviyorum, bilimin amacına felsefi bir sorgulama olduğu için. Bir de Edgar Allen Poe hikayeleri bence analitik düşünce ve bilimsel sorgulamaya, bilimsel bağlamda olmasa da güzel örnekler oluşturuyor.Bisiklete biniyorum, laboratuvardan arta kalan zamanlarda çevredeki parklara hiking için, veya kışları kayağa gidiyoruz.Yarı-profesyonel bir müzik grubumuz var, çok olmasa da hem para kazanıyoruz, hem de bilimden iyi bir mola oluyor. Bu arada laboratuvarda işlerin her zaman güllük gülistanlık ilerlemediğinin, çoğu günler herkesin kahve molasında birbirine ağladığının, o yüzden bilimin yanı sıra başka bir işle uğraşmanın ruh hastalıklarını önleme konusundaki öneminin altını çizmem lazım.Yurt dışında biyolog olmanın sıkıntıları nelerdir?Türkiye’yi özlemek dışında, çok bir sıkıntısı yok.Türkiye’de biyolojinin durumu nedir? Ülke dışında tahsil almak gerekli midir? Kimler için daha uygundur?Türkiye’de biyolojinin durumu konusunda ahkam kesmeyeyim, çünkü lisansı orada yapmadım. Fakat yurt dışında eğitim almayı herkese öneririm. Sebebi, Türkiye’den daha iyi olması falan değil; genel olarak, yurt dışındaki araştırma kültürünü edinmemizin gerekliliği. Duyduğum ve az biraz gözlemlediğim kadarıyla, Türkiye’de halen ağır bir hiyerarşı var akademide. Hakettiğiniz yere gelemiyor olmanız da cabası. Bu ikisi, akademide çok önemli iki özelliği zaten geçersiz kılıyor: özgüven ve çalışkanlık. Kendinize ve fikirlerinize güvenemiyorsunuz, çünkü hocanız her koşulda sizden daha iyi bildiğini düşünüyor. Çok çalışmıyorsunuz, çünkü bazen çalışsanız da hakettiğinizi alamıyorsunuz! Bu tabii ki Türkiye’de her kurumda böyle değildir, çok iyi hocalar da var ve onların hakkını yemek istemem. Fakat, yurt dışındaki sistemi görmüş insanlar çoğaldıkça, ve Türkiye’ye geri dönüp iyi pozisyonlara gelebildiğinde, gördükleri araştırma kültürünü de getirecekler ve bu durum düzelecek diye umuyorum.ABD’deki kurumların yabancı biyologlara karşı özel bir tutumu var mıdır?Zaten Amerika’daki bilim çevresi epey uluslararası bir topluluk. Doktora programlarına girmek halen uluslararası öğrenciler için daha zor, fakat doktora programına alındıktan sonra kendinizi yabancı hissetmiyorsunuz. Amerikalılar da gayet yeniliklere açık, meraklı insanlar. Turkish delight, Turkish hamam, ‘Turkish is a very mathematical language!’ diyerek 5-6 seneyi tamamlayabilirsiniz. Bizim laboratuvarımızda bir ara herkes Amerikalı, Avrupalı kendi bilgisayarından ‘İstanbul otobüs rengini seçiyor’ kampanyasında oy kullanmıştı. Kültür alışverişi ve kaynaşmanın geldiği nokta bazen çok uçuk olabiliyor.ABD’deki ünlü araştırma merkezlerine eğitim amaçlı olarak girebilmek mümkün müdür?Amerika’da vatandaş olmamanız doktora programlarına kabülünüzü zorlaştıracaktır elbette ama özellikle bilim gibi konularda iyi bir öğrenci dünyanın neresinden olursa olsun en iyi programlara ve araştırma merkezlerine de alınır.Halen üzerinde çalışmakta olduğunuz araştırma konuları nelerdir?Embriyonik gelişimde organ oluşumu çalışıyorum. Morfolojik örüntüleri (pattern) incelemesi açısından birbiriyle bağlantılı, ama aslında iki ayrı projem var. Birincisi, embriyoda omurilik oluşumu ve sinir hücrelerinin dizilimi ile ilgili. Bu süreci yöneten mekanizmalara ve embriyonun boyutuyla olan bağlantısına bakıyorum. İkinci projem, daha çok evrimsel biyoloji alanında. Tetrapodlar olarak beş parmaklı olmamızın, ve bu örüntünün uğradığı evrimsel değişimlerin hangi embriyonik gelişim adaptasyonları yoluyla olduğunu bulmaya çalışıyorum. Bir balina da, bir kertenkele de ve bir yarasa da, tıpkı bizim gibi beş parmaklı. Peki bunu adapte etmek zorunda kalan hayvanlar (mesela, hız avantajından dolayı tek parmağa inmiş at)  el gelişimindeki hangi mekanizmaları değiştirerek bunu yaptı? Evrimsel süreçlerin hangi mekanistik yollarla işlediğini bulmak artık çok önemli ve buna bakmanız gereken yer embriyonik gelişim süreci.Bu çalışmaları hangi kurumda yapmaktasınız, ekibinizden bahsedebilir misiniz?Laboratuvarımızda, ekip olarak herkesin araştırma konusu farklı, fakat gelişim biyolojisi, embriyoloji ve evrim alanlarında yoğunlaştığımızı söyleyebilirim. Bağırsakların şeklini hangi biyomekanik etkilerle aldığından tutun da, semenderlerde kol rejenerasyonunu inceleyen veya kör mağara balıklarının gözlerini hangi evrimsel mekanizmalarla kaybetmiş olabileceğini araştıran, belki de okuldaki en sıradışı konularla uğraşan laboratuvarız. Genellikle laboratuvarlar, ’göz gelişimi’ veya ‘diyabet’ gibi, belirli bir konuya yoğunlaşır, herkes bu aynı konunun farklı yönlerini çalışır. Bizde ise, laboratuvarda 12  farklı model hayvan ve  14-15 tamamen farklı konu araştırılıyor.Bize araştırma ekibinizin bir rutin gününü anlatabilir misiniz?Gün içinde laboratuvara geliş-gidiş saati herkes için farklı oluyor, şirket gibi çalışmıyoruz, herkes kendi programında işliyor. Benim için, email cevaplama faslından sonra günüm deney programımı yapmakla başlıyor. Birkaç deney birden yürütülen günlerde, deneylerin birbiriyle çakışmaması için zamanlamayı doğru ayarlamak gerekiyor. Mikroskopi, deney hayvanlarına ameliyat, gen ifadesi analizi veya protein analizi için doku boyama gibi farklı teknikler ve deneyler aynı gün içinde olabiliyor. Herkes genelde deneylerini tek başına planlıyor ve yapıyor olsa da, gün içinde birbirimizden birçok konuda yardım istiyoruz. Bu yardımlar, ‘sen uzunsun, hadi bana şu üst raftan deney tüplerini atıver’ den başlayıp, ‘bu karaciğer ameliyatlarından geçen ay çkan sonuç artık çıkmıyor, ne olmuş olabilir? Önerilerle gelin yoksa laboratuvardaki bütün fiksatifleri içip intihar edeceğim’ e kadar varabilyor. Herkesin kendi projesi olmasına rağmen, fikir alışverişi, tekniklerin öğrenilmesi, hepimizin birbirine danıştığı konular.http://fesraoz.blogspot.com

http://www.biyologlar.com/hayati-kesfeden-biyologlar-harvardda-biyolog-aysu-uygur-

16 Nisan Biyologlar Günü Basın Bildirisi

Üniversitelerin fen veya fen-edebiyat fakülteleri bünyesinde yer alan biyoloji bölümlerinin sayısı bügün 77’yi bulmuştur. Mezunları aynı unvan ile kamuda görev yapan Moleküler Biyoloji ve Genetik, Biyoinformatik ve biyoteknoloji bölümleri ile birlikte 100’ün üzerinde bölümden en az 4 yıllık eğitimleri sonucunda mezun olan biyologlar ne yazık ki mesleklerine ithaf edilen 16 Nisan Biyologlar Gününü bir bayram havasında kutlayamamaktadırlar. Mesleki sorunlarının doruk noktasına ulaşması nedeniyle bu gün mezunu çok, çalışanı bir o kadar az bir grup haline gelmişlerdir. Sorunlarımız henüz lisans eğitimlerimiz aşamasında başlamaktadır. Yeterli akademik personel ve teknik alt yapı oluşturulmadan yeni biyoloji bölümleri açılmakta, her dönem yeni işsiz biyologlar mezun edilmektedir. Her yıl ortalama 5000 civarında Biyoloji öğrencisi lisans eğitimini tamamlayarak mezun olmaktadır. Mezunlarımız kamuda da özel sektörde de işsizlik sorunu ile karşı karşıyadır. Mezunlarımızın çoğu işsiz veya geçici işlerde çalıştıklarından dolayı gizli işsizdirler. Uygulama alanına giren tüm mesleklerin ve hatta bazen siyasi kararların hedefi haline gelen, yok sayılan her geçen gün hakları ve yetkileri diğer meslek grupları tarafından biraz daha gasp edilen bir meslek haline gelmiştir. Kamuda kendisine kadro bulabilen meslektaşlarımızın özlük sorunları had safhadadır. Eşit işe eşit ücret uygulaması maalesef biz biyologları teğet geçmiştir. Aynı derece-kademeye sahip, aynı hizmet yılındaki bir biyolog aynı birimde görev yapan fen fakültesinden mezun bir başka temel bilimciden daha düşük ücret almaktadır. Çünkü 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda Sağlık Hizmetleri Sınıfına dahil edilen biyologlar aynı fakülteden mezun fakat teknik hizmetler sınıfında çalışan diğer meslek gruplarına kıyasla ek gösterge ve özel hizmet tazminatları yönünden geri bırakılmışlardır. Biyologların gerçek anlamda mesleklerini yaptıkları alanlardan biri olan sağlık alanında bizlere akademik kariyer yolu açan ve her dönem başarı ile verdiğimiz Tıpta Uzmanlık Sınavı hakkımız elimizden alınmıştır. İş bulma konusunda bizlere daha geniş alanlar sunan, işletmelerde mesul müdürlük yapma hakkımız elimizden alınmıştır. Daha önce biyologların da yetkili meslek grubu olarak tanımlandığı bazı yönetmeliklerden biyolog ünvanı çıkarılmıştır. Kamuya özellikle de sağlık kurumlarına yerleştirilecek biyolog sayısı her geçen yıl azalmaktadır. Buna karşılık sağlık kurumlarındaki hemşire açığının kapatılması için biyologların hemşire olarak atanması, doktor açığının kapatılması için de kısa süreli eğitimler verilerek hemşirelerin pratisyen doktor yapılması gibi kara mizah örneği öneriler son dönemde gündeme getirilmiştir. Kamuda Sağlık Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Tarım Bakanlığı, Orman ve Su İşleri Bakanlığı başta olmak üzere tüm bakanlıklarda ve birçok bağlı kuruluşta bahsettiğimiz sıkıntılarla çalışan biyologların özel sektörde de durumları iç açıcı değildir. Meslektaşlarımızın bir çoğu yeni mezun olduklarında ilaç ve medikal alanda satış ve pazarlama yapmaktadır. Başlangıçta dolgun maaş ve iyi olanaklar sunan sektör kısa bir süre sonra meslektaşları yüzüstü bırakmaktadır. Dolayısıyla başlangıçta sunulan iyi koşullara aldanan biyologlar daha sonra hayal kırıklığı yaşamaktadır. Özel sağlık kuruluşlarındaki istihdam da Sağlık Bakanlığınca Özel Hastaneler Yönetmeliğinin yayınlanmasından sonra sekteye uğramış, mevcut çalışanlar dahi işlerini kaybetmişlerdir. Tüm bu karamsar tabloda biz biyologlar artık yeter demek için örgütlü bir meslek olmanın bilinci ile bugün burada toplandık. Türkiye’nin tüm biyologları adına ilgili ve yetkili tüm kişi ve kuruluşlara seslenerek diyoruz ki; Çağdaş Türkiye’ye yakışır şekilde özgür bilimin ışığında yeterli alt yapıya sahip sınıf ve laboratuar ortamlarında ortak bir müfredatla biyoloji eğitimlerimizi almak istiyoruz. Eşit işe eşit ücret uygulamasının hakkaniyetle yerine getirilmesini ve özlük haklarımızın düzeltilmesini istiyoruz. Özel sektörde bizlere iş olanağı ve imza yetkisi sağlayan “Mesul Müdürlük” hakkımızı geri istiyoruz. Haksız yere elimizden alınan “TUS” hakkımızı geri istiyoruz. Serbest çalışma alanlarında biyologların önünün açılmasını, çeşitli mesleklerin ortak alanı olan iş kollarında biyologların da en azından aynı yetkilerle mesleklerini icra edebilmelerinin sağlanmasını istiyoruz. Biyoteknoloji, nanobiyoteknoloji, biyoenerji, çevre sağlığı, halk sağlığı, biyoçeşitliliğin korunması biyologsuz olmaz, GDO sorunu, biyogüvenlik sorunu, biyolojik silahlar sorunu, küresel ısınma sorunu biyologsuz çözülmez diyor ve son olarak; çatı meslek örgütümüz Türkiye Biyologlar Odası nın bir an önce kurulmasını istiyoruz. Tüm biyologların 16 Nisan Biyologlar Gününü kutlar, Biyologlar Dayanışma Derneği ve Türkiye Biyologlar Derneği adına, hepinize saygılar sunarım. Uzm. Bio. Okan Bakşi (Biy. Day. Der. Başk. Yrd.)

http://www.biyologlar.com/16-nisan-biyologlar-gunu-basin-bildirisi

Koleoptil

Tek çenekli bir bitki sürgününün açılmamış olan yaprağını saran silindir biçimindeki kılıf.

http://www.biyologlar.com/koleoptil

Lepus europaeus (yaban tavşanı) hakkında bilgiye ihtiyacım var

Türkiye Yaban Tavşanının Bugünkü Durumu Türkiye zoocoğrafik konumundan dolayı palearktik bölgenin biyoçeşitlilik açısından en zengin ülkelerinden biridir. Türkiye’de böcekçiller (Insectivora), yarasalar (Chiroptera), tavşanlar (Lagomorpha), kemiriciler (Rodentia), deniz memelileri (Cetacea), yırtıcılar (Carnivora), tek toynaklılar (Perissodactyla) ve çift toynaklılar (Artiodactyla) takımına mensup 161 memeli türünün yaşadığı kaydedilmiştir [3,8]. Lagomorpha (Tavşanlar) takımı mensupları bugün dünyada Ochotonidae (Pikalar) ve Leporidae (Ada tavşanları ve yaban tavşanları) familyalarına ait 12 cins ve 91 tür ile temsil edilmektedir [4]. Dünya'daki 91 tavşan türünden 32’si yaban tavşanlarına aittir [4]. "Yaban tavşanı" terimi precocial (doğuştan tamamen kürklü, gözleri açık ve kendi başına hareket edebilen) yavrulara sahip tavşan türleri için kullanılır. Ülkemizde yaban tavşanları tek bir tür, Lepus europaeus(Avrupa kahverengi yaban tavşanı) ile temsil edilmektedir [5]. Yüksek uyum kabiliyeti ve bazı fizyolojik özellikleri nedeniyle yaban tavşanı karasal ekosistemlerde başarı ile yaşayabilmektedir [6,7] Vücut büyüklüğü ve birey sayısı bolluğu yaban tavşanını predatörlerin temel avı haline getirmiştir. Yaban hayatı elemanlarından sansar, gelincik, çakal, samur, kedigiller, tilki ve bazı yırtıcı kuş türleri yaban tavşanı ile beslenir [4]. Yaban tavşanı zookori yoluyla bitki yayılışında önemli rol oynar. Bu sayede Kenya’da 17 bitki türünün yayılış imkânı bulduğu kaydedilmiştir [1]. Yaban tavşanı en önemli av hayvanlarından biridir. Polonya'da her yıl 3.2 milyon olarak tahmin edilen populasyondan yaklaşık 700 bininin avlandığı kaydedilmiştir. Ayrıca yaban tavşanlarının bazen ekinlere, meyve bahçelerine ve genç orman ağaçlarına zarar verdiği kaydedilmektedir [10]. Avrupa’da Lepus europaeus populasyonlarının zayıfladığı ve populasyon yoğunluğunun çeşitli ekosistemlerde 0.1/ha’dan 3.4/ha’a kadar değiştiği belirtilmiştir [6]. Bu tür Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) kırmızı listesinde asgari endişe (LC) tür kategorisinde yer alan yaygın bir tür olmasına karşın son zamanlarda Avrupa’da populasyonların giderek azalması yaban tavşanının Bern Sözleşmesi (Avrupa'nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi)’nde Ek Liste III (Korunan Fauna Türleri )’e alınmasını gerektirmiştir. Yaban tavşanı, Lepus europaeus Norveç, Almanya, Avusturya ve İsviçre'nin Kırmızı Listelerinde tehlike altında veya tehlikeye yakın tür statüsünde yer almaktadır [11]. Bu türü tehdit eden faktörler arasında tarımsal alanların genişletilmesiyle meydana gelen habitat kayıpları, çeşitli salgın hastalıklar ve aşırı avlanma başta gelmektedir [2,13]. Türkiye’de populayonları giderek azalan yaban tavşanı için koruma ve yönetim planını ortaya koymak üzere bazı ekolojik özelliklerinin belirlenmesi bu araştırmanın esas amacını oluşturmaktadır. MATERYAL VE YÖNTEM Bu araştırma, Türkiye’nin çeşitli lokalitelerinde 2006 2011 yılları arasında yaban tavşanı ile ilgili yapılan gözlemlere ve bazı ekolojik kayıtlara dayanmaktadır. Arazide yaban tavşanı varlığını belirlemek için projeksiyon sayım metodundan yararlanılmıştır [9]. Bu metot gece araçtan projektör ile aydınlatılan alanda tavşanların çıplak gözle sayılması esasına dayanmaktadır. Sayımlar yaklaşık 50 ha'lık çalışma alanlarında gerçekleştirilmiştir. Arazide dışkı, yuva, ayak izi ile avcıların verdikleri bilgiler doğrultusunda tavşan varlığı tespit edilmiştir. BULGULAR VE TARTIŞMA Türkiye’de 2006-2011 yılları arasında gerçekleştirilen arazi çalışmaları ile elde edilen ekolojik veriler değerlendirilmiştir. Gece sayımlarında Düzce, Hendek (Sakarya), Mengen (Bolu), Trabzon, Giresun, Ordu, Bandırma (Balıkesir), Eşme (Kütahya), Akseki (Antalya), İmamoğlu (Adana), Kırıkhan ve Reyhanlı (Hatay)’da bir gecede en fazla bir yaban tavşanı görülebilmiştir. Ayrıca bu bölgelerde yaban tavşanı ile ilgili dışkı, yuva ve ayak izine nadiren rastlanmıştır (Şekil 2). Karadeniz'in bazı bölgelerinde (Akçakoca, Mengen, Korgan, Trabzon, Giresun) tarım arazilerinde kullanılan çeşitli kimyasallardan dolayı tavşan populasyonlarının önemli ölçüde zayıfladığı ve son yıllarda tavşana az rastlandığı tespit edilmiştir. Bu yüzden Doğu Karadeniz Bölgesinde Trabzon ve Artvin’in Şavşat ilçesinde yaban tavşanı avı tamamen yasaklanmıştır. SONUÇ VE ÖNERİLER Türkiye'de yaban tavşanının yok olma nedenleri bilinçsiz avcılık ve habitat daralmasıdır. Yüksek üreme potansiyelleri olsa da yaban tavşanları artık nadir olarak görülmektedir. Avcılara göre Türkiye’de son 10-15 yıl içerisinde yaban tavşanı sayısında belirgin bir azalma olmuştur. Tarım ürünleri için kullanılan katı gübre, pestisit ve herbisit ile tarım zararlısı olarak bakılan yaban domuzu ve porsuk gibi hayvanlarla mücadelede kullanılan kimyasalların (temik ve enderin gibi zehirler) yaban tavşanı populasyonlarının azalmasında doğrudan veya dolaylı olarak etkili olduğu düşünülmektedir. Özellikle yaban tavşanının çok nadir görüldüğü Akseki, Akçakoca ve Mengen'de ot ve böcek ilaçları ile zehirlerin aşırı şekilde kullanıldığı belirlenmiştir. Tarım alanlarını genişletme çalışmalarıyla meydana gelen habitat kayıpları da yaban tavşanı populasyonlarını olumsuz şekilde etkilemektedir. Biyolojik çeşitlilik açısından Türkiye’deki yaban tavşanının ve diğer yaban hayatı elemanlarının korunması için bazı önlemlerin alınması gerekmektedir. Bunun için türün habitatıyla birlikte korunması ekosistem bütünlüğü bakımından önemlidir. Türkiye’de av yasağına rağmen kaçak avlanmanın önüne geçilememiştir. Bununla ilgili denetimin daha etkili olarak yapılması gerekmektedir. Herbisit ve pestisitlerin yeterli dozlarda kullanılması ve gereksiz kimyasalların kullanımına izin verilmemesi çevre kirliliği açısından önemlidir. Türkiye’de yaban hayatı için son derece önemli olan ve Avrupa ile Afrika’da tavşan ölümlerine neden olan Tularemi’nin Türkiye’deki durumu öncelikli araştırma konularından biri olmalıdır. Tavşan populasyonlarının hangi olumsuz etkilerden hangi oranlarda nasıl etkilendiğinin bilimsel olarak tespit edilmesinden sonra daha sağlıklı bir koruma ve yönetim planının hazırlanması mümkün olacaktır.İnsan aktivitesi nedeni ile hızla azalan ve önemli gen kaynaklarımızdan biri olan yaban tavşanında genotiplendirme çalışmalarına başlanmıştır. Bu çalışmalar Türkiye yaban tavşanının filogenisi ve populasyon genetiği hakkındaki bilgi noksanını gidereceği gibi türün taksonomik durumuna açıklık getirmeye de imkân verecektir. KAYNAKLAR [1] Agnew ADQ, Flux C. 1970. Plant Dispersal by Hares (Lepus capensis L.) in Kenya. Ecology. 51 (4): 735-737. [2] Alves PC, Ferrand N, Hackländer K. 2008. Lagomorpha Biology. Springer-Verlag Berlin Heidelberg, Hollanda. [3] Bora MM. 2005. Sürdürülebilir Avcılık İçin Temel Eğitim Kitabı 1. Cilt. Eğitim Yayınları. Ankara. [4] Chapman JA, Flux JEC. 2008 Lagomorpha Biology: Evolution, Ecology, and Conservation. Springer-Verlag Berlin Heidelberg. [5] Demirbaş Y, Aşan N, Albayrak İ. 2010. Cytogenetic study on the European brown hare (Lepus europaeus Pallas, 1778) (Mammalia: Lagomorpha) in Turkey.Turk. J. Biol. 34: 247-252. [6] Flux JEC, Angermann R. 1990. The hares and jackrabbits. 61-94, in: Rabbits, Hares and Pikas. Status Survey and Conservation Action Plan, IUCN/SSC Lagomorph Specialist Group (Ed: by Chapman JA. Flux JEC). Gland, Switzerland, 1-168. [7] Hirakawa H. 2001. Coprophagy in leporids and other mammalian herbivores. Mammal Rev. 31 (1): 61–80. [8] Kiziroğlu İ, Turan L, Adızel Ö, Sertoğlu M, Erdoğan A, Sert H. 2010. Ekolojik Avcılık (Fotosafari) Eğitimi. Gökçe Matbaacılık. Ankara. [9] Klansek E, Vavra I. 1993. Besatzermittlung und Bejagungsplan beim Feldhasen. ÖsterreichsWeidwerk. 93: 48-49. [10] Nowak R. 1999. Walker's Mammals of the World. Sixth Edition. The Johns Hopkins University Press, Baltimore and London. [11] Reichlin T, Klansek E, Hackländer K. 2006. Diet selection by hares (Lepus europaeus) in arable land and itsimplications for habitat management. Eur. J. Wild Res. 52: 109-118. [12] Sert H, Suchentrunk F, Erdoğan A. 2005. Genetic diversity within Anatolian brown hares (Lepus europaeusPallas, 1778) and differentiation among Anatolian and European populations. Mammalian Biology. 70 (3): 171-186. [13] Smith RK, Jennings NV, Harris SA. 2005. Quantitative analysis of the abundance and demography of European hares (Lepus europaeus) in relation to habitat type, intensity of agriculture and climate. Mammal Review. 35 (1): 1-24. [14] www.iucnredlist.org/apps/redlist (2010).   Alem: Animalia (Hayvanlar) Şube: Chordata (Kordalılar) Sınıf: Mammalia (Memeliler) Takım: Lagomorpha(Tavşanımsılar) Familya: Leporidae(Tavşangiller) Cins: Lepus Tür: L. europaeus Bayağı tavşan (Lepus europaeus), tavşangiller (Leporidae) familyasından boyu 70 cm'ye varabilen ve kısa mesafede çok hızlı koşabilen bir tavşan türü. Ağırlığı 2-7 kg. arasında değişir. 10 cm. kadar bir kuyruğu olur. Türkiye’deki bayağı tavşanlar, Avrupa’dakilerden biraz daha küçüktür. Kulakları çoğu kez arka ayakları kadar, bazen daha uzundur. Kulaklarını etrafa çevirebilirler. Yılda iki kez kıl değiştirirler. Yazın kahverengi ya da kahverengimsi gri, kışın daha açık ya da beyaz olurlar. Ortalama ömürleri 10-12 yıl kadardır. Otluk, ormanlık ve açık arazilik yerlerde, bataklık çevrelerinde ve 1500 m.’ye kadar dağlarda yaşarlar. Küçük toprak oyukları ve çalıların altına yerleşirler. Orta ve (İber Yarımadası hariç) Güney Avrupa’dan, Çin’e kadar görülebilen bayağı tavşan, Türkiye’nin her bölgesinde boldur. Ancak kısa aralıklarla (ve gözleri açık olarak) uyurlar. Genelde yalnız yaşamakla birlikte hem cinslerine karşı hoşgörülü davranırlar. Sürekli kullandıkları patikaları yanak ve anal bölgelerindeki salgı bezlerini kullanarak işaretlerler. Yazın yeşil bitkiler, mantarlar, meyveler, kışın ağaç kabukları ve kuru bitkileri yerler.Genellikle bitki kökleri ve bitki yumruları ile beslenirler.Ayrıca karpuz kavun gibi meyveleri ve köklerini çok severler.Ve de taze ot ve bitkilerle beslenirler. Hamilelik süreleri 40 gündür. Yılda en az 2-3 en fazla 5-6 defa dogururlar. İlk dogruşların da 1 ayda doğranlarda vardır. Yavru dogduktan sonra ilk 1 hafta insan eliyle ellenirse annesi kıskanır ve öldürür 1 haftayı tamamlayan yavrular ele alına bilir. Tavşanlar genellikle ot yer ama agaç yaprakları agaç kabuğuda yerler. Ayrıca yerlerinin sıcak olması, temiz olması, yaşadıkları alanın büyük olması, yiyeceğin bol olması gibi etmenler sağlıklarında ve doğurğanlıklarında etkili olur. Yavru sayıları doğum yıllarına paralel artış gösterir. Yavrular gözleri kapalı ve tüysüz doğarlar. 4.günde tüylenmeye başlarlar. 1.haftası doldurduğunda gözleri açılmaya başlar ve gözlerinin tamanen açılması 12.gününü bulur. Yuvadan dışarıya çıkmaya 3.haftadan sonra başlarlar. Anne yavrularını göz önünde emzirmemeye dikkat eder. Doğumdan önce birkez daha çiftleşen dişilerde, üst üste gebelik görülür. Erkekler, dişiler için kavga ederler. Yaban tavşanı evcillere göre çok daha saglıklı ve dayanıklıdır, evciller hazır beslenip bütün gün kafeste dururken, yaban tavşanı tam bir atlet ve bir maraton koşucusu gibidir, çünkü doğa ona bu kabiliyeti (koşuculuğu) vermiş Tavşan yumuşak postunun altında kaslarla örgülüdür Yetişkin tavşanın uzunluğu 70-75 cm, ağırlığı da 6 kg kadar ulaşırBu hayvanın en belirgin uzvu kulaklarıdır 10-14 cm kadar ulaşırlar ve gayet haraketlidirler Kulaklar dıştan ince bir tüy, içten ise daha ince bir tüy örtüsü ile kaplıdır, taa ki sade deri kalana kadar Kulak rengi tavşanın rengiyle aynidir, kış günleri biraz daha gri olur Kafatası biraz uzun ve yanlardan hafif dar, gözler biraz büyük , biraz çıkık, kadın blüzunun düğmeleri gibi, ve biraz yanda bulunurlarGöz rengi kahvarengi sarı, turuncumsu Bazı araştırmacılara göre tavşanın gözleri, yan tarafını çok iyi görebilir, hareketli nesneleri de iyi görebilir, hatta hava kararırken de iyi görür ama tam direkt, önünü pek iyi göremez İşitme duyusu mükemmeldir Tavşanda, sanki bunun bilincinde, sık, sık, durur ve seslenirBöyle zamanlarda kafasını kaldırır, kulakları diker ve donup kalır Çok endişeliyse arka ayak üzerine kalkar ve yüksekten dinler, kafasını çevirerek Tavşanın mükemmel kulakları sadece ses algılamak için değil, ayni zamanda Afrika filinin kulaklarının görevini de yaparlarKulaklar kılcal damarlarla donatılmıştır ve çok şıcak havalarda onları hafif dik tutarBöylelikle kulaklar, araba radyatörünün gördüğü görevi görürlerÇok hızlı koşarken de kulaklar ayni görevi görürler, tavşanı, hararet yapmaktan korurlarÖn ayakalrı arkalara göre, kısa ve patilerinde 5 (parmak) vardır, arka ayaklarında ise 4 (parmak) vardır, ön ayak izleri arkalardan 3-4 kat daha küçüktür Koşma esnasında tavşanın güçlü arka ayakları ön ayakların önüne geçip büyük bir güçle onun ileri zıplatabiliyorTavşan mükemel bir hızla koşabilir, bu hız saatte 60-70 km kadar çıkabilir Genelde sırt rengi grı ve ya kahverengi sarıdır Tüy altta gridir ve ucuna dogru sararır gibiEn alttaki tüy gridirKarın altı beyaz ve ya kirşi beyazdır Yaz günlerinde rengi daha çok kurumuş otlara benzeyip daha sarıya bakar, kış günlerinde ise daha gridirTavşanlar senede iki kez tüy değiştirir, ilkbaharda ve sonbaharda Kuyruğu çok kısadır -10cm altında, puftur, üstten siyah, alttan beyazdır Yaban tavşanı poligamdır Çiftleşme zamanında büyük gruplarda toplanırlar ve erkekler, aralarında acımasız savaşlar verirler dişiler için Arka ayak üzerine kalkıp biri birine patilerinle ve tırnaklarıyla vurarlar, bu çekişmelerde ağır yaralı ve ya ölü olmaz Tavşanlar , çftleşmeden, 45-48 gün sonra doğururlar , yavrular doğar doğmaz, koşabilir, işitirler, buna karşın, evcil tavşanlar doğar doğmaz duymaz görmez, koşamaz Yaban tavşanı senede dört kereye kadar yavrulayabilir, bir seferde 2-3 ve ya 3-5 bazen daha da fazla yavrularlarYumuşak kış aylarında, çiftleşme maratonu ocak ortasında dahi başlayabilir Yavrular çok dikatlidirlerGün boyu, içgüdüsel olarak yatarlar ve kıpırdamazlar, böylelikle yırtıcı hayvanlar onları daha zor bulabilirlerÇabuk büyürler ve 6- aydan sonra çiftleşmeye hazırdırlar Böylelikle bu hayvan hayatta kalabiliyor, çok düşmanı olmasına rağmen Yaban tavşanı bu gün bütün Avrupa kıtasında bulunur, kuzeyde taa kutuplara kadar bulunur Güneyde, Kuzey Afrikaya kadar bulunurlarAsya Kıtasında Kazakistana kadar bulunurlar Tavşan akşamları aktiftir,sabaha karşı yatar ve bütün gün dinlenirBu gizlenmeler tavşanlar için olağandır ve onların yaşama şansını büyük ölçüde artırırYatağı birkaç santimetre derin olmasına rağmen, tavşan orada çok iyi gizlenirKedi gibi kendini bu çukura bırakır, bu (akıllının) kulakları sırtına dogru yaslıdır ve sadece tehlike anında onları dikerBu pozisyonda ayakları altına topludur ve onu bu şekildeyken, kopoy bile kokusunu zor alır Sırtı gri sarı ve yapraklarla güzel birleştiği için, yırtıcı kuşlardan da korunabiliyorlar Tavşan yalnız yaşar ve bölgeyi çok iyi tanır,bu bölgede birkaç tane yatak yapar ve tehlike anında ondan, onda değişir. Yağmurlu havalarda tavşanlar ormana ve ya çalılıklar arasına saklanırlar, orada kuruluğa yatarlar ve yağmurun dinmesini beklerler, ondan sonra eski yerlerine dönerler Yaban tavşanı vejetaryandır Onun yiyecek mönüsünde otlar, yonca ve yeni bitmiş buğday vardırYulafa , yere düşmüş meyvelere baylırlarAkşamları tavşan yemek bulmak için, belirlenmiş patikaları kullanır , sabah geri dönüşte ayni yolu kullanır ama yatmadan önce birkaç var gel yapar ki, onu izleyenler olursa onu bulamasın Yeterince taze ot bulamazsa tavşan yaprak, taze filiz ve çalılıklardan da otlayabilirKış aylarında ağaç kabuklarını da kemirirler, hayatta kalabilmek için Tavşanın her yerde bulunduğu için onun yatacağı yeri kestirmek zor, yine de tarlada yatacağı yerler, otlu, rüzgar almayan, küçük çalılıklar, ekili bağ araları, gibi yerlerde onu bulabiliriz Yaban tavşanı yaban besin tablosunda neyazık ki en altta yer alıyorHavadan onun düşmanları baykuşlar, atmacalar, doğanlar ve şahinlerKaradan ,kurtlar genelde kış aylarında karın çok olduğunda onları rahatlıkla yakalayabilirler, tilkiler, çakallar, yaban kedileri ve porsuklar Bir yaban tavşan yavrusu eğer sağ kalır ve onu bir yırtıcı hayvan parçalamaz, bir avcı vurmaz,bir biçerdöver onu yutmaz ise bu tavşan 10 yaşına kadar yaşayabilir ama bu olasılık binde birdir

http://www.biyologlar.com/lepus-europaeus-yaban-tavsani-hakkinda-bilgiye-ihtiyacim-var

İşte şiddet mağduru sağlık çalışanlarının sonuçlanan davaları

İşte şiddet mağduru sağlık çalışanlarının sonuçlanan davaları

Ankara Sağlık Müdürlüğü, hukuki yardım verilen şiddet mağduru sağlık çalışanlarının sonuçlanan davalarını açıkladı. Dr. Sami Ulus Kadın Doğum ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesinde hasta yakını çocuğunun tedavisi sırasında hemşire sağlık çalışanı ile tartıştı. Hasta yakınının ‘Altı üstü hemşire parçası’ diyerek hakarette bulunması üzerine Ankara 14. Sulh Ceza Mahkemesinde görülen duruşmada, sanığın üzerine atılı hakaret suçunu işlediği anlaşıldığından 7 bin 80 TL adli para cezası ile cezalandırıldı. Ankara Sağlık Müdürlüğü hukuki yardım verilen şiddet mağduru sağlık çalışanlarının sonuçlanan davalarını açıkladı.İl Müdürlüğü’nün 2012-1013 yılında hukuki yardım verdiği 20 davadan 3’ü duruşmada müşteki-sanık şikayetinden vazgeçtiği için dava düştü. Diğer 17 dava da ise hakaret, yaralama ve kamu malına zarar verme gibi suçlardan toplam 55 bin 460 lira para cezası kesildi. Hakaret ve yaralama suçu nedeniyle bazı sanıklara 1 aydan 11 ay 20 güne kadar hapis cezası verildi.Ankara 5. Asliye Ceza Mahkemesinde 2012 yılı Ekim ayında Acil Tıp Teknisyeni Sağlık Çalışanına Sözel /Fiziksel Şiddet ‘hakaret, mala zarar verme, basit yaralama’ ile ilgili dava açıldı. 2012 yılı Ekim ayında Acil Tıp Teknisyeni (ATT) sağlık çalışanının yönetimindeki ambulans ile acil yardım ekibi iki aracın çarpıştığı trafik kazasına gitti. Yaralılardan birinin ambulansa alınarak tedavisinin yapıldığı sırada, diğer kişi oğlunun yere düşerek kalp krizi geçirdiğini derhal müdahale edilmesi gerektiğini beyan ederek sürücü ATT sağlık çalışanının ‘Yakasına yapıştığı, kendisini tartakladığı, üniformasının kolunu yırttığı, kolundaki saati yere atarak tekmelemek suretiyle kırdığı ve kendisine küfür ederek’ hakarette bulunduğu iddia edildi. Ankara 5. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen duruşmada; sanığın yaralama suçu sabit görüldüğünden 2 bin TL, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçundan 4 bin 40 TL ve mala zarar verme suçundan bin 320 Tl olmak üzere toplam 7 bin 360 TL adli para cezası ile cezalandırılması hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl süreyle denetim süresine tabi tutulmasına karar verildi.Ankara 9. Sulh Ceza Mahkemesinde hekim sağlık çalışanına sözel ‘hakaret, basit tehdit’ ile ilgili dava açıldı. Dava, 2012 yılı Ağustos ayında Ankara Eğitim Araştırma Hastanesi poliklinikte yaşanan şiddet olayı nedeniyle açıldı. Poliklinikte görevli hekim sağlık çalışanı hastayı muayene ettiği sırada aralarında meydana gelen tartışma üzerine hastanın hekim sağlık çalışanına hitaben ‘Doktor müsvettesi, senin buradan ayağını kaydıracağım’ şeklinde sözler ile hakaret ve tehdit edip, odasından, kapısını çarparak dışarı çıktığı beyan edildi. Ankara 9.Sulh Ceza Mahkemesinde görülen duruşmada; sanığın üzerine atılı hakaret suçunun karşılıklı olarak gerçekleştiği anlaşıldığından ceza verilmesine yer olmadığına, vuku bulan şikayetten vazgeçme sebebi ile sanıklar hakkında açılan tehdit davasının ayrı ayrı düşürüldü. ‘SENİN GÜNÜNÜ GÖSTERECEĞİM’ HAKARETİNE 11 AY HAPİS CEZASIAnkara 3. Asliye Ceza Mahkemesinde hekim sağlık çalışanına sözel şiddet ‘hakaret, görevi yaptırmamak için direnme’ ile ilgili açılan dava sonuçlandı. Şiddet olayı 2012 Ağustos ayında Sincan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinde gerçekleşti. Olay günü daha önce tedavisi yaptırdığı hekim sağlık çalışanına muayene olmak için gelen hastanın, hekim sağlık çalışanına hitaben ‘Sen benim dişimi sararttın, dilimi de kestin bir şey demedim beceriksiz, madem beceremeyecektin niçin yaptın dişimi mahvettin’ diye hakaret edip bağırdığı bu sırada hastane güvenliğinin hastayı dışarı çıkarttığını belirtildi. Daha sonra hastanın muayene için tekrar geldiğinde hekim sağlık çalışanının kanal tedavisi yapılması gerektiğini belirttikten sonra üzerine yürüyerek ‘Senin peşini bırakmayacağım, senin gününü göstereceğim, seni bildim’ diyerek tehdit ettiği beyan edildi. Ankara Sincan 3. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen duruşmada; sanık kamu görevlisine hakaret suçundan 11 Ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırıldı.Ankara 14. Sulh Ceza Mahkemesinde hemşire sağlık çalışanına sözel şiddet ‘hakaret’ ile ilgili açılan dava da şiddet olayı 2012 yılı Eylül ayında yaşandı. Dr. Sami Ulus Kadın Doğum ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesinde gerçekleşen olayda tedavi için hasta odasına giren hemşire sağlık çalışanına, hasta yakınının çocuğunun tedavisi sırasında hemşire sağlık çalışanı ile tartışıp ‘Altı üstü hemşire parçası’ diyerek hakarette bulunduğu beyan edildi. Ankara 14.Sulh Ceza Mahkemesinde görülen duruşmada; sanığın üzerine atılı hakaret suçunu işlediği anlaşıldığından 7 bin 80 TL Adli Para Cezası ile cezalandırıldı.Dr. Sami Ulus Kadın Doğum ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesinde 2012 yılı Ekim ayında hasta yakınının hekim sağlık çalışanına hitaben ‘Sen işini yapsana, sen ne içtin’ şeklinde sözler söyleyerek hakaret ettiği beyan edildi. Ankara 12.Sulh Ceza Mahkemesinde görülen duruşmada; sanığın kamu görevlisine hakaret suçundan 7 bin 80 TL Adli Para Cezası ile cezalandırıldı.‘BIÇAKLA SALDIRDI’2013 yılı Haziran ayında Acil Sağlık Hizmetleri emrinde görevli acil yardım ambulansı vaka başında iken yaralanma olayı yaşandı. Olay günü acil yardım ambulansı düşme vakası ile ilgili verilen adrese gittiğinde orada bulunan ve olaydan yarım saat önce aynı vakaya gitmiş oldukları hasta ile karşılaştıklarını ambulans sürücüsünün kişiye hitaben ‘Sana daha öncede geldik sen oradan ne çabuk buraya geldin, seni arıyoruz’ dediğinde şahsın cüzdanından çıkarmış olduğu bıçakla saldırdığını ve daha sonrada sürücüye hitaben ‘Senin adını öğreneceğim, ailene zarar vereceğim’ diyerek tehdit ettiği beyan edildi. Ankara 9. Sulh Ceza Mahkemesinde görülen duruşmada; sanığın sübut bulan yaralama suçundan eylemine uyan TCK 86/2 maddesine göre suçun işleniş özelliklerine göre sanığın güttüğü amaç ve saik göz önünde bulundurularak takdiren 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildi.2012-1013 YILINDA SONUÇLANAN DAVALAR:- Ankara Kızılcahamam Sulh Ceza Mahkemesinde Hekim Sağlık Çalışanına Fiziksel Şiddet “kasten yaralama” ile İlgili açılan dava da sanığın sübut bulan yaralama suçunu işlediği sabit bulunduğundan 2 bin 240 TL adli para cezası verildi.- Ankara 2. Asliye Ceza Mahkemesinde iki Acil Tıp Teknisyeni(ATT) ve bir Ambulans Acil Bakım Teknikeri (AABT) sağlık çalışanına sözel şiddet ‘basit yaralama’ ile ilgili açılan dava da sanığın müşteki ATT sağlık çalışanına yönelik kasten yaralama suçundan 3 bin TL, diğer müşteki ATT sağlık çalışanına yönelik kasten yaralama suçundan da 3 bin TL doğrudan adli para cezası ile cezalandırıldı.- Ankara 2. Sulh Ceza Mahkemesinde hekim sağlık çalışanına sözel şiddet ‘hakaret, basit tehdit’ ile ilgili açılan davada sanığa Basit Tehdit Suçundan bin TL Adli Para Cezası verildi.- Ankara 1. Sulh Ceza Mahkemesinde hekim sağlık çalışanına sözel şiddet ‘basit tehdit’ ile ilgili açılan dava müşteki hekim sağlık çalışanı şikayetinden vazgeçtiği için düştü.- Ankara 1.Sulh Ceza Mahkemesinde hekim sağlık çalışanına sözel şiddet ‘hakaret’ ile ilgili açılan dava da sanık 10 ay hapis cezası ile cezalandırıldı.- Ankara 4.Sulh Ceza Mahkemesinde hekim sağlık çalışanına sözel şiddet ‘hakaret’ ile ilgili açılan dava sanığın hakaret suçundan 6 bin 80 TL Adli Para Cezası ile cezalandırıldı. Sanığa tayin olunan Adli Para Cezasının hükmün kesinleşme tarihinden itibaren 10 eşit taksitte ödenmesine ödenmemesi halinde geri kalan kısmının tamamının tahsil edileceği ve ödenmeyen Adli Para Cezasının hapse çevrileceğinin ihtarına karar verildi.- Ankara 2.Sulh Ceza Mahkemesinde Hekim Sağlık Çalışanına Sözel/Fiziksel Şiddet ‘hakaret, basit yaralama’ ile ilgili açılan dava da sanığın fiilleri suç olarak kabul edilmiş, hakaret suçundan sanığa 10 ay hapis cezası,basit yaralama suçundan 5 ay hapis cezası verildi.- Ankara Sincan 1.Sulh Ceza Mahkemesinde İki Hekim Sağlık Çalışanına Sözel Şiddet ‘hakaret’ ile ilgili açılan dava da sanığın mağdur hekim sağlık çalışanına hakaret ettiği anlaşıldığından 6 bin TL adli para cezası verildi.- Ankara Sincan 4.Sulh Ceza Mahkemesinde Hekim Sağlık Çalışanına Sözel/Fiziksel Şiddet ‘hakaret, basit yaralama’ ile ilgili açılan dava hekim sağlık çalışanı şikâyetinden vazgeçtiği içir sanık hakaret suçundan beraati etti.- Ankara 9.Sulh Ceza Mahkemesinde Hekim Sağlık Çalışanına Sözel Şiddet ‘hakaret’ ile ilgili açılan dava da sanığın Hakaret Suçundan: 3 bin 20 TL Adli Para Cezası ile cezalandırılmasına karar verildi.- Ankara Sincan 4.Sulh Ceza Mahkemesinde Hekim Sağlık Çalışanına Sözel Şiddet ‘hakaret’ ile ilgiliaçılan dava da sanığın kamu görevlisine hakaret fiili suç kapsamında değerlendirilmiş ve 6 bin 80 TL Adli Para Cezasına çarptırıldı.- Ankara 26.Asliye Ceza Mahkemesinde Acil Tıp Teknisyeni Sürücü Sağlık Çalışanına Sözel Şiddet ‘hakaret, kamu malına zarar verme’ ile ilgili açılan dava da sanığın kamu malına zarar verme suçundan iki ay on beş gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildi. Diğer sanık, hakaret suçundan iki ay on beş gün hapis cezası ile cezalandırıldı.- 19-Ankara 2.Sulh Ceza Mahkemesinde Hekim, Sağlık Çalışanına Sözel Şiddet “hakaret ve tehdit” ile ilgili açılan dava, duruşmada müşteki/sanık şikayetinden vazgeçtiği için düştü.- 20-Ankara 4.Sulh Ceza Mahkemesinde Hekim, Sağlık Çalışanına Sözel Şiddet “hakaret” ile ilgili açılan dava da sanığın hakaret suçundan 3 bin 520 TL.Adli Para Cezası ile cezalandırılmasına karar verildi.http://www.medihaber.net

http://www.biyologlar.com/iste-siddet-magduru-saglik-calisanlarinin-sonuclanan-davalari

Türkiye’de İlaç Sektörü Büyüyecek

Türkiye’de İlaç Sektörü Büyüyecek

Son 5 yılın en fazla büyüyen firması Bilim ilaç, yaptığı sürdürülebilir gelecek çalışmaları ile çevreye ve gelecek nesillere saygıya dikkat çekiyor. En büyük hedeflerinin sağlıklı büyümek olduğunu belirten Bilim İlaç Genel Müdürü Dr. Erhan Baş, Medical Tribune’ün sorularını yanıtladı.   MT: Bize biraz kendinizden bahsedebilir misiniz? 1960 doğumluyum. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni bitirdim. Boğaziçi Üniversitesi'nde biyomedikal mühendisliği mastırı yaptım. Sonra genetik üzerine çalışma yapmak için ilk koyunun klonlandığı ekibin yanına gidecektim ama o dönem devlet burslarının kapandığı bir dönemdi. Türkiye’nin Bulgaristan'dan büyük göç aldığı dönem benim hayatımı değiştirdi. İlaç sektörüne yöneldim. Ben hep eğitime inanan biriyim. Harvard Business School'da, London Business School'da Genel Müdürlük eğitimleri aldım. Hala her yılın en az 15 gününü yurtdışında eğitime ayırmaya devam ederim. MT: Bilim İlaç'ta sürdürülebilir gelecekle ilgili çalışmalarınız var. Bu çalışmalardan behsedebilir misiniz? Sürdürülebilirlik konusunda lider şirketlerden biri olduğumuzu düşünüyorum. Geçtiğimiz haftalarda Sürdürülebilir Markalar Konferansı’nda sürdürülebilir marka ödülünün sahibi olduk. Geçen yıl EFQM modelinde sürdürülebilir çalışmalarımızdan dolayı Avrupa Kalite Büyük Ödülü aldık. Türkiye'de ilk karbon ayak izini ölçen firmalardan biri biziz. Karbon ayak izimizi ölçüyoruz ve bunu düşürmek için sürekli çeşitli çalışmalar yapıyoruz. Bunun dışında Global Compact'ı imzalayan ilk şirketiz. Kurumsal sorumluluk raporu yayınlayarak, yaptığımız tüm çalışmaları paydaşlarımızla paylaşıyoruz. Bu rapor ile CRI'dan tüm sektörler içinde A seviye onay aldık. Bu çalışmalarımızla paralel bireysel olarak kar amacı gütmeyen birçok organizasyonda (Özel Sektör Gönüllüler Derneği , Sürdürülebilir Kalkınma Derneği, KALDER, Etik İtibar Derneği)  yönetim kurulu üyesiyim. En önemli değerlerimizden bir tanesinin gelecek nesillere saygı olduğunu düşünüyorum. Bilim İlaç olarak bu doğrultuda çalışmalar yapmaya devam edeceğiz. MT: Buradaki üretim teknolojisi ile ilgili neler düşünüyorsunuz? Dünyadaki diğer üreticilerle kıyasladığınızda Türkiye sizce hangi noktada? Teknolojik olarak Türkiye çok üst seviyede. Regülasyonlar açısından bakarsanız Avrupa'nın bütün regülasyonları burada uygulanıyor. Bilim İlaç’a ait iki fabrika var. Birinci fabrikamız Çerkezköy'de Almanya onaylı, Gebze’deki fabrikamız ise İngiltere onaylı. Bu bütün Avrupa'ya ilaç satabildiğimiz anlamına geliyor. Tesislerimiz için Avrupa'daki en iyi 3-4 tesisten biri olduğunu söyleyebilirim. MT: Son zamanlarda sektörede bazı satın almalar ve şirket birleşmeleri yaşandı. Bilim ilacın bu anlamda bir projesi var mı? Bilim İlaç %100 ulusal bir firma, en önemli özelliğimiz bütün markaların kendi markamız olması. Son 5 yılın en fazla büyüyen firması Bilim İlaç. 300 firma arasında 3. sıradayız. Bize çok büyük teklifler var ama genel olarak bu tür tekliflere kapalıyız. Belki ufak bir firmayı biz satın alabiliriz. MT: Bazı yabancı ilaç firmaları birtakım ilaçları Türkiye'ye getiremediklerini söylüyorlar. Sizin bu konuya bakışınız nasıl? Son 2 yılda toplam %45 oranında bir iskonto oldu. Gerçekten karsız duruma geldi sektör. Ben yeni çıkacak ürünlerin fizibilite çalışmalarını yaptırıyorum. Hepsi zarar çıkıyor ve karar veremiyorum bu ürünleri pazara verelim mi yoksa vermeyelim mi diye. Kritik bir noktaya geldik. İlaç fiyatları Hindistan'daki fiyatlara çok yaklaştı. Artık ilacın ciro fiyatını düşürmek ya da iskontoyu artırmak gibi bir çözüm olmaması gerekiyor. Akılcı ilaç kullanımına yönelik bir çözüm bulunması gerekiyor. Aksi takdirde Türk ilaç sektörü giderek zayıflar. MT: Şu an üzerinde çalıştığınız ilaçlar var mı? Biz yılda yaklaşık 30 ürünü ruhsatlandırıyoruz. Türkiye’deki 4 ar-ge merkezinden bir tanesi bizim. Hindistan'la işbirliği yapıyoruz. Sadece Türkiye'ye yönelik değil çalışmalarımız 40 milyon dolarlık ihracatımız var ve bu her sene artıyor. 5 ülkede (Bosna, Gürcistan, Irak, Moldova, Arnavutluk) satış teşkilatımız var. İlaç sektörünün en büyük hedefinin ihracat olması gerektiğini düşünüyorum. İç piyasadaki karlılık çok azaldı. Tsunami etkisi gibi önce bölgesel pazarlara girip sonra genişlemeniz gerekiyor. MT: İlaç üretiminde özellikle odaklandığınız bölümler var mı? Biz ilaçta akut hastalıklar bölümünün lideriyiz. Antibiyotikler, solunum sistemi ilaçları, gastrointestinal sistemlerde çok güçlü ekiplerimiz var. 2004'den itibaren kronik pazarlara girdik. Diyabet pazarının lideriyiz, astımda çok büyük bir pazar payımız var. MSS ve Kardiyo pazarına girdik. Türkiye'nin yaşlandığını, ömrün uzadığını, yaşlanmayla birlikte kronik hastalıkların artacağını görerek çok net bir şekilde stratejimizi bunlara doğru yönelttik. Hem akut hem de kronik pazarda büyümeye devam edeceğiz. MT: Artık endüstri çağının bitip dijital çağın geldiği söyleniyor. Siz hekimlere ulaşmada ne gibi yenilikçi yöntemleri benimsediniz? En büyük problemlerden biri hekime ulaşmak. Ziyaret kısıtlaması, tıbbi mümessil sayısının fazlalığı, doktorun ayıracak zamanının çok az olması bizi alternatif tanıtım yöntemlerine götürüyor. Bu yüzden dijital pazarlama konusuna odaklanıyoruz. İyi CRM uygulamaları yapmak gerekiyor. Ipad kullanıyor olmak dijital olmak anlamına gelmiyor. Farklı projeler, sanal kongreler gibi birçok uygulamayla alternatif kanallar kullanarak hekimi etkilemek gerekiyor. Bunda da alınacak çok yol olduğunu düşünüyorum. Yeni kuşaktan çalışanlar ve dışarıdan aldığımız danışmanlarla beraber bu konuya ciddi zaman ayırıyoruz. Bu çalışmalara pilot ve basit uygulamalarla girmek, giderek yaygınlaştırmak gerekiyor. Türkiye'de bu işi gerçekten bilen çok kişinin olduğuna inanmıyorum. Ayrıca böyle bir dijital pazarlama sadece pazarlamanın konusu değil. Bunun içinde IT'de var, insan kaynakları da var, diğer bütün departmanların da işin içinde olacağı altyapıyı kurmak gerekiyor. MT: İlaç kullanımında artış olmasına rağmen cirolarda artış olmadığını söylediniz. Siz Bilim İlaç olarak artan maliyetleri kontrol altına almak için ne gibi önlemler aldınız? Mc Kenzie’nin bizim için hazırladığı bir raporda, son 10 yılda kutu başına ilaç kullanımında %143 artış var ama ciro olarak %26 artmış. Son iki yılda yapılan iskontolarla karlılığın ne kadar azaldığını bu rapor açıklıyor. Diğer sektörlerle kıyaslandığında bizim maliyetlerimiz çok yüksek. Bizim aldığımız önlemler ise, insan kaynağının ve ekip yapısının optimal bir ekip yapısı olması için çalışmalar yapıyoruz. Mal fazlalarımızı çok azalttık, daha verimli, daha karlı olacağımız ürünlere odaklandık. Daha sağlıklı büyümeyi hedefliyoruz.   MT: Karekod uygulaması ile ilgili ne düşünüyorsunuz? Bu uygulama hızımızı çok düşürdü. Bilim ilaç ayda yaklaşık 11 -12 milyon kutu üretiyor. Günlük üretimi 400-450 bin kutu. Hem hızımızı hem maliyetimizi yükseltti ama kaçak ilaçı önlemek adına iyi bir uygulama. İnşallah bu uygulama ile birlikte hiç sahte ilaç kalmaz. MT: Türkiye’de ilaç sektörünün geleceğini nasıl görüyorsunuz? İlaç sektörü büyümeye devam edecek. Bir ülkede her yıl 1 milyon kişi doğuyorsa, yaşam süresi uzuyorsa, doktora ulaşmak çok kolay olmuşsa, dünyadaki hiçbir ülkede görülmeyecek kadar geri ödeme (%90'dan fazla) varsa, 10 milyondan fazla yeşil kartlının olduğu bir ortamda ilaç sektörünün büyümeyeceğini düşünmek hata olur. Otoritenin fiyat düşürmek yerine akılcı ilaç kullanımını teşviki ve tedavi trendlerini doğru kurması ile ilaç sektörü de sağlıklı büyüyecektir. MT: Bundan sonraki hedefleriniz neler? Ben sağlıklı büyümeyi esas büyük hedef olarak görüyorum. 2014'de vizyonumuzda 2.'lik hedefi var ama sağlıklı, karlı ürünlerle bunu gerçekleştireceğimizi düşünüyorum. Türkiye'nin en fazla ihracat yapan ulusal firması olmak da hedeflerimizden biri. Eskiden pazarlamadaki insanlar çok önemliydi şimdi ar-ge'deki, insanlar çok önemli. Ne kadar çok ürünü rakiplerimizden önce pazara verirsek o kadar hızlı büyürüz. İlaç sektörünün geleceğini ar-ge'de, verimlilikte, bazı aşırılıkların törpülenmesinde daha sağlıklı büyümeye odaklanılmasında ve sürdürülebilir başarı odaklı olmakta görüyorum. Sürdürülebilir gelecek çalışmalarımıza da devam edeceğiz.http://www.medical-tribune.com.tr

http://www.biyologlar.com/turkiyede-ilac-sektoru-buyuyecek

Çamlarda Süpernova İzlerimi Var ?

Çamlarda Süpernova İzlerimi Var ?

Japon ekibin izini ağaç halkalarında bulduğu kozmik bir olayın niteliğini, ABD’den astronomi meraklısı öğrenci mi buldu? Daha ilkokulda öğretildiği üzere, ağaçların yatay kesitlerine baktığımızda, her biri bir yılda oluşmuş iç içe halkalar görürüz. Uzmanlar bir yöredeki ağaçların halkalarının sırasını ve genişliklerini dikkatle inceleyerek her bir halkanın tam olarak hangi yılda oluştuğunu bulabilir (Şekil 1). Şekil 1. Dendrokronoloji yöntemiyle bir yöredeki birçok ağaç (ve ahşap) örneği karşılaştırılarak her bir halkanın yaşı bulunur. Büyütmek için üzerine tıklayınız. (Kaynak: ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Bilimi Dairesi) Japonya’nın Nagoya Üniversitesi’nden Profesör Toşio Nakamura ve ekibi bu yöntemi, M.S. 750-820 yılındaki atmosferde ne kadar radyoaktif karbon atomu bulunduğunu belirlemek için kullandı. Bu tarihlerin özelliği şuydu: Daha önce yapılmış bir araştırmada, binlerce yılın her bir 10 yıllık diliminde Dünya atmosferindeki karbon-14 oranı belirlenmişti. Bahsi geçen yıllarda önemli bir artış görülmüş ama bunun sebebi henüz araştırılmamıştı.   Şekil 2. Japon çamlarının bilinen en yaşlı örneği Comon-Sugi. Bu ağacın yaşına dair tahminler 2000 ile 7200 yıl arasında. (Kaynak: Flickr, JoshBerglund19) Ağacın içlerinden, buzun diplerinden gelen veriler Japon ekip öncelikle bu artışın tam olarak hangi yılda meydana geldiğini bulmak için Japon çamlarının (Şekil 2) halkalarınındaki karbon-14 oranını inceledi. Bu yöntem, her bir halkanın oluşum yılında Dünya atmosferindeki göreli karbon-14 oranını verir. Oluşum yılından sonra halkanın atmosferle alışverişi kalmadığından karbon-14 miktarı yalnızca bu radyoaktif izotopun bozunmasıyla değişir. Bu bozunmanın hızı bilindiğinden oluşum zamanındaki karbon-14 oranı hesaplanabilir. Nakamura ve ekibi iki Japon çamı ağacının her bir halkasındaki karbon-14 oranının değişimini hesapladı ve özellikle 774-775 yıllarındaki halkada bu değerin sıçradığını gördü (Şekil 3). Bu değişimi 10 yıla ortaladıklarında da kendilerinden önceki verilerle uyum sağladığını gördüler. Yani bu değerler muhtemelen aynı olayın etkilerini gösteriyordu. Ekip ayrıca bu değeri Japonya’nın Antarktika’daki araştırma merkezinde buzdan elde edilen bulgularla kıyasladı. Bu kıtaya yağan kar, her sene önceki buz tabakasının üzerinde yeni bir buz tabakası meydana getirir. Dolayısıyla daha derindeki buz daha önceki yıllara aittir ve bu buzlar geçmiş çağların atmosferine ve önemli atmosfer olaylarına dair izler barındırır (Şekil 4). Meselâ, bilinen yanardağ püskürtmelerinin de izleri bu buzlarda bulunur. Bu izler her bir buz tabakasının hangi yıllarda oluştuğunun, ağaçlardaki çemberler kadar kesin olmasa da, tayin edilmesini sağlar. Şekil 3. Tek bir ağacın değişik yıllara ait halkalarının karbon-14 oranlarındaki değişimdeki ani artıl 775 yılına denk geliyor. (Miyake vd., 2012′deki değerlere göre yeniden çizildi.) Bu şekilde 775 yılları civarında oluşmuş buz tabakasını inceleyenler bu tabakada berilyum-10 artışı gözlemişlerdi. Bu da kozmik olaylar sırasında artan bir berilyum izotopu olduğundan Nakamura’nın ve ekibinin sonuçlarını destekledi.   Güneş’ten mi yoksa bir süpernovadan mı? Nakamura ekibinin ölçümleri Japonya’dan, onlardan önceki 10 yıllık değerler Kuzey Amerika ve Avrupa’dan, buz ölçümleri ise Antarktika’dan geliyor ve birbirini destekliyordu. Bu da bunlara sebep olan olayın yerel değil, tüm gezegeni etkileyen, muhtemelen uzaydan gelen, kozmik bir hadise olduğunu düşündürüyordu. Akla önce Güneş’in her 11 yılda bir tekrar eden alevlenmeleri geldi. Bu alevlenmelerin ağaç halkalarında karbon-14 artışına sebep olduğu biliniyor. Hattâ önceki ölçümlerden bu artışın oranı da biliniyor, ve bu oran araştırmacıların şimdiki bulgusunun yirmide biri. Dolayısıyla sebep buymuş gibi görünmüyor. Şekil 4. Japon bilimcilerin Antarktika’da 1850 metre derinden çıkardıkları, 140.000 yıllık buz kütlesi. (Kaynak: Dome Fuji İstasyonu sitesi) Diğer bir ihtimal ise Güneş’ten âniden gelecek yüksek sayıda proton. Ne var ki bu protonların çoğu Dünya’nın manyetik alanınca saptırılacağından Güneş’te bildiklerimizden çok daha büyük bir tepkimenin olması lâzım. Dolasıyla bu da mümkün görünmüyor. Son olarak araştırmacılar “acaba bu bir süpernova patlaması olabilir mi?” diye düşünüyor. Biliniyor ki süpernovalardan gelen gama ışınları, protonların aksine, manyetik alanından etkilenmeden Dünya’ya ulaşabiliyor. Bu ışınlar nötron oluşumunu tetikleyebilir; oluşan serbest nötronlar da bir azot atomunun protonunun yerine geçerek onu karbon-14 atomuna çevirebilir (Şekil 5). Miktarı böylece atmosferde artan karbon-14 atomları, ağaç çemberlerinde iz bırakabilir. Bu iyi bir fikir; ama bilinen süpernova patlamalarından sonra böyle bir etki görülmemiş. Dahası, süpernova patlamaları astronomların gözleyebildikleri hadiseler olmakla birlikte araştırmacılar 774-775 yıllarına ait bir süpernova patlaması gözlemi bulamamışlar. Üstelik, o zaman gözden kaçmış olsa bile hiç değilse bugün kalıntıları hâlâ gözlenebiliyor olmalıydı, ama yok. Nihayet Japon ekip olayı yılına kadar tespit edip kaynağını bulamadan araştırmalarını yayınlamak zorunda kalmış. Şekil 5. Atmosferdeki azot atomunun, gama ışınlarının yarattığı nötron ile tepkimeye girerek karbon-14 atomu vermesi. (Wikipedia’dan değiştirilerek alındı.) Derken, ABD’li öğrenci Jonathon Allen, internette bir kopyası yayınlanan Anglo-Sakson Kronolojisi adlı 9. asır eserinde bunun muhtemel bir izini bulmuş. İngiltere tarihini yıl yıl ele alan bu eserde 774 yılında ‘gökte, günbatımından sonra görülen kırmızı bir haç’tan bahsediliyor. Astronomi meraklısı biyokimyacı Allen’a göre bu görüntü, uzaydaki bir toz bulutunun ardında saklı bir süpernovaya ait olabilir. Çünkü toz bulutu bu süpernovadan gelen ışığı emebilir ve saçabilir. Böylece patlamanın Dünya’daki görüntüsünü kırmızı bir sızıntıdan ibaret olacaktır, neredeyse ‘kırmızı bir haç’ gibi. Üstelik aynı toz bulutu, süpernova kalıntılarının günümüzde gözlenememesini de açıklayabilir. Allen’ın iddiasını sınamak nasıl mümkün olabilir bilmiyorum. Ama diğer bulgularla şimdilik uyumluk görünüyor. Allen bence Japonlardan bir de rövanş almış gibi: 2008 yılında Cascadia bölgesinin 1700 yıllarındaki depremi ve yarattığı dalgaları inceleyen bilim adamları, bu depremin tam gününü Japon kaynaklarından öğrenmişti. Çok iyi kayıt tutan Japon tarih yazarları (vak’anüvisleri), 1700 yılında kıyılarına vuran ‘depremsiz tsunami’den bahsediyorlardı. Belki de bu sefer Japon bilim insanlarının buluşlarını Amerikalı biri tamamlamış olacak..   Kaynaklar F. Miyake vd., 2012. A signature of cosmic-ray increase in ad 774–775 from tree rings in Japan.Nature 486:240-242. (Nakamura ve ekibinin özgün makalesi) Nature Podcast, 3 Haziran 2012 (08.29′dan itibaren Nakamura araştırmalarını anlatıyor.) J. Allen, 2012. Clue to an ancient cosmic-ray event? Nature 486:473. (Allen’in Nature dergisine mektubu) Nature Podcast, 28 Haziran 2012 (18.20′den itibaren Allen bulgusunu anlatıyor.) Ağaç Çemberleri Laboratuvarı sayfası, Arizona Eyalet Üniversitesi (Ağaç halkalarının yaşının belirlenmesi) The Anglo-Saxon Chronicle : Eighth Century. Avalon Project, Lillian Goldman Hukuk Kütüphanesi, Yale Üniversitesi. Şekil 1: ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Bilimleri Dairesi sitesi Şekil 2: Flickr, JoshBerglund19 Şekil 4: Dome Fuji İstasyonu sitesi Şekil 5: Wikipedia‘dan değiştirilerek alındı. Yazar hakkında: Çağrı Yalgın Bornova Anadolu Lisesi ve Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Saitama Üniversitesi mezunu. Japonya'daki RIKEN Beyin Bilimleri Enstitüsü'ndeki çalışmalarıyla doktora aldı. Sinirsel devrelerin kurulması için sinir hücrelerinin aldıkları şekillerin altyapısını kalıtımsal yöntemlerle araştırıyor. http://www.acikbilim.com

http://www.biyologlar.com/camlarda-supernova-izlerimi-var-

Dünya Çevre Günü Kutlu Olsun

Dünya Çevre Günü Kutlu Olsun

Çevre Sağlığı Derneği Dünya Çevre günü hakkında bir bildiri yayınladı.Gönderilen metni yayınlıyoruz.     Bilindiği üzere Doğal Çevrenin korunması amacı ile 1972 yılında İsveç'in Stockholm kentinde Birleşmiş Milletler Çevre Konferansı toplandı. Bu toplantıda çevre sorunları ele alınarak çevre kirlenmesine karşı üye ülkeler ortak çözüm yolları aradılar. Birleşmiş Milletler Çevre Konferansında 5 Haziran gününün Dünya Çevre Günü olması kararlaştırıldı. Her yıl Birleşmiş Milletlere üye ülkelerde 5 Haziran Dünya Çevre Günü olarak değerlendirilir. Ülkemizde bu amaçla 1978 yılında Türkiye Çevre Sorunları Vakfı, daha sonra Çevre Müsteşarlığı kuruldu. Başbakanlığa bağlı Çevre Müsteşarlığı 5-11 Haziran tarihlerini Çevre Koruma Haftası olarak kabul etti.    Ancak, Dünya çevre gününü belirlemek ve bu günü kutlamakla çevreye karşı olan sorumluluklar yerine getirilemez. Çevre sadece hükümetlerin sorunu değildir. Her bireyin çevre sağlığını koruma ödevi anayasanın 56. maddesinde açıkça belirtilmektedir. Çevre bilincinin geliştirilmesi için bireyin sorumlulukları hakkında çalışmalar yapılmalı, farkındalık oluşturulmalıdır.Çevre Bilincine sahip meslektaşlarımızın üye olduğu bir sivil toplum kuruluşu olmamız sebebiyle bu günün bizler için daha da önemi ortaya çıkmaktadır.   Ne yazık ki bizler Dünya çevre gününü içimiz buruk şekilde kutlamaktayız. Dünyada ve ülkemizdeki çevre sorunlarının giderek artığını görmekteyiz. Sivil toplum kuruluşu olarak sorumluluğumuzu yerine getirmek üzere uzattığımız eli görmezden gelen kurumlar Dünya çevre gününü kutlamak üzere yayınladıkları bildiri ile sivil toplum kuruluşları ile işbirliğinden bahsetmektedirler. Hangi sivil toplum kuruluşu ile hangi konuda işbirliği…   Çevre sağlığı hizmetlerinin önemsendiği, yıllardır hor görülen meslektaşlarımızın taleplerinin karşılandığı gün, bizim için çevre günü olacaktır. Saygılarımızla…  http://www.personelsaglik.com.tr

http://www.biyologlar.com/dunya-cevre-gunu-kutlu-olsun

16 Nisan Biyologlar Günü

16 Nisan Biyologlar Günü

Türkiye Biyologlar Derneği Genel Başkanı Biyolog Doç. Dr.Alev Haliki Uztan ve Biyologlar Dayanışma Derneği Başkanı Biyolog Tarık Batuhan yaptıkları yazılı açıklamada; "16 Nisan tarihi her yıl ülkemizde Biyologlar Günü olarak kutlanmaktadır. Biyoloji yaşamın ilk ortaya çıkışından itibaren nasıl geliştiğini, mevcut çeşitliliğin dünyadaki yayılışını, çeşitliliğe etki eden faktörleri, canlılık olaylarını yapı ve işleyişe dayalı olarak inceler ve gelecekteki durumuna ilişkin tahminlerde bulunan bir bilim dalıdır. 16 Nisan tarihi her yıl ülkemizde Biyologlar Günü olarak kutlanmaktadır. Biyoloji yaşamın ilk ortaya çıkışından itibaren nasıl geliştiğini, mevcut çeşitliliğin dünyadaki yayılışını, çeşitliliğe etki eden faktörleri, canlılık olaylarını yapı ve işleyişe dayalı olarak inceler ve gelecekteki durumuna ilişkin tahminlerde bulunan bir bilim dalıdır. Biyoloji alanında sağlık sektöründen çevre ve tarım sektörüne kadar çok geniş bir alanda araştırma ve uygulama yapılmaktadır. Sağlık sektöründeki klonlama ve kök hücre teknoloji gibi birçok kritik konuda Biyologların imzası bulunmaktadır. Çeşitli hastalıklara karşı geliştirilen aşılar, bulunan antibiyotikler halen hayat kurtarmaya devam etmektedir. Günümüzde her türlü ilaç, kimyasal ve antibiyotik biyolojik yolla hızla ve düşük maliyetle üretilebilmektedir. Alanda genellikle yaşamı tehdit eden gıda darboğazının aşılması, çölleşmenin engellenmesi, biyolojik çeşitliliğin etkin korunması, sağlıklı gıdaların temini ve çeşitli hastalıkların önlenmesi konularında kullanılabilecek temel bilim araştırmaları ve bu araştırmalara ışık tutacak biyoçeşitlilik çalışmaları yapılmaktadır. Çağımızda giderek daha fazla önem kazanan Biyoteknoloji, Nanobiyoteknoloji, Biyogüvenlik, Çevre ve Biyoçeşitliliğin Korunması, Vektörel hastalıklarla mücadele, Biyogaz - Biyodizel- Biyorafineriler, Genom Projeleri, Biyoinformatik ve Biyoturizm gibi yeni alanlar da temelde çoğunlukla biyoloji bilimine dayanmaktadır. Bu çalışmalarla toplumların sosyoekonomik ve ekonomik kalkınmasına temel katkı sağlanmaktadır. Hiç şüphe yoktur ki ülkemizin stratejik konumu; korumamız ve sahiplenmemiz gereken biyolojik zenginliklerimiz; gelecekte dünyayı tehdit edecek susuzluk, çevre kirliliği ve küresel ısınmaya bağlı giderek artan EKOLOJİK sorunlar; keza yakın ve uzak geleceğimizde ulusal çıkarlarımızın korunması açısından BİYOLOJİNİN kapsamı ve önemi her geçen gün inanılmaz bir hızla artmaktadır Dünyada başta ABD ve AB ülkeleri olmak üzere gelişmiş bütün ülkelerde Ziraat Mühendisi araziye Biyologla çıkar; bitki kimyası araştırmaları yapan bir Eczacı mutlaka bir biyolog (Botanikçi) ile çalışır; Tıp fakülteleri ve hastanelerde Viroloji, Bakteriyoloji, Mikoloji, Hematoloji, Parazitoloji, Sitoloji, Embriyoloji, Histoloji, Klinik Mikrobiyoloji, Üreme Fizyolojisi, Halk Sağlığı laboratuvarlarında Ar-Ge elemanı olarak en önemli Ar-Ge uzmanıdır, laboratuar teknikerliği yapmaz. ABD’de tıp eğitiminin ön koşulu 3-4 yıl biyolojik bilimler eğitimnden geçer. Bu ülkelerde bir biyolog’un görev aldığı alanlar aşağıda sıralanmıştır:• Fosil ve canlı tüm organizmaların incelenmesi, tanımlanması ve sınıflandırılması konularında çalışmalar yapar,• Bütün yönleriyle çevre, biyolojik çeşitlilik, doğa koruma, toprak yönetimi ve çevresel etki değerlendirmesi gibi ilgili tüm ekolojik çalışmaları yapar,• Çevre kirliği, çevre planlaması ve doğal kaynakların korunması ve yönetimi ile ilgili tüm alanlarda çalışmalarını yürütür ve yönetir,• Tarımsal ve kentsel ekolojik planlama çalışmaları yapar,• Su, toprak, hava ve gıdanın biyolojik ve biyokimyasal analiz çalışmalarını yapar ve raporlar,• Korunan tüm alanların yönetimi, hayvanat bahçeleri ve botanik bahçeleri ile doğa tarihi müzeleri gibi biyolojik faaliyetlerde bulunan diğer kurum ve kuruluşların yapılandırılması ve yönetiminde çalışmalarda bulunur,• Biyolojik ve biyosidal tüm materyallerin üretim, kalite kontrol, analiz ve denetlenmesinde görev alır,• Hastalık yapıcı biyolojik etmenlerin tanımlanması ve kontrolüne ilişkin tüm süreçlerde görev alır,• Endüstriyel uygulamalarda biyolojik tekniklerin geliştirilmesi, uygulanması ve yönetimini yapar,• İnsan, hayvan, bitki ve mikrobiyal genetik çalışmaları yapar,• Sağlık birimlerinde insan biyolojisi ile ilgili Ar-Ge çalışmaları yapar,• Temel alan bilgisi ile ilgili eğitim ve öğretim çalışmalarına katılır, • Kamu ve özel sektör ile üniversiteler ve bağlı birimlerde uygulamalı ve temel biyoloji alanlarında bilimsel araştırmalar yapar,• Çalışma alanlarıyla ilgili uzmanlık ve danışmanlık yapar.• Uzmanlık alanlarıyla ilgili bilirkişilik yapar,• Müzelerde ve turizm firmalarında biyoturizm rehberi olarak görev alır. Tarihi öneme sahip arkeolojik buluntular ve binalarda koruma amaçlı araştırmalar / çalışmalar yapar• Biyoloji alanında bilimsel kanaat ve profesyonel uzmanlık yetenekleri gerektiren ve yukarıda belirtilmeyen diğer bütün faaliyetlerin yürütülmesinde görevlendirilir. Ülkemizde Bakanlıklarda yapılan toplantılara zaman zaman ilgili alanda yetkin akademisyenler çağırılmakla beraber bu durum geçici bir çözüm olmaktan öteye gidememektedir. AB ülkelerinde en önemli 5 meslekten biri Biyolog olarak ifade edilmekte; İngiltere’de her Bakanın danışmanları arasında mutlaka bir Biyolog yer almakta; Portekiz’de, İspanya’da ilgili bakanlıklara atamalarda öncelik Biyologlara verilmektedir. Biyologlar mutlaka Bakanlıkların Ar-Ge kurumlarında da görev almalıdırlar. Örneğin Almanya’da Meteoroloji Merkezlerinde iklim bilimcilerle Biyologlar özellikle Hidrobiyologlar birlikte çalışmaktadır. ABD’de hekim olabilmek için önce mutlaka 3-4 yıl biyoloji okumak gerekmektedir; Federal Soruşturma Bürosu=FBI’da kriminal laboratuarlarında çalışanların %80’i biyolog kökenlidir) Gelişmiş ve gelişimini temel fen bilimlerine (Biyoloji, Fizik, Kimya, Matematik) verdiği önemle taçlandırmış ülkelerde ve gelecekte ülkemizde de aynı değeri göreceğimiz umuduyla Biyoloji bölüm başkanları ve akademisyenler tarafından yapılan ve önerilen Biyolog meslek tanımı şöyledir: Biyolog: Üniversitelerin lisans eğitimi veren fen/fen-edebiyat fakültelerinin biyoloji, moleküler biyoloji ve genetik bölümlerinden mezun olan; tüm canlıların, birbirleri ve çevreleri ile olan etkileşimlerini, bilimsel yöntemlerle inceleyen, bu yöntemler sonucunda elde ettiği verileri sağlık, çevre, tarım, orman, gıda, endüstri, turizm, biyoteknoloji, kriminoloji, nanobiyoteknoloji, eğitim, doğal kaynak yönetimi ve ekolojik planlama vb. alanlarda uygulayan ve uygulatan, araştıran, inceleyen, analiz eden, üreten ve kontrol eden, denetleyen, bu sonuçları rapor haline getiren meslek mensubudur. Bu tanımdan yola çıkarak halen Sağlık Hizmetleri Sınıfında olmasına rağmen (ki diğer tüm Fen/Fen-Edebiyat fakülteleri mezunları gibi istihdam edilmesi gereken sınıf Teknik Hizmetler Sınıfıdır) “Sağlıkta Dönüşüm Yasasında” adı geçmediği gibi teknik lise veya 2 yıllık meslek yüksek okulu mezunları ile aynı kategoride istihdam edilmektedir. Oysa gelişmiş ülkelerde gereksinimler ve öz kaynaklar göz önünde bulundurularak yapılan planlamalarda, uluslararası düzeyde saygın ve gelişime açık düzenlemelerde de açıkça görülmektedir ki BİYOLOGLAR aşağıda adı geçen bakanlıklarda ve ilgili kurum ve kuruluşlarda keza özel sektörde yaptığı işe kendi imzasını koyarak raporlayan saygın bir meslek olarak gerçek yerini almalıdır.• Adalet Bakanlığı • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı • Çevre ve Şehircilik Bakanlığı • Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı • Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı • Gümrük ve Ticaret Bakanlığı • Kültür ve Turizm Bakanlığı • Milli Eğitim Bakanlığı • Orman ve Su İşleri Bakanlığı • Sağlık Bakanlığı • Bilim, Sanayi ve Teknoloji BakanlığıBu bakanlıklara bağlı kurum ve kuruluşlarda araştırmacı, bilirkişi, müfettiş, teknik eleman ve danışman olarak gözlem, inceleme, araştırma, teşhis ve tespit, yaparak rapor düzenler, onaylar ve sorumluluk yüklenmelidirler. Yine son derece şaşılacak bir durum Fen Fakülteleri ve Fen-Edebiyat Fakültelerinin tüm bölümleri kendi mezunlarını kadro ve unvanlarıyla istihdam edebilirken sadece Biyoloji bölümlerinin mezunlarını Biyolog kadrosunda istihdam edemez hale gelmeleridir.  Özlük haklarının ivedilikle hak ettikleri şekilde düzenlenmesi ve mesleklerine gereken önemin verildiğini görmek; mesleğini severek yapan akademisyenler ve BİYOLOGLAR, evlatlarını büyük zorluklarla okutan ve geleceğinin tüm sınırlarıyla belirlendiğinden emin olmak isteyen AİLELER ve üniversitelerimizde Biyoloji Bölümlerinde isteyerek okuyacak ÖĞRENCİLER için son derece önemli bir hale gelmiştir.  Son dönemde Biyologlar Odası ile ilgili yasa taslağı çalışmaları da her iki derneğin ortak çalışmaları ve katkısıyla hazırlanmış olup, tamamlanmak üzeredir. Biyologların kırgınlığının ve küskünlüğünün, istikbal kaygılarının ivedilikle giderilmesi dileklerimizle tüm meslektaşlarımızın Biyologlar Gününü kutluyoruz.

http://www.biyologlar.com/16-nisan-biyologlar-gunu-1

Salk Enstitüsü’nde MS Üzerine Çalışan Biyolog Bilal KERMAN

Salk Enstitüsü’nde MS Üzerine Çalışan Biyolog Bilal KERMAN

Johns Hopkins’in Biochemistry, Cellular and Molecular Biology (BCMB) programına katılan ve dünyaca ünlü Fred Gage’in Salk Enstitüsü’ndeki laboratuvarına post-doc olarak çalışan Biyolog Bilal Kerman, Multiple sclerosis çalışmalarını, Türkiye’de biyoloji deneylerini yapılacak vakıf kurma planlarını ve Amerika’da eğitim almak hakkında bilgiler verdi. Amerika’da en başarılı meslekler arasında 5. sırada yer alan “biyolog”lar ülkemizde sürekli hak kaybına uğruyorlar. Bilimsel araştırmaları gündeme getirerek Türk biyologlarla bundan sonra her ay çalışmaları hakkında konuşacağız. Bu ay ilk olarak Salk Enstitüsünde Fred Gage’in yanında post-doc olarak çalışan Biyolog Bilal Kerman, Multiple sclerosis (MS) alanında yaptığı çalışmaları, ülkemizdeki biyologlarla ilgili görüşlerini ve hedeflerini Sağlık Dergisi Yazı İşleri Müdürü Esra Öz’e anlattı. Ne üzerine çalışıyorsunuz?In vitro yani canlı dışında miyelinasyon üzerine çalışıyorum. Miyelin, sinir hücrelerinin aksonlarını sararak onları elektriksel olarak izole edip sinirlerdeki iletim hızını arttıran ve de sinir hücrelerine destek veren bir yapı. Merkezi sinir sisteminde (yani beyin ve omurilikte) bu yapıyı oligodendrosit denilen hücreler oluşturuyorlar. Benim amacım embriyonik kök hücrelerini besin ortamında sinir hücrelerine ve oligodendrositlere dönüştürüp oligodendrositlerin bu miyelin adlı yapıyı oluşturmalarını sağlamak.Hangi tip hastalıklarla ilgili?Miyelinde oluşan sorunların neden olduğu hastalıklar arasında halk arasında en çok bilineni muhtemelen Multiple sclerosis (MS)’tir. MS dışında birçok leukodistrofi myelinin ya bastan itibaren sorunlu oluşması, oluşmaması veya sonradan kalitesini kaybetmesi sonucu ortaya çıkar. Bunlara örnek olarak adrenomyeloneuropathy, Krabbe hastalığı, Pelizaeus-Merzbacher hastalığı verilebilir.Bu hastalıkların bulguları, belirtileri ve tedavileri hakkında genel bilgiler verebilir misiniz?MS’li bir hasta merkezi sinir sisteminde etkilenen bölgeye göre çok farklı belirtiler gösterir. Mesela duyu azalması, üyelerin uyuşması veya yanma, kas zayıflaması, konuşma sorunları, denge bozuklukları, görme bozuklukları bunlar arasında sayılabilir.Bu hastalığın dünyada ve Türkiye'de görülme sıklığı nedir, bu konuda istatistikî bilgileri paylaşabilir misiniz?MS dünyada coğrafi bölgeye göre değişiklik sıklıklarda gözlenir bu sayı her 100 bin kişide 2’den 150’ye kadar değişir. Türkiye’de doğrudan bir çalışma ne yazık ki yapılmamıştır ama sıklığın 100 binde 40 civarında olduğu tahmin edilmektedir.Kısaca kendinizden bahsedebilir misiniz?1979 Edirne doğumluyum. Orta düzey bir ailenin ilk çocuğu olarak dünyaya geldim. Annem ve babam okumayı, araştırmayı çok seven insanlardır. Kardeşimle benim sorularımızı hiç bir zaman boşlamadılar ve ellerinden geldiğince yanıtlamaya çalıştılar. Ayrıca bizi de her zaman soru sormaya ve kendi kararlarımızı verebilmeye yönelttiler. Bilimi seçmemde bunların etkisi kesinlikle çok büyük. Su anda San Diego, California’da yaşıyorum. 2001’den beri ABD’deyim. Buradan önce Baltimore, Maryland’deydim.Türkiye’de biyoloji deneylerini ve umarım deney yapmanın heyecanını gençlere götürecek bir vakıf kurma planım var. ABD’de hız kazanan biohack komünitesinden etkilenen ve aynı zamanda taşınabilir bir laboratuvar içeren bir fikir üzerine odaklanıyorum. Şu anda gerekli maddi kaynaklar elimde yok ama ihtiyacım olan bilgileri ve örnek modelleri topluyorum. 2011’in Eylül’üne kadar Türkiye’ye geri dönüp dönmemek konusunda kararsızdım. 4 Eylül’de kardeşim Cem Kerman ve esi Dilay Kerman Tunceli’de şehit edildiler. Bu da benim bakış açımı önemli şekilde değiştirdi. Türkiye’ye dönmeye karar verdim. Bugüne kadar eğitim aldığınız ve çalıştığınız kurumlar hakkında bilgi verebilir misiniz? Eğitim aldığınız kurumların halen bulunduğunuz konuma gelmenizdeki katkıları nelerdir, şu anda çalıştığınız kurumu neden seçtiniz?İlkokul ve ortaokulu Edirne’de okudum. Edirne Anadolu Lise’sinde öğrendiğim İngilizcenin bana çok faydası oldu. Üniversitede rahatça İngilizce romanlar okuyabiliyorsam ABD’ye geldiğimde insanlarla anlaşabilmişsem bunun temelleri burada atıldı. Orta kısımda oradan ayrılıp İzmir Fen Lisesi’ne geçtim. Türkiye’nin en zeki insanlarıyla okumak gayet zevkliydi. Öğretmenlerimiz de, ki o zamanlar atamayla değil sınavla seçilerek geliyorlardı konularında gayet bilgili kişilerdi. Bizi heyecanlandırarak, sınırlarımızı zorlayarak, ve imkanlar sunarak ilerlememize çok büyük katkıları oldu. Ayrıca tüm okulun yatılı olduğunu da düşünürseniz çok güzel arkadaşlıklarımız oldu. IFL’nin önemli katkılarından biri de öğrencilerini proje yarışmalarına ve bilim olimpiyatlarına girmeye teşvik etmesi oldu. Ben de ilk senemde bilgisayar olimpiyatlarına girdim. Sonra matematiği çok sevmediğimi fark ederek ikinci senemde biyoloji olimpiyatlarına geçtim. Birçok elemeden sonra uluslararası olimpiyatlarda Türkiye’yi temsil eden 4 kişilik takıma seçildim ve bronz madalya kazandım. Yani diyebilirsiniz ki biyoloji sevgim ve önemli temellerim IFL’deyken atıldı. Üniversiteyi Bilkent MBG’de burslu olarak okudum. Hem yerli hem de yabancı öğretmenlerimiz sayesinde Bilkent’te aldığım biyoloji eğitiminin gerçekten birinci sınıf olduğunu da eklemek isterim. Doktoraya gitmek için girdiğim sınavlarda aldığım puanlar ve de doktora sırasında aldığım derslerde gözlemlediklerim bunu kesinleştiriyor. Ayrıca Bilkent’in başka önemli bir faydası da bizi yurtdışına gidebileceğimize inandırmış olmasıdır. Bunda prof’lar kadar bizden önce gelen öğrencilerin de faydası çok. Dolayısıyla ben de aldığım bu cesaretle 3. sınıfın yazında Johns Hopkins’te Deborah Andrew’in laboratuvarında yaz staji yapmak için kabul aldım. Bu staj sayesinde doktora için de dünyada ilk onda olan Johns Hopkins’in Biochemistry, Cellular and Molecular Biology (BCMB) programına kabul aldım. Bu programın güzel yanlarından biri ilk iki senemizin NIH’ten gelen bir grant ile kapsanmış olması. Böylece finans acısından kafam rahat bir şekilde doktoraya başladım. Doktora’da yine Dr. Andrew’in yanında çalıştım. Projem embryonik gelişim ve organlaşma üzerineydi. Drosophila embriyolarının tübüler organlarından olan tükrük bezi ve trakesinin gelişimini çalıştım. Bu konteks içinde hem programlanmış hücre ölümünü hem de başka bir öğrenciyle ortak olarak organlaşma sırasındaki hücre hareketlerinin mekanik etkilerini çalıştım. Bu sırada geliştirmiş olduğum mikroskop kullanımı ve de canlı mikroskobu yapma teknikleri nöroloji konusunda dünyaca ünlü Fred Gage’in Salk Enstitüsü’ndeki laboratuvarına post-doc olarak kabul edilmemi sağladı. Dr. Gage yetişkin memelilerin beyninde hipokampüste hala kök hücreler olduğunu ve de yeni nöronların yapıldığını gösteren ilk kişilerden biri. Laboratuvarda yetişkin ve embriyonik kök hücreleri yanında induklenmis pluripotent hücreler ile de birçok çalışma yapılıyor.Halen pratiğini yaptığınız branşın Türkiye ve ABD'deki durumunu karşılaştırabilir misiniz?Moleküler biyoloji benim içinde bulunduğum 10 yıl içinde Türkiye’de bayağı ilerledi. Bunda Bilkent’in MBG bölümünü açmasıyla devlet üniversitelerinin de bu konuya verdikleri önemin artmış olmasının rolü bence büyük. Günümüzde hem TÜBİTAK hem de Avrupa Birliği’nden alınan fonlar sayesinde Türkiye’de değerli araştırmalar yapılıyor. Bu çerçevede Türkiye’de veya ABD’de beraber eğitim aldığım veya bizden çok daha tecrübeli araştırmacıların Türkiye’ye geri döndüklerini görüyorum. Açıkçası bu beni sevindiriyor.Halen çalışmakta olduğunuz kurumu ya da çalışmış olduğunuz kurumları eğitim, araştırma ve sağlık hizmetleri konuları açısından Türkiye'deki kurumlar ile karşılaştırabilir misiniz?Eğitim açısından bence Türkiye’de aldığım eğitim en az ABD’dekiler kadar iyi hatta bazı konularda daha iyi. İş araştırmaya gelince durum değişiyor. Biyoloji çok para gerektiren bir dal. Bu sadece ilk kurulum aşamasında malzemelerin pahalı olmasından değil ama araştırma sırasında sürekli olarak besi ortamından tutun kullanıp atılan aletlere kadar sürekli bir yatırım gerektiriyor. Türkiye’de ayrılan bütçe bu açıdan biraz küçük kalıyor. Ayrıca özellikle son zamanlarda çıkan bazı kanunlar araştırma için getirilmesi gereken malzemeleri etkiliyor. Bu ve malzemelerin Avrupa veya ABD’deki depolardan geliyor olması burada 2-3 gün içinde elimize gecen malzemelerin Türkiye’de laboratuvarlara ulaşmasının haftalar almasına hatta bazen bozulmadan ulaşamamasına neden oluyor. Böyle olunca yapılan araştırmalar belirli konularla sınırlı olmak zorunda kaldığı gibi olması gereken hızda ilerleyemeyebiliyor. Yine de dediğim gibi gayet zeki ve bilgili araştırmacılarımız var ve bir çözüm bularak başarılı araştırmalar yapıyorlar. Mesela 2011 Society for Neuroscience toplantısında Türkiye’de yapılmış ilgi çekici ve başarılı birçok çalışma gördüm.Türkiye'de halen eğitim almakta olan biyoloji öğrencilerine ya da biyologlara neler önerirsiniz?Amaçlarını belirlesinler ve ona göre bir yol çizsinler. Eğer akademisyen olacaklarsa İngilizceyi çok düzgün bir şekilde anlar hale gelmeleri gerekli. Yapılan önemli yayınların hemen hemen hepsi sadece İngilizce yayınlanıyor. Ayrıca araştırma yapmayı düşünüyorlarsa boşa zaman harcamasınlar. Daha lisanstayım demek yanlış. Eğer bu konuda ciddiyseler profesörlerin peşinden koşsunlar, yazın staj imkanlarını araştırsınlar ve olabildiğince tecrübe kazansınlar. Akademinin para birimi tanınmışlık ve referanslardır.Hangi bilimsel dergileri takip ediyorsunuz? Klasik bir cevap olacak ama Science, Nature ve Cell. Kök hücre ve sinir bilimi konusunda çok fazla makale çıktığından tek tek dergilere bakmak yerine Pubmed üzerinden anahtar kelimelerle yeni çıkan makalelere bakıyorum. Mesleğinizle ilgili en çok ziyaret ettiğiniz 3 internet sitesi nedir?Pubmed, Wikipedia (bir konuda araştırmaya başlamak için güzel bir kaynak), StemBook (http://www.stembook.org/)Alanınızda araştırma yapanlara mutlaka okumalarını tavsiye ettiğiniz kitaplar hangileri?Biyolojiyi bastan sona görmek ve büyük bir resim oluşturmak için Alberts’in The Cell. Sinir bilimi hakkında alt yapıyı oluşturmak için de Bear’in Neuroscience: Exploring the Brain.Bilim ile uğraşan veya ilgilenen herkese mutlaka okumalarını tavsiye ettiğin bir kitaplar hangileri? Ayrıca yaptığınız spor, tavsiye edeceğiniz film, müzik nelerdir? Bulunduğunuz kurumun size sunduğu sosyal etkinlikler nelerdir?M. Gladwell’in Outliers kitabını çalışmadan, yaptığımız işe gönül vermeden bir yere gelinmeyeceğini görmek için okumak gerekli. Darwin’in Türlerin Kökeni nerden geldiğimizi ve gözlemin gücünü görmek için okunmalı. Bir de eskiden Evrenin Kısa Tarihi’ni okumuştum, günümüzde çevremizde gördüğümüz her şeyin yapısını ve nerden geldiğini açıklayan başka birçok kitap var. Bunlardan yeni basım olanlarından birini de okumak gerekli. Böylece hem içinde bulunduğumuz evrenin yapısını hem de onun içinde canlıların nasıl günümüzdeki konuma geldiklerini görebiliriz. Bunların üzerine T. Flannery’nin The Weather Makers kitabını okuyarak bu canlılara ve dünyaya verdiğimiz zararın farkına varılabilir. Sonuçta bilim adamları meslekleri gereği sorgulayan kişiler ve çevrelerine doğruyu yayabilecek kişiler. TV’de bilimle ilgili esprileri güzel yansıttıkları için Big Bang Theory’yi tavsiye ederimSon zamanlarda en çok koşuyorum ve crossfit yapıyorum. Koşarken doğala en yakın olması açısından 5-parmaklı ayakkabıları tercih ediyorum. Kesinlikle tavsiye ederim çünkü yüz binlerce yıllık evrimimize en uygun sekil bu. Aslında sürekli birçok değişik spor ile ilgilendim mesela Amerikan Futbolu, İrlandalıların rugby’ye benzeyen ama daha az şiddet içeren futbolu, dalgıçlık gibi. Bir de vücudun dengesini korumak ve esneklik kazanması için arada yoga yapıyorum.ABD'deki ünlü araştırma merkezlerine eğitim amaçlı olarak girebilmek mümkün müdür?Tabi ki mümkün. Bunu yapmak için aktif olmak gerekli. Yani mesela yazları çalışmak için başvurarak, konferanslarda çekinmeden gidip konuşarak kendini tanıtıp yaptığın işin kalitesini göstermek gerekli. Kabul alınmamasının nedeni kesinlikle daha az başarılı olmak değil bu başarının bilinmiyor olmasından. Mesela ben yazın stajımı orada yapmamış olsaydım Johns Hopkins’ten kabul alma ihtimalim daha düşük olurdu.Bize araştırma ekibinizin bir rutin gününü anlatabilir misiniz?Bana bazı konularda yardım eden başka bir post-doc ile paylaştığım bir teknisyen var. İkimizin gününü anlatayım. Genel olarak sabah ilk iş hücreleri kontrol etmek oluyor. Hem gece boyunca bir sorun olup olmadığına bakıyoruz hem de yapılması gerekenleri belirliyoruz. Ondan sonra görev paylaşımı yapıp işlere başlıyoruz. Rutin işler arasında hücrelerin besi ortamlarının değiştirilmesi, sonuç değerlendirmesi için fiks edilip işaretlenmeleri, bunların mikroskop altında incelenmeleri sayılabilir. Sonrası sonuçların incelenmesi ve de yeni deneylerin planlanması ile geçiyor. Onun dışında haftanın ortalama olarak 2 veya 3 gününde 1 saat civarında suren toplantılara katılıyorum. Bunlarda projeler ile ilgili tartışmalar yapılıyor. Kalan zamanlarda yeni çıkan yayınları takip ediyorum ve de ilginç gelen seminerlere gidiyorum.ESRA ÖZhttp://fesraoz.blogspot.com.tr

http://www.biyologlar.com/salk-enstitusunde-ms-uzerine-calisan-biyolog-bilal-kerman

Harvard Tıpta Mikrobiyota Alanında Doktora Sonrası Çalışmalarını Sürdüren Biyolog Deniz Ertürk

Harvard Tıpta Mikrobiyota Alanında Doktora Sonrası Çalışmalarını Sürdüren Biyolog Deniz Ertürk

Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesinden Dennis Kasper’in laboratuvarında çalışmalarını sürdüren Biyolog Deniz Ertürk, mikrobiyotı ilgili çalışmaları  ve doktora sonrası araştırma yapmanın tüm yönleri hakkında bilgi verdi. Amerika’da Bacteroides fragilis’in önleyici ve tedavi edici etkileri gün geçtikçe daha da çok gündeme gelmeye başlıyor.  Deniz Ertürk, mikrobiyotayı oluşturan mikroorganizmaların sindirmeye yardımcı olmak ve bazı vitaminleri üretmek dışında, bağışıklık sitemini regüle ederek bazı hastalıklara direk etki ettikleri üzerine araştırmalarını sürdürüyor. Ne üzerine çalışıyorsunuz? Çalıştığım laboratuvarda genel olarak, mikrobiyota yani vücudumuzda yaşayan mikroorganizmalar ile bağışıklık sistemimiz arasındaki ilişkileri araştırıyoruz. Benim projem “Bacteroides fragilis” adı verilen kommensal (diğer bir organizmanın üzerinde veya içerisinde yaşayan ancak zarar vermeyen organizma) bir bakterinin bağışıklık sitemine etkileri üzerine. Bu bakterinin hücre zarında bulunan, Polisakkarid A isimli bir kommensal antijenin, bağırsaklarda bulunan bağışıklık hücrelerinde hangi sinyalleme yöntemlerini kullandığını anlamaya çalışıyorum. Hangi tip hastalıklarla ilgili? Bizim çalıştığımız bakteri, Bacteroides fragilis, normal şartlarda bağırsakta yaşayan ve hastalık yapmayan bir bakteri. Sadece bağırsak yaralanmaları sırasında karın boşluğuna sızarsa periton içi apse oluşumuna sebep olabiliyor. Bağırsak içinde ise bunun aksine olumlu etkileri var. Hem bağırsakla ilgili hem de bağırsak dışı birçok hastalığı önlemede önemli bir rol oynadığı gösterildi. Bacteroides fragilis’in önleyici ve tedavi edici etkileri, ülseratif kolit ve Crohn’s hastalığı gibi enflamasyonlu bağırsak hastalıklarında, alerji ve multipl skleroz gibi otoimmun hastalıklarda ve hatta otizm hastalığında gözlemlendi. Tabii bu çalışmalar genelde fare modelleri kullanılarak yapılıyor. İnsanlarda bu hastalıkların tedavisi için kullanılma potansiyeli var fakat henüz klinik denemelere başlanmadı. Bu hastalığın dünyada ve Türkiye'de görülme sıklığı nedir, bu konuda istatistikî bilgileri paylaşabilir misiniz? Burada rakamlardan daha önemli bir konu var ki bu hastalıkların görülme oranı Amerika, Kanada ve kuzey Avrupa ülkelerinde dünyanın geri kalan bölgelerinden daha fazla. Türkiye’de görülme sıklığı dünya ortalaması civarında. Gelişmiş ülkelerde bu hastalıkların daha fazla görülüyor olması David Strachan’in hijyen hipotezine bağlanıyor. Bu hipoteze göre, gelişmiş ülkelerde daha az çocuklu çekirdek ailelerde, daha hijyenik koşullarda, daha yüksek oranda antibiyotik kullanarak, doğadan ve hayvanlardan uzak büyüyen çocuklar, daha az mikropla karşılaşıyorlar ve çeşitliliği düşük bir mikrobiyotaya sahip oluyorlar. Bu durum, bağışıklık siteminin yeterince gelişmemesine ve dolayısıyla belirttiğimi hastalıklara neden oluyor. Kısaca kendinizden bahsedebilir misiniz? İstanbul’da doğdum ve üniversiteyi bitirene kadar orada yaşadım. Lise yıllarımdan itibaren biyoloji okumak istiyordum. Lisans eğitimimi Boğaziçi Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümünde yaptım. Yaz stajlarım sırasında Avrupa ve Amerika’daki laboratuvarlarda çalışma imkânı buldum ve doktoramı yurtdışında yapmaya karar verdim. 2001 yılında doktora yapmak üzere Amerika’ya geldim. Şu anda doktora sonraki çalışmalarımı sürdürüyorum. Bugüne kadar eğitim aldığınız ve çalıştığınız kurumlar hakkında bilgi verebilir misiniz? Şişli Terakki Lisesi’nden mezun oldum. Eski ve iyi bir okul olmasına rağmen, lisede iyi bir bilimsel eğitim aldığımızı söyleyemem. Türkiye’deki pek çok lise gibi, öğrencilere bilimsel düşünce yöntemlerini öğretmekten çok, üniversite sınavını kazandırmaya yönelik eğitim veriliyordu. Lisans eğitimimi Boğaziçi Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümünde tamamladım. Teorik olarak sağlam bir temel almamıza rağmen çoğunlukla maddi sebeplerden pratik konularda çok iyi eğitim verilmiyordu. Birçoğumuz yaz stajlarıyla bu açığımızı kapatmaya çalıştık. Ben de Almanya’da Berlin Max Planck Enstitüsü’nde ve Amerika’da Pittsburgh Üniversitesi’nde yaz stajları yaptım. Doktoramı yurt dışında yapmaya karar verdikten sonra Amerika’da birçok okula başvurdum. Massachusetts Üniversitesi Tıp Fakültesine kabul edildim ve doktoramı Neal Silverman’in laboratuvarında meyve sineklerindeki antibakteriyel sinyalleme yolları üzerine tamamladım. Massachusetts Üniversitesi Tıp Fakültesi hızla büyüyen bir okul ve çok iyi bir kadrosu var. Tıp fakültesinde çalışmanın avantajı temel bilimler, uygulama ve klinik araştırmaları yapanların bir arada ve yakın ilişki içinde çalışıyor olmaları. Halen Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesinden Dennis Kasper’in laboratuvarında çalışıyorum. Burası tabii ki dünyanın en iyi araştırma merkezlerinden biri fakat rekabet de fazla. UMASS’teki yakın ve ortak çalışma ortamını burada daha az hissediyorum. Eğitim aldığınız kurumların halen bulunduğunuz konuma gelmenizdeki katkıları nelerdir, şu anda çalıştığınız kurumu neden seçtiniz? Boğaziçi Üniversitesi’nde iyi bir teorik eğitim aldığımızı düşünüyorum, fakat benim okuduğum donemde pratik konularda çok iyi eğitilmiyorduk. Yurtdışında yaptığım yaz stajlarının bu konudaki eksikliklerimi kapatmakta çok faydası oldu. Ayrıca çalıştığım yaz projelerinden edindiğim deneyimler ve yayımladığımız makaleler doktoraya kabul edilmemde büyük katkı sağladı. Amerika’da doktora yapmamda Boğaziçi Üniversite’sinden hocam Nese Bilgin’in verdiği destek de çok önemlidir benim için. Massachusetts Üniversitesi tip fakültesinde doktoramı, kariyerine yeni başlayan hocam Neal Silverman’in ilk öğrencisi olarak yaptım. Motivasyonu yüksek, öğretmeyi çok seven ve öğrencilerinin kariyer planlarına büyük destek veren bir insanla çalıştığım için çok şanslıyım. Onun desteği ve yönlendirmeleriyle önce doktora sonrasında hangi konuda çalışmak istediğime karar verdim, sonra o konuda en iyi olan laboratuvarlarla görüşmeler yaptım. Doktora sonrası çalışmalarda, kurumdan çok çalışmak istediğiniz laboratuvar önemli. Ben, Dennis Kasper’in laboratuvarını hem bilimsel çalışmalar hem de insani ilişkiler bakımından çok güzel bir çalışma ortamı sağladığı için seçtim. Halen pratiğini yaptığınız branşın Türkiye ve ABD'deki durumunu karşılaştırabilir misiniz? Pubmed’de konumla ilgili araştırma yaparken, mikrobiyota alanında Türkiye’deki Tıp Fakültelerinin mikrobiyoloji bölümlerinden bazı klinik çalışmalara rastlıyorum. Maalesef Türkiye’de hangi konuların kimler tarafından çalışıldığını takip etmek çok kolay değil. Üniversitelerin web sitelerinde fakülte üyelerinin laboratuvarları, çalıştıkları konular ve son yayınları hakkında güncellenmiş bilgilere ulaşmak çoğunlukla mümkün olmuyor. Marmara Üniversite’sinden Güner Söyletir’in laboratuvarından bizim de çalıştığımız Bacteroides fragilis isimli bakteriyle ilgili yayınlar görmüştüm. Aslında mikrobiyota alanında yapılan çalışmalar Amerika’da da yeni sayılabilir. Bu konu 1950li yıllardan beri bilinmesine rağmen son yıllarda büyük bir ilgi odağı haline geldi. 2005 yılından beri bu konuda yapılan çalışmalarda patlama yaşandı diyebiliriz. Mikrobiyotamızı oluşturan mikroorganizmaların sindirmeye yardımcı olmak ve bazı vitaminleri üretmek dışında, bağışıklık sitemini regüle ederek bazı hastalıklara direk etki ettikleri anlaşıldı. Artık Clostridium difficile, enfeksiyonunda olduğu gibi, mikrobiyotanın kendisi bir tedavi yöntemi olarak kullanılmaya başlandı. Halen çalışmakta olduğunuz kurumu ya da çalışmış olduğunuz kurumları eğitim, araştırma ve sağlık hizmetleri konuları açısından Türkiye'de kurumlar ile karşılaştırabilir misiniz? Türkiye’deki kurumlar hakkında çok bilgi sahibi değilim ama duyduğum kadarıyla Türkiye’de de en az buradaki kadar kaliteli bir sağlık hizmeti veriliyormuş. Tabii en temel insan hakkı olan sağlıklı yasam hakkı ücretsiz olması gerekirken, hem Türkiye’de hem Amerika’da sağlık hizmetleri nüfusun çoğunluğu için hala çok pahalı. Bilimsel araştırmaları bakımından Türkiye’de gelişmeler olmakla birlikte hala dünyanın pek çok ülkesinden daha geride. Araştırma konusunda buradaki avantajlardan biri de ders yükünün Türkiye’dekinden az olması. Böylece hocalar vakitlerinin büyük bir kısmını araştırma yapmaya ayırabiliyorlar. Türkiye'de halen eğitim almakta olan biyoloji öğrencilerine ya da biyologlara neler önerirsiniz? Eğer araştırmacı olarak kalmak istiyorlarsa, tavsiyem bu işi yapan insanlarla mümkün olduğu kadar çok konuşup kendilerini nasıl bir hayatın beklediğini öğrenmeleri. Bu zor ve sabır isteyen bir iş. Geri dönüşümü ve ödülleri günlük değil, genelde çok uzun vadeli oluyor. Bazen günlerce uğraştığınız bir deney çıkmayabiliyor, makalenizi basmak için aylarca uğraşmanız gerekebiliyor. İşten çıkıp eve gittiğinizde bile işinizi kafanızdan çıkarmanız pek mümkün olmuyor. Hem aklı, hem bedeni yoran bir iş. Tabii ki her gün bulmaca çözer gibi, çıkmayan deneyleri yeniden dizayn etmek, aklına ilginç bir fikir geldiğinde mutlu olmak ve heyecanla araştırmaya başlamak, dünyanın dört bir yanından insanlarla ortak bir amaç için çalıştığını bilmek, insanlığa ufacık da olsa bir katkıda bulunduğunu hissetmek, makalen yayınlandığında duyduğun o gururla karışık sevinç bu işin güzel tarafları. Ama dediğim gibi herkese uygun olmayabilir, gerçekten bu işi yapmak istediklerine emin olsunlar. Hangi bilimsel dergileri takip ediyorsunuz? Düzenli olarak takip ettiğim 30 dergi var ama bu dergilerde çıkan makalelerin tamamını okumuyorum. “Old reader” adında bir RSS okuyucu programıyla bu dergilerde çıkan makalelerin baslıklarını ve abstractlarını anında takip edebiliyorum. İlgimi çekenleri ve detaylı okumak istediklerimi işaretleyip Mendeley adlı başka bir programa aktarıp kendi kütüphanemi oluşturuyorum. Benim çalıştığım konuyla ilgili makaleler genelde Science, Nature, Cell, Nature Immunology, Immunity, Cell Host Microbe, Plos Pathogens, PNAS gibi dergilerde çıkıyor. Mesleğinizle ilgili en çok ziyaret ettiğiniz 3 internet sitesi nedir? Literatürü takip etmek için pubmed ve google scholar, networking için linkedin en çok kullandığım siteler. Alanınızda araştırma yapanlara mutlaka okumalarını tavsiye ettiğiniz kitaplar hangileri? Kitaplar bir konuda temel kazanmak için önemli gerçekten ama son gelişmeleri takip etmek için iyi bir yol değil. Birçok okulda ders kitabı olarak okutulan “Janeway’s Immunobiology” ve hocam Dennis Kasper’in editörlüğünü yaptığı “Harrison’s Infectious Diseases” kitapları bağışıklık sistemi alanında çalışmak isteyenler için iyi birer başlangıç kitabı olabilir. Son gelişmeleri takip etmek için derleme makalesi türünde yayınlar daha faydalı bence. “Nature Reviews Immunology” ve “Current Opinion in Immunology” gibi dergileri takip edebilirler. Bilim ile uğraşan veya ilgilenen herkese mutlaka okumalarını tavsiye ettiğin bir kitaplar hangileri? Ayrıca yaptığınız spor, tavsiye edeceğiniz film, müzik nelerdir? Bulunduğunuz kurumun size sunduğu sosyal etkinlikler nelerdir? Ben kitap tavsiye etmek yerine, kaynak tavsiye edeyim. Science dergisinde “Books et al.” ve Nature dergisinde “Books and Arts” başlıklı bölümlerin altında yeni çıkan bilim kitapları tanıtılıyor. Buradan ilgilerini çekecek kitapları takip edebilirler. Ben şu anda Frans de Waal’ın “The Bonobo and the Atheist” kitabını okuyorum. Okumak istediğim bir sonraki kitap da Martin Blaser’in “Missing Microbes” isimli kitabı.  Düzenli olarak spor yaptığımı söyleyemem. 2-3 yıl yelken yaptım. Fırsat buldukça okulun havuzuna gidip yüzüyorum. Şehir içinde mümkün olduğunca bisiklet kullanmaya çalışıyorum.  Massachusetts’in çok güzel bir doğası var. Dağda, ormanda doğa yürüyüşleri yapmayı da çok seviyorum. Müzik konusunda çok bilgili değilim ama sinemayı takip etmeye çalışıyorum. Iran ve Kore sinemalarını özellikle seviyorum. Bahman Ghobadi ve Joon-ho Bong’un filmlerini tavsiye ederim. Okulun spor tesisleri ve havuzu çok iyi. Onun dışında akşam dersleri alabileceğiniz bir sürekli eğitim sistemi var. Harvard çalışanları bu sistemden ücretsiz ders alabiliyorlar. Ben de bir yıldır bu akşam okulundan İspanyolca dersleri alıyorum. Yurt dışında biyolog olmanın sıkıntıları nelerdir? Amerika’da biyologlara özel bir sıkıntı yaşamadım ama Amerika’daki çalışma sistemi genel olarak Avrupa’ya kıyasla daha acımasız. Özellikle doktora öğrencileri çok düşük maaşlarla çalışmak zorunda kalıyorlar. Tatil süresi ve sosyal haklar çok az. Sağlık ve emeklilik gibi hizmetler tamamen özelleştirilmiş durumda. Anne olmak isteyen kadınlar için şartlar daha da zor. Doğum izni sadece 8 hafta ve kreşler çok pahalı. Birçok kadın akademisyen doğurmak için kariyerinden fedakârlık yapmak zorunda kalıyor. Bu konuda Nature’da bir makale yayımlanmıştı. Biyoloji bölümlerinde kadın ve erkek öğrenci sayısı eşitken, tam zamanlı profesör pozisyonuna gelindiğinde erkeklerin sayıca çok daha fazla olduğu görülüyor. Amerika’daki sistem maalesef kadın akademisyenlerin hayatını kolaylaştıracak imkânları sunmuyor. Türkiye'de biyolojinin durumu nedir? Ülke dışında tahsil almak gerekli midir? Kimler için daha uygundur? Benim Türkiye’den ayrıldığım 2001 senesinden beri Türkiye’de biyoloji alanında büyük ilerleme olduğunu orada çalışan arkadaşlarımdan ve hocalarımdan duyuyorum. Fakat yine de bilimsel makale üretimi, kalitesi ve atıf sayısı bakımından dünya sıralamasında çok iyi durumda değiliz. Ülke dışında eğitim almak gerçekten çok faydalı ama gerekli olup olmadığı kişiye göre değişir. Yurt dışında yaşam özellikle ilk yıllarda, gittiğiniz ülkeye adapte olana kadar oldukça zor oluyor. Ayrıca aile olarak gelenler için durum daha da zor. Örneğin Amerika'da eşlere çalışma izni verilmiyor, bu da maddi ve manevi birçok soruna yol açıyor. Yeniliklere açık, değişik kültürlere meraklı, memleket hasretini kafaya takmayan biriyseniz yurt dışında tahsil almak ve yaşamak çoğaltıcı bir deneyim bence. ABD'deki kurumların yabancı biyologlara karşı özel bir tutumu var mıdır? Çalıştığım üniversitelerde ırkçılık ve ayrımcılığı önlemeye yönelik kâğıt üzerinde birçok kural olmasına rağmen olumsuz deneyimler yaşayanlar da vardır eminim. Kendi yaşadıklarım özelinde Türkiyeli olmamın bana avantaj veya dezavantaj sağladığı bir durumla karşılaşmadım. Özellikle tıp ve biyoloji alanlarında çok kültürlü bir ortamda çalıştığımızı söyleyebilirim. Örneğin bizim 13 kişilik laboratuvarımız 6 farklı ülkeden gelen insanlardan oluşuyor. Olumsuz bir durumla karşılaşmamış olmamın Massachusetts gibi görece daha liberal bir eyalette yaşıyor olmakla da alakası var. Muhafazakârlık ve milliyetçiliğin daha yüksek olduğu başka eyaletlerde olumsuz bir durumla karşılaşma ihtimaliniz de daha yüksek. ABD'deki ünlü araştırma merkezlerine eğitim amaçlı olarak girebilmek mümkün müdür? Benim gözlemlerime göre Boston civarındaki okullara Türkiye’den lisans ve lisansüstü eğitim için gelen öğrencilerin sayısında büyük artış var. Amerika’daki okullara kabul şartları genelde standarttır, o koşulları yerine getirdiğiniz sürece tabii ki girebilmek mümkündür. Araştırma ekibinizin bir rutin gününü anlatabilir misiniz? Aslında her gün birbirinde farklı geçiyor ama düzenli olarak yaptıklarımızdan bahsedeyim. Pazartesi sabahları laboratuvar toplantımız oluyor. Her hafta laboratuvardan bir kişi projesiyle ilgili sunum yapıyor, deney sonuçlarını ve planlarını anlatıyor, hep birlikte tartışıyoruz, önerilerde bulunuyoruz. Öğlen bölümde seminer varsa ona katılıyorum. Öğleden sonra büyümekte olan hücre kültürüm varsa onları kontrol ediyorum, gerekiyorsa medyumunu değiştiriyorum. Daha sonra farelerimi kontrol etmeye gidiyorum. Eğer kolit modeli gibi sürmekte olan bir deneyim varsa kilo değişikliklerini günlük olarak kaydetmemiz gerekiyor. Ayrıca fareleri çiftleştirmek, büyüyen yavruları annelerinden ayırmak gibi rutin işler de oluyor. Daha sonra haftanın geri kalanında yapmam gereken deneyleri planlıyorum, ısmarlamam gereken malzemeler varsa ısmarlıyorum. Kendi projemi tek başıma yürütüyorum ama takıldığım yerlerde laboratuvardaki diğer arkadaşlara danışıp fikir alışverişinde bulunduğum oluyor. Her cuma hocamla birebir toplantım var. O toplantıda da ona yaptığım deneyler hakkında düzenli olarak bilgi veriyorum, sonuçları ve yapacağım şeyleri birlikte tartışıyoruz. Deneylerden kalan zamanlar da yeni çıkan makaleleri takip etmekle geçiyor. http://fesraoz.blogspot.com.tr   ESRA ÖZ

http://www.biyologlar.com/harvard-tipta-mikrobiyota-alaninda-doktora-sonrasi-calismalarini-surduren-biyolog-deniz-erturk

2017’nin İlk Alkışı, Yılın 250 <b class=red>Gününü</b> Yenilenebilir Enerjiyle Geçiren Kosta Rika’ya Gidiyor

2017’nin İlk Alkışı, Yılın 250 Gününü Yenilenebilir Enerjiyle Geçiren Kosta Rika’ya Gidiyor

2017 yılının ilk alkışını bizce Kosta Rika hakediyor. Küçük bir Orta Amerika ülkesi olan Kosta Rika, 2016 yılının 250 gününü yalnızca yenilenebilir enerjiyle geçirdi ve bütün bir yıl boyunca da elektrik ihtiyacının %98.12’sini yenilenebilir enerjiden sağladı.

http://www.biyologlar.com/2017nin-ilk-alkisi-yilin-250-gununu-yenilenebilir-enerjiyle-geciren-kosta-rikaya-gidiyor

25.000'den Fazla Fil Öldürüldü

25.000'den Fazla Fil Öldürüldü

2004 ve 2014 yılları arasında 25.000'den fazla filin öldüğünü tespit ettiler. (Photo : Cameron Spencer/Getty Images)

http://www.biyologlar.com/25-000den-fazla-fil-olduruldu

22 Mayıs Uluslararası Biyolojik Çeşitlilik Günü

22 Mayıs Uluslararası Biyolojik Çeşitlilik Günü

Biyolojik çeşitlilik, canlıların farklılığını ve değişkenliğini, içinde bulundukları karmaşık ekolojik yapılarla, birbirleriyle ve çevreleriyle karşılıklı etkileşimlerini ifade etmektedir.

http://www.biyologlar.com/22-mayis-uluslararasi-biyolojik-cesitlilik-gunu

Hepatit ile İlgili Bilmeniz Gereken 6 Şey

Hepatit ile İlgili Bilmeniz Gereken 6 Şey

Hepatit hastalığını bir şekilde duymuşsunuzdur. Dünyada her gün 4,000 kişi hepatitten dolayı hayatını kaybediyor ancak bu hastalığı yeterince tanımıyoruz.

http://www.biyologlar.com/hepatit-ile-ilgili-bilmeniz-gereken-6-sey

 
3WTURK CMS v6.03WTURK CMS v6.0